Ook dictators zijn niet vies van referenda

De ingezonden brieven van zaterdag 25 maart.

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan. Beeld null
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan.

Hoezo houden dictators geen referenda?

Volgens Geert-Jan Alexander Knoops, advocaat en bijzonder hoogleraar politiek van het internationaal recht aan de UvA, en Tom Zwart, hoogleraar rechten van de mens aan de Universiteit Utrecht, bedienen dictators zich doorgaans niet van referenda ('Nederland schond de internationale rechtsorde', O&D, 24 maart).

Knoops en Zwart weten waarschijnlijk veel van internationaal recht, maar van geschiedenis hebben ze geen kaas gegeten. Neem de bekendste West-Europese dictator, Adolf Hitler, bijna een iconisch geval. In 1934 wist hij door een referendum absolute macht te verwerven in Duitsland (88,1 procent stemde voor).

In 1935 waren de nazi's warm voorstander van een referendum in Saarland voor aansluiting bij Duitsland (90,8 procent voor). In 1938 was er een referendum voor de Anschluss van Oostenrijk (99,7 procent voor). Op 29 augustus 1939 drongen de nazi's aan op een referendum in de Poolse Corridor voor aansluiting bij het Reich. Dat hoefde niet meer te worden gehouden; twee dagen later vielen de nazi's gewoon Polen binnen.

Wat nou: 'Dictators bedienen zich doorgaans niet van referenda.' Je moet alleen maar goed kunnen manipuleren en intimideren...

Piet Vermeer, Amsterdam

GroenLinks, oppassen!

Ik heb de afgelopen verkiezingen op GroenLinks gestemd. Omdat ook in mijn ogen de klimaatverandering en de absurde ongelijkheid dé grote problemen van onze tijd zijn. Problemen die noch door VVD noch door CDA ooit opgelost zullen worden. Daarvoor missen zij de visie en de wil.

Ik houd dan ook mijn hart vast nu ik lees dat GroenLinks kijkt of deelname aan het VVD/CDA/D66-kabinet mogelijk is. Het is naïef te denken dat GroenLinks binnen deze samenwerking genoeg ruimte zou krijgen haar idealen te realiseren.

Dat de neoliberale agenda omgebogen kan worden en de ongelijkheid werkelijk wordt aangepakt, dat het woningbeleid sociaal wordt, dat de agrarische sector zich aanpast aan de wetten van de natuur, dat er echte maatregelen genomen worden tegen klimaatverandering. Wees geen stoplap voor egocentrisch rechts beleid.

De samenleving heeft niets aan symbolische maatregelen waarbij alles bij het oude blijft. Ik ben dan ook zéér tegen deelname van GroenLinks aan het komende kabinet en hoor absoluut niet bij die 66 procent voorstanders hiervan. Ze moeten niet dezelfde fout maken die de PvdA heeft gemaakt.

Mochten ze dit avontuur toch aangaan, dan zijn ze mij - en ik denk velen met mij -in ieder geval weer kwijt!

Wouter Brave, Doetinchem

Jeugdig elan

Ooit begonnen als PvdA-stemmer, maar inmiddels al lang bij GroenLinks, stemde ik deze keer 'strategisch' weer eens PvdA, tegen de dreigende maar onverdiende electorale afstraffing, die er toch kwam. Ronald Plasterk wijst in zijn bijdrage (O&D, 20 maart) de PvdA de weg waar ik al langer naar uitzie: opgaan in GroenLinks. Plasterk kan zelf het goede voorbeeld geven: lidmaatschap opzeggen en zich aldaar aanmelden. Het zal wennen worden en vooral serieus aanpassen.

Vergelijk de bijeenkomst van boze oude mannen bij de PvdA-ledenraad van afgelopen zaterdag met de verkiezingsbijeenkomsten van GroenLinks: de jeugd heeft het optimisme en de toekomst.

Frank Beunk, Amsterdam

Samengaan PvdA kan

Waar enkele min of meer prominenten in de PvdA ineens aandacht voor vragen, de fusie van linkse en progressieve partijen, is lokaal soms allang geregeld. In de nieuwe Friese gemeente Waadhoeke (de te herindelen gemeenten Franekeradeel, Menameradiel, Het Bildt en enkele dorpen uit Littenseradiel) vinden in november 2017 gemeenteraadsverkiezingen plaats.

Hieraan doet een nieuwe partij mee, waarin PvdA, D66, GroenLinks, SP en een lokale Bildtse partij zijn samengegaan. Vorig jaar is begonnen met die samenwerking, uitmondend in een formele politieke partij. Programmatisch kan men elkaar prima vinden en er vinden inspirerende bijeenkomsten plaats, waar ook nieuwe en jongere mensen hun weg naartoe vinden. Mensen die bijvoorbeeld hun vertrouwen in de PvdA waren kwijtgeraakt, maar in de nieuwe combinatie weer nieuw elan vinden.

In de gemeente Littenseradiel doet de partij SAM, met dezelfde samenstelling, al jaren mee in de gemeenteraad. Ze zijn samen groter dan de afzonderlijke partijen voorheen waren. Zo kan het dus ook, maar dan op lokaal niveau, na een natuurlijk gegroeide situatie. Ik pleit niet voor het opheffen van de PvdA of een fusie met andere partijen. Dat zou een geforceerde beslissing zijn, anders dan de situatie die hierboven is beschreven, waar de lokale partijen in aantal min of meer gelijk zijn.

Als partijlid vind ik dat de PvdA zich als zelfstandige partij moet herpakken en moet blijven strijden voor de waarden van de sociaal-democratie.

Annet van der Hoek, Franeker, oud-Tweede Kamerlid PvdA

Dag Ronald

Na een grotesk mislukte bestuurlijke herindeling van de provinciën, probeert Plasterk nu een bestuurlijke herindeling van links. Met de PvdA als slippendrager van GroenLinks. Dat is verkiezingsbedrog. Ik heb bewust gekozen voor de PvdA omdat die partij regeringsverantwoordelijkheid heeft genomen in moeilijke tijden.

Zeker, niet alles is vlekkeloos verlopen, vooral veranderingen in de zorg niet. De PvdA heeft vooral moeite gehad om goed te communiceren wat zij wél hebben bereikt. Ik heb bewust niet gekozen voor de gelikte meet-upbeweging die GroenLinks onder Klaver is geworden. Populisten hebben we al genoeg in de politiek. De PvdA is beter af zonder Plasterk, die het vrijstaat om op persoonlijke titel naar GroenLinks over te gaan. Hij kan Klaver zijn flamboyante hoed lenen.

Marcel Veenman, Hillegom

Moslima zijn is een keuze

Rahma Bavelaar en een tiental anderen betogen dat moslima's die een hoofddoek dragen, worden gediscrimineerd (O&D, 24 maart). Ze vergissen zich. Er is pas sprake van discriminatie als het slachtoffer er niets aan kan doen. Zoals bij je huidskleur. Die kun je niet kiezen. Word je vanwege je huidskleur achtergesteld, dan is dat discriminatie.

Moslima zijn, daarentegen, is een keuze. Een hoofddoek dragen is een tweede keuze. Die keuzen hebben gevolgen. Net zoals mijn keuze ongelovig te zijn betekent dat ik niet welkom ben als schoonzoon in een islamitische familie. Of net zoals een vrouw die in minirok rond de Kaaba wil lopen, gestraft wordt. Dus dames, wees moslima, draag een hoofddoek, want dat mag allemaal in dit land. Maar draag dan ook gewoon de gevolgen en noem dat geen discriminatie. Want daarmee doet u de slachtoffers van echte discriminatie groot onrecht.

Thomas de Boer, Groningen

Hoofddoekje dragen?

Het Europees Hof van Justitie bepaalde in een recent arrest dat het zichtbaar dragen van onder meer religieuze tekenen door ondernemers in bepaalde gevallen mag worden verboden. In O&D van 24 maart noemen een aantal personen (deels van moslimorganisaties) dit onaanvaardbaar.

Hier heb ik een tip. Hoofdbedekking is niet per definitie een geloofsattribuut. Mensen kunnen toch zeggen dat ze futloos, ontoonbaar haar hebben, of kaal zijn? Zeg dat jij met jouw modeaccessoire - pet, doek, sjaal, tulband of vergiet - veel representatiever voor dat gave bedrijf bent! Laat het er overtuigend uitzien als mode en geen haan die er verder naar kraait, ik denk toch ook God, Allah en het Vliegend Spaghettimonster niet.

Marcel Gerrits Jans, Groningen

Twitterzwijnen

Beste Asha ten Broeke, Twitter uitzetten beviel u als een warm bad (O&D, 24 maart). U kunt overwegen hier een gewoonte van te maken. Twitter heeft immers de wereldvrede geen stap dichterbij gebracht. Bovendien heeft u reeds het podium waar menig twitteraar enkel van dromen kan: een column in de Volkskrant! Werp uw paarlen toch niet langer voor de twitterzwijnen! De kans blijft immers levensgroot dat zij uw paarlen vertrappen en zich omkerende u verscheuren! Twitter uit, het warme bad in en broeden op nieuwe parels voor uw column!

Pieter Barnhoorn, Leiden

Moedige vrouw

Asha ten Broeke is een moedige vrouw. Ik hoop dat ze nog heel lang doorgaat met het geven van haar gefundeerde mening in haar columns in de Volkskrant.

De laag-bij-de-grondse ongefundeerde reacties die ze krijgt betekenen dat ze raak schiet.

Hennie de Pous-de Jonge, Dieren

Terreurdaders

Peter van Lenth vraagt wanneer de Volkskrant nou eens ophoudt de dader(s) van terroristische aanslagen mee te rekenen bij opgaaf van het aantal (in dit geval vier) doden (O&D, 24 maart). Misschien is het voor hem handiger om voortaan te berichten over het aantal (in dit geval drie) slachtoffers. Dat leest een dode minder, wat dan weer wat humaner overkomt...

Ed van Riel, Vlissingen

Omslachtige gelukspeiling

Het CBS gebruikt een onnodig omslachtige methode om de mate van geluk bij Nederlanders te bepalen. Men vraagt 7.500 geënquêteerden om op een schaal van 1 tot 10 aan te geven hoe gelukkig zij zich voelen (Ten eerste, 20 maart).

Vervolgens interpreteert het CBS de uitkomsten als volgt: personen met een score van 7 tot 10 zijn volgens het CBS gelukkig, die met een score tot 4 zijn ongelukkig. Personen die zichzelf een 5 of 6 geven zijn geen van beide. Waarom heeft het CBS de mensen in de enquête niet direct de vraag gesteld of men zich gelukkig, ongelukkig of geen van beide voelt? Dan had men de fout die het interpreteren van cijfers altijd met zich meebrengt eenvoudig omzeild.

Rogier Daan, Texel

Slordigheid

In een artikel van Geert-Jan Alexander Knoops en Tom Zwart op de opiniepagina van de Volkskrant (24 maart) was te lezen dat ik in de functie van minister de PvdA-afdeling in New York heb bezocht. Dat is onjuist. Hiervan is tijdens mijn ministerschap (2012 tot heden) geen sprake geweest. In 2008 bezocht ik in mijn rol van PvdA-voorzitter de PvdA-afdeling in New York. Het moge duidelijk zijn dat dit een andere hoedanigheid is dan die van minister. Schrijvers van het artikel hebben in dezen dus een slordigheid begaan.

Lilianne Ploumen, minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking

Kindermishandeling

Als Vereniging Vertrouwensartsen Kindermishandeling en huiselijk geweld (VVAK) willen we reageren op het bericht dat de verplichte screening op kindermishandeling leidt tot valse verdenkingen van kindermishandeling (Ten eerste, 20 maart).

Een screeningsinstrument is bedoeld voor artsen om signalen van kindermishandeling op te pikken die niet eenduidig en subjectief kunnen zijn. Het onderzoek van Maartje Schouten toont aan dat de huidige screeningsinstrumenten van zeer beperkte waarde te zijn. Maar signalen zijn bij lange na geen vermoedens, laat staan verdenkingen van kindermishandeling. Daarom is het verwarrend om bij een eerste screening al van een foute diagnose of een onterechte verdenking te spreken.

De eigen afweging van de arts is immers doorslaggevend bij het vaststellen van een vermoeden van kindermishandeling.

De KNMG-meldcode kindermishandeling en huiselijk geweld geeft duidelijke handvatten voor de wijze waarop dit moet worden uitgevoerd. De code schrijft voor dat artsen verplicht zijn de eerste signalen verder te onderzoeken en op waarde te taxeren. Pas na deze stap zal er in een aantal gevallen een vermoeden van kindermishandeling ontstaan.

Elk vermoeden moet vervolgens conform deze meldcode aan Veilig Thuis worden voorgelegd. In het overleg met Veilig Thuis wordt een genuanceerde afweging gemaakt of op grond van een vermoeden een melding al dan niet aan de orde is.

Kortom, de dagelijkse praktijk staat gelukkig ver af van de genoemde onterechte verdenkingen op basis van enkele signalen. Onze bezorgdheid is daarnaast ook gericht op de kindermishandeling die niet door de onderzochte screeningsinstrumenten worden gesignaleerd.

Wij zien graag dat onderzoek zich richt op het verbeteren van de vroegtijdige signalering met respect voor de rechten van kinderen en hun ouders. De huidige discussie dreigt het feit te overschaduwen dat mishandelde kinderen volstrekt afhankelijk zijn van oplettende artsen die vroegtijdig en consequent blijven signaleren en handelen.

De meldcode biedt vervolgens de noodzakelijke duidelijkheid over hoe te handelen.

Jolande Schoonenberg, voorzitter
Gerda Rosman, secretaris Vereniging Vertrouwensartsen Kindermishandeling (VVAK)

Leve de zomertijd

Ja hoor, het is weer zover. Elk jaar weer het gezeur over de omschakeling naar de zomertijd ('Stop de zomertijd', O&D, 24 maart). En het vreemde is dat deze mensen allemaal de wintertijd willen handhaven gedurende het hele jaar. Maar waarom niet de zomertijd?

Er zijn ongetwijfeld honderdduizenden mensen die het verschrikkelijk vinden dat het opeens zo vroeg donker wordt aan het eind van de herfst (ik ben er een van) en mag dat ook eens genoemd worden?

R. Zoet, Utrecht

Yoghurt tegen suikerziekte

In de krant lezen we dat verhoogde aanmaak van insuline diabetes zou veroorzaken ('Geen koolhydraat meer in het dorp', Ten eerste, 22 maart). Onzin, en een belediging voor diabetespatiënten. Door diabetes (suikerziekte) valt de insulineproductie in het lichaam geheel of gedeeltelijk uit. Insuline is het noodzakelijk hormoon voor het omzetten van, inderdaad, koolhydraten.

We kennen twee varianten: type 1 en type 2 (ook wel ouderdomsdiabetes). Het laatste type kenmerkt zich door verminderde aanmaak van insuline op hogere leeftijd, die vaak gepaard gaat met juist een grotere behoefte. Oftewel, het lichaam kan de hoeveelheid koolhydraten niet meer verwerken. Soms volstaat hier een ander voedingspatroon, soms zijn er insulinetabletten nodig, soms injecties. Na een aangepast voedingspatroon kan de patiënt ook bij dit type niet genezen, maar wel de gevolgen ondervangen.

Type 1 wordt juist vaak bij kinderen en adolescenten vastgesteld. Bij dit type maakt het lichaam helemaal geen insuline meer aan door een defect in de alvleesklier, en kan het dus geen gram koolhydraten afbreken. Alle insuline moet dan van buitenaf worden toegediend door middel van een injectie bij elke inname van koolhydraten. Een keer of vier per dag, 365 dagen per jaar, de rest van je leven. Daar helpt geen 'Griekse yoghurt of courgette' aan.

Beide bevatten nog 5 gram koolhydraten per 100. Die dus met een insuline-injectie moeten worden weggespoten. Diabetes is niet je eigen schuld.

Lars Hendrikman, Maastricht

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden