OpinieThe Big Picture

O Ajax, wat is er aan de hand? Zoveel nederlagen

Rob Vreeken en Arie Elshout becommentariëren beurtelings het buitenlandse nieuws.

Nu het slecht gaat met Ajax, probeert Arie Elshout zich vast te klampen aan Churchills hoop op betere tijden. Beeld Hollandse Hoogte / Everett Colle

Beste lezers, ik had het vandaag willen hebben over het verband tussen de Afghanistan Papers, Idlib en de Sahel, maar ik kan het niet. Verlamd staar ik naar het verval van Ajax, mijn club sinds eind jaren zestig. Na weer een nederlaag lig ik de hele nacht te woelen en vraag ik me af of ik gek aan het worden ben. Ik moet erover schrijven om de spanning in mijn kop te verlichten. Daarom deze column als geschreven variant op de schedeltrepanatie van vroeger. Er moet een gat geboord in het hoofd van de krankzinnige zodat de kwade geest kan ontsnappen.

O Ajax, wat is er met je aan de hand? Zoveel nederlagen – Willem Vissers had daar weer het perfecte woord voor: grotesk is het. De ploeg lijkt op een door de hongerklop stilgevallen wielrenner. Het maakt deze tweede seizoenshelft tot het spiegelbeeld van die van vorig jaar: toen was er een opwaartse flow die Ajax omhoog stuwde, nu is er de neerwaartse flow die het naar beneden duwt, naar onpeilbare diepten.

Ik ben ervan overtuigd dat er tussen de boom van toen en de bust van nu een oorzakelijk verband bestaat. Het succes van gisteren heeft het lelijke kindje van vandaag gebaard. Het wonder van 2019 is de moeder van alle nederlagen in 2020.

Vorig jaar had Ajax niks te verliezen. Ten onder gaan tegen Bayern, Real en Juventus – het mocht. Het gaf de talenten de mentale vrijheid om te excelleren. Toen volgde de uit-overwinning tegen Tottenham, de ploeg werd ineens licht favoriet voor de thuiswedstrijd, de Champions Leaguefinale lonkte, er ontstond druk en prompt ging het mis. Het bleek dat als er iets van het team verwacht werd, het angstig en onzeker werd. Lang stonden we er niet bij stil, het was een incident, er volgde opnieuw spektakel in Europa. Maar achteraf zeg ik dat de nervositeit die tegen Tottenham onder druk van de toegenomen verwachtingen in de ploeg sloop en haar fataal werd, een voorbode was van het huidige onheil.

Het monster van de faalangst

In de thuiswedstrijd tegen Valencia in december, beslissend voor overwintering in de Champions League, keerde het monster van de faalangst in alle hevigheid terug. Op het moment dat de ploeg achter kwam, begon ze te haperen, praatte zij zich op het eind volledig uit de wedstrijd en verspilde ze de tijd om die ene goal te forceren. Tegen het linke en sluwe Getafe raakte ze helemaal van de kook. Het gedrag was zo hysterisch dat het mij duidelijk werd: hier is meer aan de hand dan een tijdelijke vormdip.

Ajax ging ten onder aan de droom die het zelf had gecreëerd. Het was razendsnel uitgegroeid tot Europa’s wonderteam, dat met Cruijffiaanse brutaliteit en ragfijn combinatiespel het grote geld uitdaagde en versloeg. Het wilde zo graag deze roes en roem vasthouden dat het subiet ontspoorde zodra de plek op de roze wolk in gevaar kwam. De angst voor verlies blokkeerde het hoofd. Daar en nergens anders zit het probleem, ook in de competitie. Niets doen ze meer op gevoel, ze denken teveel na en dan worden de ooit zo dodelijke steekballen net te lang of net te kort. Bij elk verlies gaan ze nog meer nadenken, wordt het nog erger. Een zenuwinzinking en een verloren seizoen dreigen. Dat echec zal dan de Faustiaanse prijs zijn die we moeten betalen voor de betovering van vorig jaar.

Vraag die rest: heeft de schedelboring geholpen? Mwah. Ik voel me Napoleon die ineengedoken op zijn paard in de sneeuwkou afdruipt na de mislukte veldtocht tegen Rusland. Nog behoorlijk crazy. Misschien moet ik me vastklampen aan Churchill, die te midden van de Londense puinhopen bleef hopen op de ommekeer. Die kwam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden