OpinieCommentaar

Nucleaire bewapening is geen frivool onderwerp

Lichtzinnige retoriek ondermijnt de rem op nucleaire bewapening. Het risico kan niet worden overschat.

De Russische president Vladimir Poetin en de nationaal veiligheidsadviseur van president Trump, John Bolton, schudden de hand tijdens hun ontmoeting in het Kremlin, dinsdag 23 oktober, twee dagen nadat Trump dreigde om het belangrijkste ontwapeningsverdrag op te zeggen. Beeld AP
De Russische president Vladimir Poetin en de nationaal veiligheidsadviseur van president Trump, John Bolton, schudden de hand tijdens hun ontmoeting in het Kremlin, dinsdag 23 oktober, twee dagen nadat Trump dreigde om het belangrijkste ontwapeningsverdrag op te zeggen.Beeld AP

Krijgsheren uit de Koude Oorlog halen wellicht hun schouders op, nu Washington en Moskou dreigen met het opzeggen van de ban op kernwapens voor de korte en middellange afstand. Was het immers niet juist de wapenwedloop die decennialang een militair treffen tussen de VS en de Sovjet-Unie voorkwam? Het vooruitzicht van de wederzijdse gegarandeerde vernietiging droeg uiteindelijk bij aan de deëscalatie.

Toch is er reden voor zorg nu de presidenten Poetin en Trump openlijk de deur openzetten naar nucleaire herbewapening. Wat meer bedekt speelt die neiging al veel langer. Om te beginnen in de VS. Daar werd, onder invloed van het machtige militair-industriële complex, al in de ontspannen jaren negentig het oude plan voor een raketschild nieuw leven ingeblazen door de Russen van meet af aan als een grote bedreiging gezien. President Obama maakte sinds 2008 vervolgens nauwelijks werk van zijn belofte om het kernwapenarsenaal drastisch in te perken. Hij besloot juist tot een omvangrijk moderniseringsprogramma.

Ook vanuit Rusland komen alweer jaren signalen dat Poetin druk is met vernieuwing. In die strategie spelen niet eens de Amerikanen de hoofdrol, maar de gevoelde dreiging vanuit landen als Noord-Korea, Pakistan, India en China. Rusland weet zich omgeven met kernwapenstaten die niet gebonden zijn aan ontwapeningsbeloften.

Het risico van een nieuwe wapenwedloop kan niet worden overschat. Ook omdat aan beide zijden nu juist strategisch wordt ingezet op het wegnemen van de dreiging van totale vernietiging. Zowel de Russen als de Amerikanen werken aan kleinere kernwapens die veel gerichter bruikbaar zijn zonder enorme bijkomende schade. Optimisten stellen dat daarmee de kans op een totale kernoorlog kleiner wordt, pessimisten vrezen dat de kans op de inzet van kernwapens in conventionele militaire conflicten een stuk minder irreëel wordt. De drempel gaat omlaag.

De lichtzinnigheid waarmee president Donald Trump deze week dreigde om het belangrijkste ontwapeningsverdrag op te zeggen, is daarom moeilijk te begrijpen. De wereld moet hopen dat hij zich op tijd realiseert dat ook de Amerikaanse veiligheid daarbij niet is gebaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden