OpinieOmroep Zwart

Omroep Zwart is in de ogen van de meeste mensen nu misschien nog niets, maar voor ons is het alles

Macht verschuiven is moeilijk, maar niet onmogelijk. Omroep Zwart gaat om het creëren van een plek waar macht zich níét in een wit vacuüm bevindt, schrijft creatief strateeg Nadine Ridder.

Nadine Ridder.

Er is veel commotie over Omroep Zwart, de omroep die Akwasi samen met Gianni Grot oprichtte en die inmiddels 50.000 leden heeft, het aantal dat nodig is om toegelaten te worden tot de publieke zenders. Omroep Zwart is hot, BN’ers staan in de rij om hun naam aan de omroep te verbinden, vrijwilligers melden zich bij bosjes. Maar er is ook veel kritiek, want hoe dichter bij verandering, hoe groter de weerstand.

In de media lijkt er een wedstrijdje gaande om het meest overtuigende bewijs te leveren waarom de omroep een slecht idee is met een nog slechtere naam. Waarom kan er niet worden bijgedragen aan meer diversiteit binnen bestaande kanalen (Jinek)? Waarom die polariserende naam (Fidan Ekiz in de Vooravond)? En ook de veelbesproken opmerking van Akwasi op de Dam, waar hij zich fel uitsprak tegen zwarte piet, passeert de revue weer (NRC).

Terecht dat media kritisch zijn op nieuwe initiatieven binnen het eigen speelveld, maar de balans tussen oprechte interesse en nieuwsgierigheid, die ook bij journalistiek hoort, is ver te zoeken. De naam, de oprichters, de onduidelijkheid over de programmering, alle bijzaken worden aangegrepen om het maar niet over het echte onderwerp te hoeven hebben. Het gaat namelijk over macht. De noodzaak om die te verschuiven en waarom dat zo lastig is. Laten we het dáár eens over hebben.

In het publieke debat zijn soortgelijke geluiden te horen en de hevige reacties op de naam vertelt veel over het sentiment in de samenleving. Omroep Zwart staat symbool voor alles waarvoor conservatief Nederland bang is. Het steunen van de omroep is een politiek statement dat wellicht meer invloed gaat hebben dan wie we op het stembiljet aankruisen dit jaar. Wie met de omroep instemt, is ‘wakker’. Dat gaat verder dan je enkel bewust zijn van het feit dat er te weinig diversiteit te zien is op de Nederlandse televisie. Het gaat om meer dan representatie en het brengen van andere verhalen: het gaat om het creëren van een plek waar macht niet gecentreerd is in een wit vacuüm.

Machtsverschuiving

Het is zo moeilijk om macht te verschuiven omdat deze zich diep genesteld heeft in ons systeem. Een systeem bestaat uit onzichtbare lijnen van spelers en instanties wier samenspel van overtuigingen, ideeën en macht situaties creëren en de rollen en verwachtingen bepalen binnen een speelveld. Alleen iemand op een andere plek neerzetten, kan nooit werkelijk de manier veranderen waarop een organisatie of een land wordt geleid. Niemand die dat beter weet dan de NPO zelf; ze zijn al jaren druk bezig met initiatieven en diversiteitsmanagers, maar blijken niet in staat tot echte verandering.

Macht verschuiven is moeilijk, maar niet onmogelijk. Omdat Omroep Zwart in samenstelling afwijkt van de huidige bepalende norm, zal er ruimte zijn voor een eigen systeem waarbinnen andere overtuigingen, ideeën en macht gezamenlijk de realiteit bepalen. Deze nieuwe realiteit is al sterk voelbaar in de samenleving, maar nog niet zichtbaar op de Nederlandse televisie. Belangrijk hierbij is dat het initiatief een enorme aantrekkingskracht heeft op jonge mensen. En wie de jongeren heeft, heeft de toekomst.

Geïsoleerd

Door deze aantrekkingskracht zal Omroep Zwart een plek zijn waar initiatieven, plannen en mensen samenkomen die deze nieuwe realiteit snappen, creëren en leven, maar dat nu nog geïsoleerd doen omdat er geen plek voor is. We weten allemaal dat als krachten zich bundelen, dingen ontstaan die zoveel groter zijn dan we ooit hadden durven dromen.

Omroep Zwart zal niet alleen verandering brengen door er te zijn, maar ook andere omroepen verder helpen door vóór te doen hoe het ook kan, zoals FunX dat op radiogebied al jaren fantastisch doet. Televisie is prestige, en daarom is juist hier verschuiving van macht belangrijk. Het zou zomaar de weg vrij kunnen maken voor andere belangrijke plekken, zoals de politiek en het bedrijfsleven.

Omroep Zwart is in de ogen van de meeste mensen nu misschien nog niets, maar voor ons is het alles. 

Nadine Ridder is creatief strateeg en schrijver.

Rapper Akwasi begint eigen omroep. ‘We hopen gekleurde rolmodellen te lanceren’
Afgelopen week lanceerde rapper Akwasi de nieuwe omroep Zwart. Het moet een plek worden ‘waar iedereen wordt gehoord en iedereen wordt gezien’. Binnen drie dagen heeft de omroep ruim 12 duizend leden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden