Opinie

'Not on my Dike, maar waren wij niet het land van de windmolens?'

Dat het CPB met een advies komt dat windmolens ons teveel zouden kosten, laat zien dat ze niets snappen van maatschappelijke en ecologische opbrengst, schrijft student Johnny Kerkhof. 'Eigenlijk is het een bedroevend verschijnsel, de weerstand tegen deze vorm van groene energie opwekking.'

Windmolens op de Tweede Maasvlakte, het uitbreidingsproject van de Rotterdamse haven.Beeld anp

De Zaanse Schans is een van de meest iconische Nederlandse stukken cultureel erfgoed. Iedere keer wanneer er weer nieuws is over de weerstand in Nederland tegen het plaatsen van windmolens, vraag ik me af: waren wij niet het land van de Windmolens? Zouden de omwonenden in de 17de en 18de eeuw ook zo halsstarrig geprobeerd hebben om de bouw van windmolens, voor ontpoldering, het zagen van hout of het malen van graan, tegen hebben proberen te houden? Geen NIMBY maar Not on my Dike?

Ik grap er nu over, maar eigenlijk is het een bedroevend verschijnsel, de weerstand tegen deze vorm van groene energie opwekking, zoals in de Utrechtse Lage Weide. Uit onverwachte hoek kreeg de vaak lokaal georganiseerde anti-windmolen beweging een steun in de rug: van het CPB. We gebruiken met zijn alle in Nederland in 2012 3.287 Petajoule energie, wat neerkomt op 91.305.555.555 Kilowatt uur. Het klopt dat de energieprijzen aan het dalen zijn, steen en bruinkool is goedkoop op dit moment en we hebben veel kolencentrales in Nederland. De rekenmeesters hebben doorgerekend dat vanuit een kosten-baten perspectief windmolens zichzelf niet snel genoeg terugverdienen omdat er nu een 'beperkte' vraag is naar energie.

Achterhaald en schadelijk
Dit denken in termen van winstmaximalisatie is achterhaald en schadelijk. Als zelfs de meest geciteerde bedrijfseconoom en Harvard professor Michel E. Porter dit denken als schuldige aanwijst voor veel sociale, ecologische en economische schade, is het tijd voor het CPB om eens goed bij zichzelf te rade te gaan. De maatschappelijke kosten van milieuschade worden wereldwijd steeds meer erkend, hoewel we in Nederland daar vrij weinig over horen.

Politieke leiders, leiders uit het bedrijfsleven, de financiële wereld en vooraanstaande academici van over heel de wereld trekken aan de bel en roepen op om tot een nieuwe vorm van kapitalisme te komen. Voorbeelden hiervan zijn The princes accounting for sustainibility project van Prince Charles, Micheal E. Porters 'creating shared value' en the World Business Council for sustainable development; allemaal initiatieven opgezet door vooraanstaande personen om vorm te geven aan een nieuwe manier van waarde vorming in de 21ste eeuw. Baten die niet alleen financieel uitdrukt worden, maar in termen van maatschappelijke en ecologische opbrengst.

Missie verloochenen
Dat het CPB een met advies komt dat windmolens ons nu teveel zouden kosten, laat zien dat ze achter lopen en dat ze daardoor hun missie verloochen. De missie van het CPB is het samenstellen en publiceren van onbetwiste, samenhangende, actuele statische informatie die relevant is voor praktijk, beleid en wetenschap.

Het is onbetwist dat we moeten verduurzamen, dat laat de door de wetenschap verzamelde statistische informatie over klimaat verandering duidelijk zien. Hopelijk resulteren de onderhandelingen onder leiding van Wieber Draaier tot een klimaatakkoord dat die de maatschappelijke urgentie van verduurzaming recht aan doet.

Een klimaat akkoord dat de weg baant voor IMBY initiatieven als Energy-U en procedures versimpelt. Een akkoord dat het maatschappelijke belang verkiest boven NIMBY clubjes als die van Jan Sakko in Utrecht. Want meneer Sakko, maakt u maar geen illusies, u bent een NIMBY clubje, bang voor geluidsoverlast en bang dat uw huis minder waard wordt omdat in uw directe omgeving een windmolen komt te staan. Ik kan niet wachten totdat er bij mij in de buurt zo'n machtig mooie ode aan de vooruitgang komt te staan. Geen NIMBY , maar IMBY.

Johnny Kerkhof is Master student Economische Geografie, Radboud Universiteit Nijmegen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden