Column Harriët Duurvoort

Ook een noodgedwongen deeltijdmuts heeft haar ambities

Wie tot grootse dingen in staat wil zijn, moet geen kinderen nemen. ‘Het is niet uit egoïsme of vrijheidsdrang dat ik niet voor het vaderschap heb gekozen, maar door de ball and chain van het schrijven’, zei Peter Buwalda in deze krant.

Tijdens een Volkskrant-columnistenmarathon maakte ik ooit een praatje met hem, de inspirerende, grote schrijver. Ik vertelde hem dat ook ik al lange jaren worstelde met een boek. Een ambitieus project; vrij naar Geert Mak een soort eeuw van mijn moeder, literaire non-fictie. Mama is in 1928 als zwarte zuigeling door een gereformeerd Schevenings echtpaar geadopteerd. Ik schets haar bijzondere persoonlijke verhaal tegenover de grote tijd. Mooi gegeven, vond Buwalda. Hoeveel tijd besteed je eraan? Ik viel stil. Hij vertelde dat hij voor Bonita Avenue jarenlang als kluizenaar had geleefd en als een bezetene geschreven had.

Tsja. Ik was net moeder toen ik aan het project begon en wilde het boek over onze bijzondere familiegeschiedenis aan mijn zoontje opdragen. Dat hij een flinke beperking had, het boek nooit zal kunnen lezen en zijn leven lang zorgintensief zal blijven, wist ik toen nog niet.

Tijd om monomaan aan dit boek te werken ontbreekt mij eerlijk gezegd structureel. Het hart van het boek staat, maar redigeren is de hel van elke schrijver en in die vlammenzee verkeer ik al een jaar of vier. De dagen en nachten vouwen zich om wat de onvoorspelbare zorg van alledag dicteert. Het werkzame leven, wat de kost opbrengt, en mijn boek zijn daaromheen georganiseerd. Hoewel van organisatie eigenlijk geen sprake is.

Noodgedwongen kom ook ik maar tot een deeltijds gevulde werkweek. Enigszins aangesproken volgde ik dan ook de inmiddels klassieke polemiek over de Nederlandse deeltijdcultuur onder vrouwen tussen mijn collega-columnisten Heleen Mees en Asha ten Broeke. Mees bepleit al jaren dat Nederlandse vrouwen eindelijk eens uit hun luie stoel komen en voltijds aan de slag gaan, in plaats van zich, luizenmoederend, te laten onderhouden door hun vent. Want wat als hij vertrekt?

We horen het niet voor het eerst. In Frankrijk doet iedereen de kinderen fulltime naar de opvang. 40 procent van de Françaises heeft een topfunctie, in Nederland nog niet de helft daarvan, betoogde Anne Dohmen ooit in de NRC. De crèche kost er een tientje per dag en daarvoor krijgt het kroost nota bene ook nog een exquise, door een kok bereide lunch met ‘salade van artisjokharten vooraf, gebraden kalfsvlees met gegratineerde spinazie als hoofdgerecht en pain et fromage toe’.

Macro-economisch is er veel te winnen. Als vrouwen die in deeltijd werken in de zorg en het onderwijs gemiddeld één uur per week meer zouden werken, kunnen de huidige arbeidstekorten in die sectoren in theorie opgelost worden, becijferde adviesbureau McKinsey vorig jaar.

Het gevit op ‘deeltijdmutserigheid’ ken ik ook van biculturele carrièrevrouwen. Ik heb niet zo hard geknokt voor een academische opleiding om voor mijn kinderen te zorgen, zei een Marokkaanse arts mij. Ze hebben een au pair. Een ‘topvrouw’ van Surinaamse afkomst, ooit zwarte zakenvrouw van het jaar, vertelde mij dat alle bakfietsmoeders haar op het schoolplein scheef aankeken als zij aankwam in haar glimmende bolide en haar chauffeur haar kinderen naar de poort begeleidde. Zij was ervan overtuigd dat allochtone vrouwen een veel grotere kans hebben de top te bereiken dan hoogopgeleide Nederlandse vrouwen, omdat ze bereid zijn zorg uit te besteden.

Ik geloof absoluut dat het goed gaat met de opmars van hoogopgeleide allochtone vrouwen. Maar het betreft een kleine elite: een veel groter deel is arm, doet tientje-per-uurwerk waar je zelfs bij een voltijdse werkweek niet zelfstandig van rondkomt, is afhankelijk van een (arme) man of is bijstandsmoeder.

Daarom onderschrijf ik van harte Asha ten Broekes beroep op solidariteit. We hebben sterke schouders nodig die man-, vrouw- en vooral menslievend genoeg zijn om de zwaarste lasten te willen dragen. Niet iedereen heeft de mogelijkheid om zelfstandig te zijn. Niet als je zware (mantel)zorg verricht of ziek wordt. Of gewoon te weinig verdient.

Richt je je op een topcarrière, de grote literatuur, dan is het het makkelijkst als je niemand hebt om voor te zorgen en het leven geen andere rimpelingen voor je in petto heeft; dat je ziek wordt bijvoorbeeld.

Maar al is het in verloren uurtjes, ik redigeer. Ook een noodgedwongen deeltijdmuts heeft haar ambities. Ik beloof: ooit gaat mijn boek er komen. 

Harriët Duurvoort is publicist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden