ColumnBert Wagendorp

Om twaalf uur vannacht is het zover: Brexit. Hoera!

Om twaalf uur vannacht is het zover: Brexit. Hoera! De Britten hadden er vermoedelijk de voorkeur aan gegeven middernacht Britse tijd te vertrekken, maar ze hebben zich nog één keer aangepast aan de abjecte continentale gewoonte af te wijken van de enig juiste tijd ter wereld, de Britse Greenwichtijd. Maar dat is dan ook de laatste keer geweest.

Ik vind het prettig dat de Britten de EU gaan verlaten. Het is goed dat de historische fout van 1 januari 1973, toen ze officieel lid werden, eindelijk is hersteld. Waarom heeft dat zo lang moeten duren? We hadden meteen kunnen weten dat het een vergissing was het perfide Albion erbij te halen, dat heet niet voor niks zo. Labours Jeremy Corbyn had het voor de verandering bij het rechte eind toen hij in 1975 tegen stemde in het eerste referendum over het lidmaatschap. Helaas voor hem, en voor ons, was toen bijna 67 procent van de Britten voor, inclusief de nieuwe leider van de Conservatieven, Margaret Thatcher.

Good old Winston Churchill had het ook al gezegd, in zijn vermaarde Zürich-toespraak van september 1946, een lofzang op Europa zoals je tegenwoordig nog maar zelden hoort, waarin hij pleitte voor een VS van Europa. Maar dan wel zonder zijn eigen land als een van de staten – Groot-Brittannië zou zich opstellen als ‘friend and sponsor’. Dat was het land gedurende de eerste decennia van het Europese project en dat had het moeten blijven.

In een scène uit de BBC-serie Yes, Minister die recentelijk veel voorbijkwam in programma’s over het afscheid, zien we hoe Sir Humphrey Appleby zijn minister James George Hacker uitlegt waarom de Britten uiteindelijk tóch lid ­waren geworden van de EU. ‘We moesten het hele geval afbreken, dus moesten we erin. Nu we erin zitten, kunnen we er een compleet soepzooitje van maken.’

De minister: ‘Wat een cynisme!’

Appleby: ‘Wij noemen dat diplomatie.’

Gevreesd moet worden dat Appleby’s analyse behoorlijk adequaat was. De Britten hebben 47 jaar lang hun ­ uiterste best gedaan de boel te saboteren, vertragen, ­verwateren en om te vormen tot een afzetmarkt voor ­ Marmite en Pringles, ter vervanging van hun verloren ­koloniale rijk – en vooral niets meer.

Ze zijn, op Schotland en Londen na, nooit een Europese natie geworden. Europa, allemaal eindeloze bossen aan de overkant, zei mijn buurvrouw toen ik eind 1999 na vier jaar VK naar huis ging. Europa is de Engelse ziel ten diepste altijd wezensvreemd gebleven. Europa, dat waren loopgraven, Duitse autofabrikanten en Louis van Gaal.

Maar nog een paar uur en ze zijn weer waar ze horen en het liefst zijn: outside. En wij hebben er weer een echt buitenland bij. Er wordt nog een jaartje onderhandeld, maar daarna krijg je bij aankomst weer gewoon een stempel in je paspoort: welkom in de wereld van lords, working classes, paardenraces, white beans, ranzige tabloids en cricket.

De Britten zullen zich de komende jaren langzaam maar zeker losmaken uit het web van de Brusselse wetten en regels en de restauratie van hun Britishness ter hand ­nemen. Ik kijk ernaar uit en verwacht er veel van, al wordt het niet leuk voor de remainers. Om de EU dwars te zitten moesten de Britten er deel van uitmaken, maar om in Groot-Brittannië een puinhoop te creëren, moet je de Britten gewoon hun eigen gang laten gaan. Geen land schiet zo bekwaam in eigen voet – volgens Bloomberg loopt de rekening voor de Brexit dit jaar verder op naar 215 miljard.

So. Farewell then...

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden