Opinie

Of je de schoonheid ziet van de Fiat Multipla heeft alles te maken met opleiding

Het collectieve en massale afgeven op de Fiat Multipla laat zien hoe makkelijk populisme, elkaar napraten en kuddegedrag ontstaat. Terwijl kunst leert ons te houden van wat anders is dan wijzelf, betoogt Erwin Wijman.

De Fiat Multipla.Beeld .

-'Ik vond de Fiat Multipla vanaf het allereerste moment een buitengewoon aantrekkelijke, elegante en originele auto.'

-'Een auto met onderkin, ziet er niet uit, spuuglelijk.'

-'Ik vind de Multipla zonde van de zendtijd.'

Achtereenvolgens spreken hier Maarten van Rossem, Mental Theo en Mike Hezemans. Zij zijn respectievelijk historicus annex Amerikadeskundige, DJ tevens presentator en oud-autocoureur. En zij vellen hun oordeel in het tv-programma RTL Autovisie van 4 december 2015 (zie item vanaf 34'00).
Deze uitspraken maken het definitief duidelijk. Of je de schoonheid ziet van de Fiat Multipla heeft alles te maken met opleiding. IQ. Academisch werk- en denkniveau. Doorgeleerd hebben. Onderscheidingsvermogen. Verworven smaak, acquired taste. You name it. Maar het is echt zo.

Alle zelfbenoemde autokenners die zich in het openbaar nadrukkelijk negatief uitspreken over de Fiat Multipla ontberen een universitaire graad. Altijd al. Martin Bril deed de Multipla in de Volkskrant ooit af als 'de lelijkste auto ooit ontworpen'. In dat stukje met de kop 'Schoonheid' schreef hij Katja Schuurman wél mooi te vinden. Tja. Makkelijk mooi vinden, Katja. Makkelijk lelijk vinden, Multipla. Want de onwetenden praten elkaar allemaal na.

Beeld Screenshot RTL Autovisie
Maarten van Rossem.Beeld Screenshot RTL Autovisie

Eric Corton, die een boek schreef over zijn auto's, zei het ook al in de Volkskrant, in een interview in oktober 2013. Op de vraag wat hij de lelijkste auto vindt, antwoordde hij zonder een seconde nadenken: Fiat Multipla. En nu belijden Mental Theo en Mike Hezemans hun openlijke afkeer van de Multipla op tv.

Voor de duidelijkheid: we hebben het over het model uit 1998, de dolfijn met olifantenoren.

De ANWB Kampioen, het grootste maandblad van Nederland, pakt in zijn editie van september 2012 uit met de Verkiezing van de Multipla tot 'de lelijkste auto op de weg!'. Compleet met uitroepteken. 'Vernietigend zijn onze lezers in hun oordeel,' schrijft Kampioen-redacteur Frank Buma triomfantelijk. En de mooiste sneer komt, vindt hij, van Kampioen-lezer Rinko Looyenga uit Drachten: 'Ik mag graag naar mooie rondingen kijken, maar deze auto heeft juist de verkeerde.' Met die uitspraak over de Multipla wint Rinko Looyenga een fijn pakket autoaccessoires, zo leuk en mooi vindt ANWB Kampioen die uitspraak.

Ik moest ook in mijn ogen wrijven en het nóg een keer lezen. Wie zo'n even oubollige als ranzige macho-uitspraak betitelt als 'mooiste' mist elk onderscheidingsvermogen.

Beeld Screenshot RTL Autovisie

Huilen met de wolven

En het populaire online-automagazine Autoblog bekroonde in april 2013 na een lezerspoll de Mutlipla tot 'de Allerlillukste Autoblog Ever'.

Alles van waarde is weerloos. Arme Multipla. Maar vooral: arme, arme Autoblog, Kampioen/Frank Buma, Eric Corton, Martin Bril, Mike Hezemans, Mental Theo. Het is voor hen zelf misschien geen probleem dat ze een academische scholing moeten missen. Maar wat een godvergeten tuttigheid. Door zo mee te huilen met de wolven in het bos diskwalificeren zij zich als de eerste de beste boerenkinkel die bij een Picasso of Karel Appel roept dat zijn dochtertje van drie dat ook kan.

Het Museum of Modern Art in New York exposeerde in 1999 de Fiat Multipla als 'iconische auto en toonbeeld van highly innovative design'.

Enne, ze herbergen daar ook de belangrijkste Picasso's en Cézannes benevens de eerste Bic-balpen en de Volkswagen Kever uit 1938. Mensen met wat kijkervaring zien in de Multipla het duende, de expressieve ziel en de Modigliani-lijnen.

De Amerikaanse kunsthistoricus Alfred H. Barr junior, de eerste directeur van het Museum of Modern Art, zei al: 'Kunst leert ons niet om te houden van wat op ons lijkt. Ze leert ons te houden van wat anders is dan wij.' Zo is het ook met auto's.

Beeld Screenshot RTL Autovisie

Domweg afkeuren

De Fiat Multipla legt al zeventien jaar een scheiding der geesten bloot. Tussen de mensen die zich verdiepen in wat op het eerste gezicht anders is dan wat zij gewend zijn. En mensen die dat zonder meer en domweg afkeuren.

Zeker in deze tijd van maatschappijbrede onrust, vluchtelingencrises, terroristische aanslagen en opkomende xenofobie en PVV-populisme is het zinnig om een uitspraak aan te halen van filosoof en kunsthistoricus Steven ten Thije: 'Het leren genieten van uitdagende kunst versterkt de samenleving doordat het ons helpt open te staan voor het publieke, voor de ander'. Je verdiepen in een auto, in openbaar kunstbezit, voorkomt oorlog en tweespalt.

Journalist en schrijver Erwin Wijman schreef het boek 'Succes met je grote auto' (2013).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden