Opinie Media in China

Nu in de Chinese bioscoop: actie, kanker en big-farmagriezels

Waarover gaat het in de Chinese pers? Over Ik ben geen drugsgod, een hitfilm over medicijnensmokkel, constateert onze correspondent Marije Vlaskamp.

De Chinese bioscopen lopen vol voor een onwaarschijnlijke zomerhit: een zwarte komedie over kanker. Ik ben geen drugsgod steekt met kop en schouder uit boven de gebruikelijke slapsticks over Chinese vakantiegangers in New York en drakerige romcoms met prinsesserige meisjes. Avond aan avond zitten de zalen vol voor de allereerste bioscoopfilm van de vrij onbekende regisseur Wen Muye. Met 369 miljoen euro aan inkomsten in twintig dagen verslaat deze lowbudgetproductie de duurste speelfilms.

Ik ben geen drugsgod – Dying to survive is losjes gebaseerd op ware feiten over een leukemiepatient die in 2013 werd gearresteerd wegens het smokkelen van Indiase kanker­medicatie. Deze patiënt hielp honderden lotgenoten voor het luttele bedrag van dertig euro per maand aan een Indiaas generiek medicijn dat hetzelfde doet als Glivec, dat Chinese ziekenhuizen verstrekken voor 6.000 euro per maand. De hoofdpersoon in de film is een smoezelige handelaar in Indiase lust­opwekkende middeltjes in een groezelig buurtje van Shanghai. Deze ruwe bolster, blanke pit is zelf niet ziek, maar via zijn handel in het kankermedicijn wordt hij de held van de frêle bewoners van haveloze ‘kankerhotels’; goedkope logementen in de buurt van ziekenhuizen.

De film heeft een volkse, rauwe sfeer, met de actiescènes is niets mis en als ware verademing zit er in de cast geen enkele xiaoxianrou – letterlijk vers jong vlees, mooie jonge acteurs die tot vervelens toe elke Chinese film bevolken. Iedereen kan zich in het verhaal herkennen. Kanker is doodsoorzaak nummer 1 in de Volksrepubliek. Een op de vier Chinezen sterft eraan. Op zich ellendig genoeg, ronduit traumatisch door financiële stress. Zelfs welvarende gezinnen gaan failliet aan een kankerpatiënt. Verzekeraars vergoeden westerse medicijnen niet en ziekenhuizen bedruipen zichzelf door de prijzige geïmporteerde medicijnen nog duurder te maken. Het alternatief is zelf dokteren met behulp van de levendige online handel in illegaal geïmporteerde medicatie.

Ook interessant is de politiek achter de film. Die lijkt op het eerste gezicht taboedoorbrekend, bijvoorbeeld de manier waarop de politie jaagt op verkopers van de goedkope levensreddende medicijnen. De censuur heeft ongetwijfeld huisgehouden, maar dat politie arrestanten slaat en kankerpatiënten in razzia’s van hun bed licht, zie je niet elke dag. De scènes mochten waarschijnlijk blijven staan door een ingreep in de tijd: de film speelt in de eerste jaren van deze eeuw, en niet in het Nieuwe Tijdperk van de huidige partijleiding, waarin China volgens de propaganda vrijwel volmaakt wordt.

Op het tweede gezicht gaat de timing rond Ik ben geen Drugsgod gepaard met toevalligheden die waarschijnlijk niet toevallig zijn. De film kwam uit toen de overheid net het mes in de importtarieven voor medicatie had gezet en er was een pakket maatregelen besproken om de prijzen van kankermedicijnen te verlagen. Voor de aftiteling komt er dan ook een blokje ‘toelichting’ langs over de hervormingen in de medische sector: kanker behandelen is nog steeds niet goedkoop, maar de schrijnende situaties waarbij geen enkele bioscoopganger de zakdoek droog houdt, behoren tot het verleden, is de boodschap.

De bad guys zijn ziekenhuizen, plaatselijke politiebaasjes en geldbeluste kapitalistische griezels van buitenlandse big farma, niet de centrale Chinese regering in Beijing. Vandaar dat zelfs premier Li Keqiang in eigen persoon de film aanhaalde in een pleidooi voor verdere prijsverlagingen van kankermedicatie. Dat vleugje propaganda doet echter niets af aan het sociale drama dat Wen Muye zo prachtig heeft neergezet.

Marije Vlaskamp is correspondent in China.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden