'Ons beeld dat Afrika ons nodig heeft, is achterhaald'

Ten tijde van economische crisis blijft Afrika niet alleen overeind, maar behoort ze tot de koplopers van economische groei. Tegenwoordig kan je beter een goede verantwoordelijke baan met toekomst in Afrika krijgen dan in Nederland. Dat stelt Hans van Lierop, CFO van Afrika's grootste mobiele telefonie netwerk.

Keniaanse man belt met zijn mobiele telefoon. © ANP

De slag om ontwikkelingssamenwerking is weer volop aan de gang. Wilders wil het afschaffen, maar het is een heilig huisje voor het CDA. Politiek gekonkel dat ver wegstaat van de realiteit van Afrika. Ons beeld dat Afrika ons nodig heeft is achterhaald. In tegendeel wij hebben Afrika hard nodig voor onze toekomst en daarom moeten we ontwikkelingssamenwerking ombuigen en investeren in migranten en bedrijvigheid.

Al meer dan een decennium betreed ik het Afrikaans continent. Eerst als nieuwsgierig kind uit een koloniale familie, die hun droom in rook opzagen gaan toen Afrika in de stroomversnelling van de onafhankelijkheid terecht kwam. Vaak wordt het lot van Afrika sindsdien met dat van Zuid-Korea vergeleken, dat een aanzienlijke ontwikkelingsachterstand had op Afrika ten tijde van de onafhankelijkheid. Maar inmiddels leven we allen in een Samsung wereld en zou Afrika nog steeds het verloren continent zijn.

Niet beter
Uitgekeken op Europa trad ik in de sporen van mijn peetouders en vertrok ik naar Afrika. Ik ging de wereld verbeteren door ontwikkelingssamenwerking. Dank aan Nederland, want ik ben inderdaad goed ontwikkeld in die periode. Het heeft me gevormd als cross-cultural manager en de basis gelegd voor een prachtige carrière in de derde wereld. Maar eerlijkheid gebiedt te zeggen dat van elke euro die we ontvingen, slechts bar weinig het doel bereikte. Ook met mijn inspanningen werd Afrika niet beter.

Gedesillusioneerd over ontwikkelingssamenwerking, maar gepassioneerd door Afrika, stortte ik me in het ondernemen. Nu inmiddels 10 jaar later ben ik blij om te melden dat een aantal hoekstenen in Afrika op elkaar zijn gevallen. Afrikaanse overheden raken geëmancipeerd. Handig spelen ze moreel gebonden ontwikkelingssamenwerking uit tegen investeringen in infrastructuur uit China. Sterker georganiseerd als blok, nemen ze politiek stelling op het wereldtoneel (Zuid-Afrika als BRIC). Meer en meer onderwijs is beschikbaar en al is het niet op topniveau, een beter geschoolde arbeidersklasse is beschikbaar en een middenklasse openbaart zich.

Koplopers
En ten tijde van economische crisis blijft Afrika niet alleen overeind, maar behoort ze tot de koplopers van economische groei (Nigeria's BNP groeit met 7 procent dit jaar, wie doet het ze na; Portugal klopt aan bij Angola voor hulp, weet u wel dat land dat 30 jaar lang burgeroorlog kende en waar gezondheidszorg nu gratis is). Kortom het gaat goed met Afrika.

Wekelijks ontvang ik brieven en telefoontjes van tweede generatie jongeren met goede opleidingen die terug willen komen naar Nigeria, Kenia en andere landen. Zij weten kennelijk wat we in de Tweede Kamer nog niet weten, dat Afrika booming is en niet noodlastig. Zij weten dat je een goede verantwoordelijke baan met toekomst, tegenwoordig beter in Afrika kunt krijgen dan in Nederland. Wat ontwikkelingssamenwerking? We willen werken! Als je migranten wilt laten terugkeren en economische groei in Nederland wilt stimuleren, investeer dan in hun opleiding en in bedrijven in hun land van herkomst. Met Europa in het slop voor de komende decennia, is de tafel omgekeerd. Het is tijd om ontwikkelingssamenwerking drastisch te hervormen en de begroting schaamteloos om te buigen.

Dus kan ontwikkelingssamenwerking nu over de balk? Inderdaad, er kan fors gesneden worden, want hoe aardig mijn ontwikkeling ook was, dat kan niet het doel zijn geweest.

Recept voor betere wereld
Maar we moeten wel blijven investeren om migranten en Nederland de beste kans in de toekomst te geven. Met een huidig budget van 0.7 procent van BNP voor ontwikkelingssamenwerking kunnen we best terug naar 0.5 procent of 0.4 procent met een nieuw beleid met visie.

Hier is een ombuigrecept voor een betere wereld:
1. Investeer in samenwerking op het gebied van goed bestuur en corruptie bestrijding 0.1 procent.
2. Train en onderwijs migranten en potentiële migranten voor banen in Afrika 0.1 procent.
3. Stimuleer het lokaal en Nederlands bedrijfsleven voor bedrijvigheid in de derde wereld, 0.2 procent.
4. reserveer 0.1 procent voor noodhulp en het nakomen van internationale verplichtingen. En laat de Afrikanen verder zelf hun toekomst bepalen.

Hans van Lierop woont in Nairobi, Kenia. Hij is CFO van Afrika's grootste Mobile Telefonie Netwerk (Telecom gigant in Afrika actief in 17 landen met een omzet van 4 miljard dollar en 10000 werknemers).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden