Ons voedsel lijdt chronisch honger

In Nederland lijden kippen en varkens honger. Waarom een dier uithongeren als je zijn vlees wilt eten?



De overheid kijkt werkeloos toe hoe in de veesector dieren worden uitgehongerd. Maar de wet stelt toch heel duidelijk dat dieren recht hebben op voldoende en passend voedsel, betoogt Stichting Varkens in Nood.
In 1993 werden door de UK Animal Welfare Council vijf vrijheden voor dieren opgesteld. Een lijst die als standaard is gaan gelden voor dierenwelzijn in de veehouderij. Dat de meeste van deze vrijheden niet gerespecteerd worden in de huidige vee-industrie, is genoegzaam bekend. Dieren lijden pijn, ze hebben voortdurend stress en leven in krappe stallen, waarin ze hun natuurlijke gedrag niet kunnen uiten.
Met de eerste vrijheid, het recht op voldoende en passend voedsel en water, leek het altijd wel goed te zitten. Waarom een dier uithongeren als je zijn vlees nog wilt eten? Helaas is de realiteit een stuk minder logisch. Zelfs van zijn meest basale recht is het productiedier niet zeker.
Uit een literatuurstudie van de stichtingen Varkens in Nood en Dier & Recht, blijkt dat in Nederland jaarlijks bijna acht miljoen kippen en varkens chronisch honger lijden. Dit is een direct gevolg van voerrestricties, opgelegd door de veehouders.

Genetica

De oorzaak van deze voerbeperking ligt in de genetica. Vleesvarkens en vleeskippen zijn speciaal voor de vleesindustrie geselecteerd op een grote eetlust en snelle groei. Daardoor kan een vleeskuiken in korte tijd uitgroeien tot een monstrueus gevaarte met een buitenproportioneel aandeel borstvlees, want het is de kipfilet waar aan verdiend wordt.
Een vleesvarken bereikt al na een half jaar een gewicht meer dan honderd kilo, de ideale maat voor een goede karbonade.
Deze snelle groei heeft veel nadelen. Vleeskuikens moeten uiterlijk na zes weken geslacht worden, daarna neemt de kans toe dat hun hart het begeeft. Lopen gaat in de laatste week moeizaam, hun poten kunnen het gewicht niet of nauwelijks aan.
Vleesvarkens worden door hun grote eetlust zo groot en log dat ze het risico lopen te vervetten, waardoor ze minder melk geven aan hun biggen en niet meer in hun hokken passen.
Om al die vleeskippen en varkens te produceren, zijn er ouderdieren nodig. Deze hebben dezelfde genetische blauwdruk als hun onverzadigbare nakomelingen. Ouderdieren van vleeskippen leven ongeveer zestig weken, tien keer zo lang als de kuikens die ze voortbrengen.
Ouderdieren
Om gezondheidsproblemen te voorkomen, krijgen de dieren een substantiële voerbeperking opgelegd. Gebeurt dit niet, dan zou volgens wetenschappers de sterfte onder de ouderdieren bijna 50 procent bedragen.
Hun toegang tot water wordt ook beperkt om overmatig drinken tegen de honger te voorkomen. In totaal hebben jaarlijks 7 miljoen ouderdieren van vleeskuikens chronisch honger en dorst.
Bij varkens is het niet veel beter: zeker 80 procent van de fokvarkens krijgt tot 40 procent minder voer dan waar ze behoefte aan hebben. In totaal lijden 880.000 varkens per jaar ernstige honger.
In de wet is vastgelegd dat dieren recht hebben op voedsel dat bij hun natuurlijke behoeften past. Het voedsel moet toereikend zijn, mag geen onnodig letsel toebrengen en moet op de juiste manier worden aangeboden. Deze regels, vastgelegd in het Besluit welzijn productiedieren uit 1999, worden op grote schaal genegeerd door de industrie.
Maagzweren
Zo lijdt bijna 50 procent van de varkens aan maagaandoeningen, zoals maagzweren door te fijn gemalen voer en heeft één op de tien melkkoeien last van stofwisselingsziekten als pensverzuring, omdat hun lichaam het krachtvoer niet goed kan verteren.
Opties om het systeem te wijzigen, door bijvoorbeeld langzamer groeiende kippenrassen te gebruiken waarbij voerbeperking onnodig is, worden door de sector als te kostbaar van de hand gedaan. Het ministerie van Landbouw staat erbij en kijkt ernaar.
Dat veel dieren honger lijden in de vee-industrie is al zeker vijftien jaar bekend, maar de overheid doet geen enkele moeite om de industrie aan zijn wettelijk verantwoordelijkheden te houden.
Ons voedsel lijdt honger, zodat de consument voor een grijpstuiver zijn maag kan vullen met kiloknallers. Er zijn maar weinig dingen waar het productiedier aanspraak op mag maken, maar voldoende en passend voedsel is toch wel het minste en bovendien wettelijk vastgelegd.
Het is hoog tijd dat de overheid de handschoen oppakt en de problemen in de vee-industrie aanpakt.



Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.