Columnkustaw bessems

Nu moeten we heel erg oppassen voor maatregelverslaving

null Beeld

Het kan als vanzelfsprekend gaan voelen. Maar het is eigenlijk zo ongelofelijk en fantastisch hoe snel en goed vaccins ons uit de coronacrisis helpen. Je moet er niet aan denken wat er zou zijn gebeurd wanneer die jaren op zich hadden laten wachten.

Kijk naar het defaitisme waarmee de regering en haar adviseurs vanaf het begin inzetten op het ‘gecontroleerd laten razen’ van het virus. Kijk hoe weinig geduld er was met maatregelen, zelfs nádat al in december het eerste vaccin met geweldige resultaten op de markt kwam. Kijk hoe weinig maatschappelijk debat er is over de onnodige slachtoffers die zijn gevallen, een discussie die nu in het Verenigd Koninkrijk bijvoorbeeld wel wordt gevoerd. En kijk hoe slecht georganiseerd de Nederlandse overheid blijkt te zijn.

Nee, ik koester weinig illusies. Als het lang had geduurd voordat er werkzame vaccins waren, was de keus om immuniteit op te bouwen door besmetting al gauw doorgezet en hoogstwaarschijnlijk niet met de best mogelijke bescherming van ouderen en kwetsbaren. Dat was een humanitaire ramp geworden.

Door de vaccins is alles anders. Niet alleen bieden ze bescherming en een weg naar vrijheid. Ze hebben ook verstrekkende gevolgen voor het gesprek over aanvaardbare risico’s en verantwoordelijkheden. Een gesprek dat nog te weinig wordt gevoerd, terwijl het hard nodig is.

Zo schreef het Outbreak Management Team van de week in zijn advies dat komende winter mogelijk ‘(aanvullende) basismaatregelen nodig zullen blijven’. Opletten geblazen, want we moeten nu heel erg uitkijken voor maatregelverslaving.

Toen er nog geen vaccins waren, had er juist veel meer moeten worden gedaan om het aantal besmettingen laag te houden. Dan waren er minder mensen ziek geworden of doodgegaan en hadden de beperkende maatregelen die – te laat – alsnog werden genomen, korter geduurd

Maar inmiddels krijgt elke Nederlander de kans op een prik. En ja, de overheid moet zich tot het uiterste inspannen om elke burger daarover goed te informeren, ook laaggeletterden en migrantengemeenschappen die nu slecht worden bereikt. Maar ergens houdt het op. Het zou absurd zijn dat we straks allemaal afstand moeten houden of dat je niet naar een club mag, omdat een slinkende minderheid een slecht besluit neemt.

Ingrepen zijn te verdedigen als er weer iets heel bijzonders gebeurt. Bijvoorbeeld dat een virusvariant om zich heen grijpt die zo gevaarlijk is dat de vaccins niet meer beschermen tegen ernstige ziekte. In dat geval heeft de overheid de plicht de bevolking te beschermen en ontwrichting van de samenleving te voorkomen. Maar daar wijst vooralsnog niets op. Zonder zo’n nieuwe dreiging moet het snel klaar zijn met dwang.

Het is tijd om te bespreken hoe ‘normaal’ eruit gaat zien. Zoals de epidemioloog Alma Tostmann het zegt: hoeveel coviddoden zijn na de pandemie aanvaardbaar, hoeveel ernstig zieken, hoeveel ziekenhuisopnamen en hoeveel chronische aandoeningen? Dat zijn vragen zoals ze in de hele gezondheidszorg over tal van kwalen worden gesteld.

Het kan best dat we sommige dingen zelf vrijwillig anders zullen doen. Dat het vóór corona getuigde van toe te juichen werkethiek om snotterend en proestend tussen je collega’s in een kantoortuin zonder verse lucht te gaan zitten, is achteraf bezien natuurlijk heel dom. Net als onze misplaatste hoon over die malle Aziaten met hun mondkapjes. Goed als de overheid probeert ons tot verstandig gedrag aan te zetten. Maar uiteindelijk mogen we er zelf voor kiezen om te roken, te zuipen, te vreten of – als we per se die sukkel willen zijn – om ons niet te beschermen tegen corona.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden