Opinie

NYT-columnist over Pompeo: Trump zou in het gareel gehouden kunnen worden door een havik met verantwoordelijkheidsgevoel

Het ontslag van Rex Tillerson was een uitstekende zet, betoogt Bret Stephens. Buitenlandse Zaken zat dringend verlegen om iemand naar wie de president geneigd is te luisteren.

Mike Pompeo: Deze jongen, de die beste van de klas was op de militaire academie, loopt niet achter de Russen aan. Beeld null
Mike Pompeo: Deze jongen, de die beste van de klas was op de militaire academie, loopt niet achter de Russen aan.

Laten we Trump voor één keer prijzen. De manier waarop hij Rex Tillerson eruit heeft gegooid is precies dezelfde als de manier waarop de minister van Buitenlandse Zaken de mensen onder hem behandelde. Tillerson vertrekt met als erfenis een gehavend departement en een getraumatiseerd ambtenarenapparaat. Zes van de tien hoogste functies zijn vacant en de VS hebben nog steeds geen ambassadeur in onder andere Zuid-Korea, Turkije, Saoedi-Arabië, Egypte, Zuid-Afrika en de Europese Unie.

Tot zijn voordeel spreekt dat hij erachter is gekomen dat Vladimir Poetin een slechte man is. Maar dat is alleen maar vooruitgang, omdat hij vroeger de belangrijkste pleitbezorger van de Russische despoot was. Zijn directeur beleidsplanning moest een memo schrijven om uit te leggen waarom mensenrechten een belangrijk instrument zijn in de Amerikaanse diplomatie. En hij bestreed de twee beste beleidsbeslissingen van de president: de verhuizing van de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem en de veroordeling van de overeenkomst met Iran.

Pompeo is de tegenpool van Tillerson. Hij hoeft niet te leren hoe Washington werkt. Hij is een kundige baas van de CIA geweest. Hij heeft het vertrouwen van de president, wat betekent dat hij, anders dan Tillerson, geloofwaardig is voor buitenlandse regeringen. Belangrijk is dat hij bereid is de president tegen te spreken, wat betekent dat hij voor Trump als toetssteen kan dienen.

Pompeo is ook een traditionele conservatief met heldere ideeën over de Amerikaanse belangen en verantwoordelijkheden in de wereld. Als dat sommige lezers afschrikt, bedenk dan dat we een president hebben met een primitieve neiging tot isolationisme, die impulsief is, een gebrek aan kennis cultiveert en gedreven wordt door een mateloze bewondering van zichzelf. Trump zal niet gedisciplineerd worden door iemand met zachtaardige of gevestigde opvattingen. Maar hij zou kunnen luisteren en in het gareel gehouden kunnen worden door een havik met verantwoordelijkheidsgevoel.

Dit is vooral van belang ten aanzien van Noord-Korea. De notie dat Kim Jong-un afstand gaat doen van zijn nucleaire arsenaal is lachwekkend. Waarvoor zou Kim zijn arsenaal inruilen, anders dan voor de hereniging van Korea op de voorwaarden van Pyongyang? Even lachwekkend is het idee dat zijn regime zich ooit zou neerleggen bij de bepalingen van een overeenkomst. Noord-Korea schendt elke afspraak die het tekent. Maar het risico dat Trump zich tot een deal laat verleiden is reëel.

Pompeo zou ook een tegenwicht kunnen vormen voor andere zwakke plekken van Trump, met name met betrekking tot het Kremlin. Zo wijst Pompeo de mogelijkheid van samenwerking met Rusland inzake Syrië af. Wat betreft de invasie van Rusland in Oekraïne benadrukt hij dat 'Amerika een verplichting heeft om terug te duwen'.

WikiLeaks noemt hij een 'vijandelijke inlichtingendienst'. De Russische inmenging in de Amerikaanse verkiezingen erkent hij als een onweerlegbaar feit.

Dit zijn visies die van belang zijn, omdat ze zonder meer Trump tegenspreken. Als u de gedachte dat Poetin deze president in zijn macht heeft alarmerend vindt, moet de aanwezigheid van Pompeo geruststellend zijn. Hoezeer u met hem verder van mening verschilt, deze jongen, die als beste van de klas afstudeerde op de militaire academie West Point, loopt niet achter de Russen aan.

Misschien is dit niet genoeg om de harde critici van Pompeo, die elke medewerking aan de regering Trump zien als een morele schanddaad, milder te stemmen. En met sommige vleierijen over Baas Trump heeft Pompeo zichzelf niet geholpen. Het zou slim zijn als hij zich als minister van Buitenlandse Zaken zou spiegelen aan minister van Defensie Jim Mattis, de enige onbetwiste ster van de regering. Die doet zijn werk goed omdat hij duidelijk niet bang is om zijn baan kwijt te raken en nog minder om te zeggen wat hij op zijn hart heeft.

Niettemin is het goed dat het ministerie van Buitenlandse Zaken eindelijk een leidsman krijgt die invloed kan uitoefenen op de president en hem misschien in bedwang kan houden, die een departement kan leiden en diplomatiek effectief kan opereren in een regering die voor de rest wordt beheerst door chaos en Twitter.

Bron: The New York Times

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden