Opinie

Onderwijsbetweter Maurice de Hond grossiert in drogredeneringen

Maurice de Hond schetst een karikatuur van het huidige onderwijs. Tegelijkertijd presenteert hij zijn iPadschool als panacee zonder met daadwerkelijke argumenten over de brug te komen.

Maurice de Hond met leerlingen op de Master Steve Jobsschool in Sneek tijdens de eerste schooldag. Beeld anp

'Opinions are like assholes. Everybody has one.' Aldus Dirty Harry in de film The Dead Pool (1988). Als het over onderwijs gaat, is er al helemaal geen ontkomen aan opinies. In de Volkskrant kreeg opiniepeiler Maurice de Hond maar liefst drie pagina's ruimte om zijn opinie over het onderwijs te geven, en om zich te verweren tegen kritische opmerkingen over zijn iPadscholen. Blijkbaar is dat nodig, want drie jaar na de start van de eerste 'iPadschool' zijn er nog altijd critici. Een beetje onhandig nu er vanuit het buitenland belangstelling voor het schoolconcept is.

De Hond is naar eigen zeggen een graag geziene gast in onderwijsboboland, waaronder bij de Po-raad en de Algemene Vereniging Schoolleiders. Daar zal dit interview vast niets aan veranderen, maar of dat terecht is, is de vraag. Het interview wemelt van de retorische stijlmiddelen, beter bekend als drogredeneringen. Een inhoudelijk relevant antwoord is vrijwel niet te vinden. Eerder wordt de vraag ontweken of de criticus belachelijk gemaakt. Daar komt bij dat populariteit als graadmeter voor de mate van gelijk hebben in feite totaal ongeschikt is. Voor onderwijsbetweters is namelijk altijd wel een podium te vinden. Bekende onderwijsgoeroes als Sugata Mitra en Ken Robinson zijn daar lichtende voorbeelden van. Dat de Hond zich bij hen mag aansluiten, zou je een dubieuze eer mogen noemen.

Paradepaardje

De Hond schetst een karikatuur van het huidige onderwijs. De school als onderwijsmuseum, waar kinderen in stilte de star orerende leerkracht moeten aanhoren. Geen wonder dat onze moderne hectische maatschappij daar niet bij aansluit. De iPadschool als panacee: zelfs adhd zou je ermee kunnen voorkomen. Waarom iPads, danwel de specifieke aanpak die de Steve Jobsscholen voorstaan beter is dan de aanpak van andere scholen blijft in het midden.

Je zou denken dat dit een uitgelezen onderwerp voor onderzoek is, maar dat is nog niet zo eenvoudig. Daarbij is De Hond ook helemaal niet in onderzoek geïnteresseerd omdat het volgens hem om meer gaat dan alleen taal en rekenen. Handig, want even later geeft hij ook toe dat het concept van de iPadschool niet te verkopen is als uit onderzoek zou blijken dat het niet werkt. Je kunt namelijk altijd beweren dat dergelijk onderzoek te beperkt was en dat niet naar andere, veel vagere eigenschappen zoals 'flexibiliteit' en 'creativiteit' is gekeken.

Als een wanhopig bij zijn telescoop gebarende Galilei roept De Hond op om toch vooral zelf een kijkje te nemen op een van de scholen. Dat moet dan wel het 'paradepaardje' De Ontplooiing zijn, andere scholen waar het wat minder goed gaat, hebben steevast 'het systeem' niet goed geïmplementeerd. Het is wat dat betreft eerder de tactiek van de drugsdealer: probeer het eens, het zal je niet tegenvallen. Gezien de manier waarop hij andere scholen wegzet, zou je De Hond haast aanbevelen om zelf ook eens een kijkje te nemen op die scholen: de variatie is enorm en de inzet van de computer is tegenwoordig eerder een gegeven dan een optie.

Goedkoop jij-bakken

De Hond grossiert in goedkoop jij-bakken. Kritiek van Ton van Haperen is 'gelul', krantencolumnisten zijn 'zurig' en onderwijskundigen worden weggezet als kamergeleerden. Je zou haast vergeten dat ieder een gezamenlijk doel nastreeft: het in stand houden en waar mogelijk verbeteren van het niveau van ons onderwijs. Dat sluit natuurlijk niet uit dat je zo nu en dan eens iets nieuws probeert. Maar we hebben genoeg geleerd uit het verleden om in te zien dat al te grote ingrepen juist een averechts effect kunnen hebben. Het is juist de rol van de kamergeleerden om dat te benoemen, of de boodschap nu wel of niet bevalt.

Is er desondanks iets te leren van dit alles? Jawel. De populariteit van De Hond als onderwijsinnovator duidt op een gemis aan deskundigheid en nuance in het onderwijsveld als het gaat om onderwijsverandering. Elke school wil 'meer met ICT' doen, maar vindt nu te weinig houvast. Dan wordt de vraag zo groot dat inhoudelijke argumenten er weinig toe doen. Daar kun je zuur om zijn, maar je kunt er ook wat aan proberen te doen. Deze kamergeleerde heeft in ieder geval het raam allang wijd opengezet.

Casper Hulshof is docent onderwijskunde aan de Universiteit Utrecht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.