Opinie

NYT: Met de obsessie over de Russische polarisatie, dichten we Russische trollen teveel invloed en succes toe

De pogingen van de Russen de verkiezingen te beïnvloeden zijn zeker aanklachten waard, maar moeten niet leiden tot achtervolgingswaanzin en hysterie, schrijft Ross Douthat.

Rusland en VS Vladimir Poetin en Donald Trump, hier tijdens de APEC-top in Danang, Vietnam in november 2017 Foto afp

Er zijn twee Russische schandalen verbonden met de verkiezingscampagne van 2016. Het ene krijgt de aandacht die het verdient. Het andere lijkt meer op nepnieuws. Het echte schandaal gaat over de Russische hack-operatie tegen het Democratische Nationale Comité, het hoogste bestuursorgaan van de Democratische partij. Dit was een zuivere misdaad, een diefstal van betekenis die heeft geleid tot een serie lekken die door de Republikeinse presidentskandidaat zo vaak werden uitgevent dat we kunnen aannemen dat Donald Trump in elk geval dacht dat ze iets konden bijdragen aan zijn overwinning. De leden van zijn familie en de naaste medewerkers die graag Russen met gehackte e-mails wilden ontmoeten, het patroon van leugens en mystificaties daarover van de president en zijn team, plus de geur van Russische corruptie die rond de campagnestaf van Trump hangt, rechtvaardigt ruim voldoende het onderzoek van speciaal aanklager Robert Mueller en kan, afhankelijk van het eindrapport, zelfs een afzettingsprocedure rechtvaardigen.

Maar naast dit echte schandaal hebben we de andere pogingen van de Russen om de verkiezingen te beïnvloeden. Deze komen opnieuw onder de aandacht door de aanklachten van Mueller tegen de Russische trollenfabriek. Er werden miljoenen besteed om Trump (en Bernie Sanders) op het schild te hijsen en de gevestigde orde in beide partijen onderuit te halen, maar ook om controverses en debatten in de VS op te stoken, het land minder regeerbaar te maken en op het wereldtoneel te verzwakken.

Dergelijk gedrag is zeker aanklachten waard. Maar het mag niet leiden tot achtervolgingswaanzin, hysterie, vergelijkingen met Pearl Harbor en de aanslagen van 11 september en tot paniek over een Amerika dat wordt aangevallen of een democratie die wordt gehackt. Daarmee dichten we de Russische trollen te veel invloed en succes toe.

Want op basis van het bewijs dat we nu hebben, maakte wat zij deden niets uit. De hack van het Democratische Nationale Comité was echt van belang omdat het een element aan de verkiezingscampagne toevoegde dat er anders niet zou zijn geweest. Maar de rest van de Russische inspanning bracht niets in het Amerikaanse stelsel dat er niet al was; het reproduceerde slechts, vaak met beroerde en stompzinnige imitaties, de argumenten, beelden en retoriek waarmee we elkaar al dagelijks om de oren sloegen. En de mensen die erin geloofden, waren hoogstwaarschijnlijk niet die 78 duizend van partij wisselende kiezers uit het Midden-Westen, die volgens het kiescollege bij de verkiezingen de doorslag gaven.

Mensen met obsessies over hoe de Russen polarisatie en wantrouwen zouden aanwakkeren, lopen het risico in het vaarwater van de Koude Oorlog te belanden, toen sommigen ervan overtuigd waren dat de protesten uit de tijd van de burgerrechtenbeweging door communistische agenten waren opgezet. Net als toen kan een obsessie met Russische invloed een manier worden om Amerikaanse realiteiten te ontkennen.

Progressieve gezagsdragers in het Westen, niet alleen in Amerika, staan voor een harde keus inzake het populisme dat ons Trump, de Brexit en de rechtse partijen en regeringen in Centraal- en Oost-Europa heeft gebracht. Moet dit opnieuw opborrelende nationalisme in goede banen geleid worden, de economische grieven serieus genomen, en compromissen gesmeed om tegemoet te komen aan culturele en morele claims? Of is het zo schadelijk, racistisch en destructief dat het alleen maar vernietigd kan worden?

De fixatie op Rusland is, in het slechtste geval, een manier om de tweede keus te maken zonder toe te geven dat je hem hebt gemaakt, om te doen alsof je door het verpletteren van je landgenoten in werkelijkheid verraders en buitenlandse vijanden aan het bevechten bent.

De verkiezing van Trump was een plotselinge schok in een langdurig conflict. Maar het doet ons geen goed ons in te beelden dat de echte dreun van buiten onze grenzen kwam, terwijl het in werkelijkheid een uniek verhit moment was in onze eigen koude burgeroorlog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.