Ongelooflijk hoe links zich altijd in de eigen voet weet te schieten

Het is ongelooflijk hoe links zich altijd in de eigen voet weet te schieten. Heeft links in de Verenigde Staten Donald Trump het presidentschap in de schoot geworpen door op verkiezingsdag domweg thuis te blijven of op de groene kandidaat Jill Stein te stemmen, in Nederland zet de PvdA-fractie een van de schamele negen zetels die zij in de Tweede Kamer heeft op het spel omdat het nieuw aangetreden Kamerlid William Moorlag een schijnconstructie zou hebben toegestaan in zijn vorige functie als directeur van de sociale werkplaats in Assen.

Never mind dat uitgerekend de PvdA de Darth Vader van de schijnconstructie is. In de jaren negentig, toen Willem Vermeend staatssecretaris van Financiën was, maakte Nederland zo gretig gunstige belastingafspraken met buitenlandse multinationals, zogenoemde 'rulings', dat premier Kok er in de Europese Raad van langs kreeg. Door de wedloop naar de bodem van de schatkist, waar Nederland internationaal de aanvoerder van was, kon het gebeuren dat hoewel de bedrijfswinsten de afgelopen decennia tot recordhoogte stegen, de inkomsten uit de vennootschapsbelasting in Nederland halveerden.

Zo steeg het aandeel van de ondernemingswinst (exclusief financiële ondernemingen) tussen 1990 en 2012 van 20 procent van het bbp naar ruim 25 procent van het bbp. Ondanks de forse stijging van de winsten als percentage van het bbp bracht de vennootschapsbelasting in 2012 slechts 2 procent van het bbp op terwijl dat in 2000 nog het dubbele was, namelijk 4 procent van het bbp.

Bij de loon- en inkomstenbelasting gebeurde precies het omgekeerde. Terwijl tussen 1990 en 2012 het aandeel van lonen en salarissen in het bbp daalde van 45 procent naar 40 procent, steeg het aandeel van de loonbelasting tot bijna 8 procent van het bbp in 2011, eenderde meer in vergelijking met 2000 toen de loonbelasting net onder de 6 procent van het bbp opleverde.

Mede als gevolg van de hoge belasting- en premiedruk op arbeid zijn de totale loonkosten voor volwassenen op minimumniveau in Nederland de allerhoogste ter wereld, namelijk ruim 20 euro per uur. Mensen die 100 procent arbeidsgeschikt zijn, maar bijvoorbeeld de Nederlandse taal niet goed beheersen, zijn vaak al onvoldoende productief om door een werkgever winstgevend te kunnen worden ingezet. Laat staan dat mensen met een arbeidsbeperking tegen 130 procent van het minimumloon winstgevend aan het werk kunnen, zoals het FNV in de cao voor de sociale werkplaatsen heeft bedongen.

Terwijl de regering op landelijk niveau een beleid voert om het grootkapitaal te behagen, heeft zij de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de bijstand afgeschoven op gemeenten en tegelijkertijd de deur van de sociale werkplaatsen dichtgegooid, hoewel de Participatiewet onvoldoende banen creëert voor mensen met een arbeidsbeperking. Dit is met name voor provincies als Groningen en Drenthe een probleem, omdat die met een hoger percentage arbeidsongeschikten en laagopgeleiden te maken hebben. Degenen die kansrijk zijn op de arbeidsmarkt vertrekken immers eerder naar de Randstad.

Laat nou uitgerekend PvdA-fractievoorzitter Lodewijk Asscher bijna vijf jaar lang in de positie zijn geweest om iets te doen aan de hoge belasting- en premiedruk aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Maar als minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft Asscher juist geprobeerd de zzp-regeling om zeep te helpen en heeft hij de ontslagwetgeving per saldo aangescherpt in plaats van versoepeld. De nieuwe regels zijn zo rigide dat ze werkgevers de moed ontnemen om mensen in vaste dienst te nemen en verdere flexibilisering juist aanmoedigen.

Ik begrijp dat de politiek zich voor een duivels probleem geplaatst ziet nu de inkomenspolarisatie steeds verder toeneemt en de factor arbeid steeds verder wordt ondermijnd. De instinctieve reactie van Asscher om arbeid strikter te reguleren is op zich begrijpelijk, maar spant het paard achter de wagen doordat zo banen aan de onderkant verloren gaan.

Het juiste antwoord op de inkomenspolarisatie is om door middel van belastingheffing de torenhoge winsten en hoge inkomens af te romen en de opbrengsten te gebruiken om de lasten aan de onderkant te verlagen en zo banen te creëren.

Moorlag moet niet alleen Kamerlid blijven. Hij moet binnen de PvdA-fractie ook verantwoordelijk worden voor het dossier arbeid aan de onderkant.

Meer over