CommentaarVluchtelingencrisis

Om de vluchtelingencrisis op te lossen zal Europa toch weer uitkomen bij Erdogan

In de vluchtelingencrisis heeft de Europese Unie weinig alternatieven voor de deal met Turkije.

Het Griekse eiland Lesbos staat onder enorme spanning. Nadat president Erdogan heeft opgeroepen om de grenzen naar Europa open te stellen voor vluchtelingen zijn er honderden migranten aangekomen op de Griekse eilanden.Beeld Joris Van Gennip

Aan de grens tussen Griekenland en Turkije spelen zich weer hartverscheurende taferelen af. De Turkse president Erdogan heeft duizenden migranten ingezet in zijn cynische geopolitieke machtsspel. Door de grenzen naar Europa te openen wil hij de landen van de Europese Unie dwingen tot steun aan zijn interventie in Syrië.

Europa kan echter onmogelijk meedoen aan een operatie waarbij Turkije jihadistische milities rond Idlib te hulp schiet. Bovendien is Erdogan zijn militaire avontuur begonnen zonder enig overleg met zijn Europese bondgenoten.

De verontwaardiging over het optreden van Erdogan is terecht, maar Europa zou veel kritischer naar zichzelf moeten kijken. Toen de Europese Unie in 2016 een deal sloot met Erdogan was meteen al duidelijk dat zij zich kwetsbaar zou maken voor chantage. Niettemin was de overeenkomst verdedigbaar: om politieke en electorale redenen moesten de Europese leiders de migratiestroom absoluut onder controle krijgen. De deal moest Europa de tijd geven om een structureel migratiebeleid te ontwikkelen.

Vier jaar later is daar veel te weinig van terechtgekomen. Het is gemakkelijk wijzen naar Erdogan, maar Turkije heeft 3,6 miljoen Syriërs opgenomen – met financiële steun van de EU overigens. De 27 landen van de Unie zijn daarentegen niet in staat gebleken een oplossing te vinden voor de ruim 40 duizend migranten die vaak al jaren onder mensonterende omstandigheden zijn gestrand op de Griekse eilanden. Ook deze mensen zijn pionnen geworden in een politiek machtsspel, van Europese leiders die doodsbenauwd zijn voor hun concurrenten op nationalistisch rechts.

Mede door de opnieuw escalerende burgeroorlog in Syrië zal Europa de zaken niet op hun beloop kunnen laten. Het moet een gezamenlijk migratiebeleid ontwikkelen en de Griekse crisis oplossen. En ondanks alles zal het toch weer bij Erdogan uitkomen. In sommige opzichten functioneert de deal tussen de EU en Turkije wel goed: het rijke Europa betaalt mee aan de opvang van oorlogsvluchtelingen in de regio, zoals Europese politici zo vaak bepleiten. Natuurlijk maakt de Unie zich daarmee afhankelijk van Turkije, maar veel alternatieven zijn er niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden