Ook dieren in Gaza zijn in paniek

Ik heb altijd een zwak gehad voor kamelen. Ik weet ook niet waarom.

Op weg naar de Diergaarde Blijdorp in Rotterdam zong ik in mijn kleuterklasje, hand in hand, dat we er bijna waren, maar nog niet helemaal. En elke keer dacht ik: deze keer zal hij er vast en zeker niet staan. Mijn kameel.

Flamingo

De flamingo had mijn aandacht, de penguins betoverden me maar bij de kameel moesten ze me weghalen. Het beest stond daar maar te kauwen op zijn bovenlip. We bleven altijd te kort.
In Gaza lopen de graatmagere beesten rond met de bedoeïenen. Kinderen kijken er met verwondering naar.

Er scheen ergens in een dierentuin in Gaza een prachtige kameel te zijn. Ik ging er naartoe.

Over de hobbelige zandweg naar de dierentuin van Gaza hangt dikke, zwarte rook. De geur van verbrand vlees dringt de taxi binnen. Salim Badaoui, 23 jaar, donkere kringen rond de ogen houdt de wacht bij de getroffen dierentuin die vier jaar geleden is geopend met ondersteuning van een Franse organisatie.

Aan flarden

Na de Oslo-akkoorden werd deze dierentuin met hulp van de wereldgemeenschap uit de grond gestampt. Nu is diezelfde dierentuin bij absentie van de wereldgemeenschap aan flarden geschoten.

Salim wil praten, graag zelfs waar het niet dat de vermoeidheid sterker is dan de gedrevenheid om verslag te doen van de laatste gebeurtenissen. Het komt er uit. In vlagen. Doordeweeks kwam hier hele klassen en in het weekeinde gezinnen. 'Per week zijn hier zo'n 700 mensen.'

Vossen

Bijna alle kooien zijn verlaten. 'De Israeliërs hebben de sloten kapot geschoten. De vogels zijn weggevlogen. We hebben vossen aangetroffen die elkaar hadden opgegeten. De schildpadden zijn dood. De pauw is dood.'

In een hoek liggen granaatscherven en stukjes van een raket, ter herinnering aan het Israëlische leger dat hier tijdens de oorlog de dierentuin zestien dagen lang als een strategische post heeft ingenomen. 'Vanuit het bureau' - hij wijst naar het kantoor bij de ingang - 'schoten ze op de muur. Uit pure verveling.'

Een Afrikaans aapje is bij twee kleine krokodillen gevoegd. Het aapje hinkt want hij is gewond geraakt. De leeuwen werden in de toiletten teruggevonden. Twee hyena's rennen opgefokt heen en weer in hun kooi.

Woestijnvosje

'Tijdens de oorlog kon ik hier niet komen, maar met de wapenstilstand vond ik alleen dode dieren.' Een woestijnvosje keft schril, alsof het astmatische aanval heeft. De leeuwen liggen doodstil naast elkaar.

'Ze zijn als welpen hier naartoe gekomen. We hebben ze in het kleine hok gestopt. Normaal lopen ze rond op het terrein met zand. Toen we ze in het toilet vonden hebben we ze met vlees naar hun kooi terug gelokt. Het vrouwtje is zwanger.'

De ogen van Sahad, de mannetjesleeuw, lichten op wanneer Kadir de camera op hem richt. Alsof hij iets ziet dat hem pijn heeft gedaan. De kalmte die over ze is gekomen is te wijten aan de oorlog, niet omdat ze zo goed gevoed zijn. 'Ze eten nu pluimvee', zegt Salim en gooit zijn zoveelste sigaret weg.

Gekooid

Aan het einde van de dierentuin die niet groter is dan 5.000 vierkante meter ligt een zwartgeblakerde hoop waar waar rook vanaf komt. 'Dit is de kameel', zegt de bewaker. Salim, die nu wel klaar is met ons en zich terugtrekt waar hij vandaan was gekomen, onder het afdakje van het kantoor, daar staat hij stil en zie ik het: de oorlog mag afgelopen zijn, een staakt het vuren maar de horror van de afgelopen weken is nog in hem zichtbaar.

Hij is door elkaar geschud. Hij weet wat het is om opgesloten te zijn als een dier. Hij is het ook. We nemen afscheid van hem. Hij groet ons en verdwijnt in zijn eigen schaduw.
De rookwolken verdwijnen over het terrein.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden