Normeer afstand tussen werknemer en directeur

De feiten liegen er niet om: de kloof tussen het salaris van de topbestuurder en de gewone werknemer is de afgelopen kwart eeuw sterk verdiept, zo blijkt uit het salarisonderzoek dat de Volkskrant heeft gepubliceerd. Het wederzijdse onbegrip tussen de topbestuurder en de modale Nederlander is navenant gegroeid.

de Volkskrant

Dat laatste bewijzen de talloze reacties die de salarisdiscussie opwekt, nu topmannen als Jeroen van der Veer (Shell), Ad Scheepbouwer (KPN) en Kees Storm
(ex-Aegon) in deze krant kanttekeningen bij de kwaliteit van het Nederlandse debat hebben geplaatst.

De grondtoon van die reacties van gewone Nederlanders, of ze nu reageren via de site van de Volkskrant of De Telegraaf, is sterk negatief. Dat de heren door laten schemeren dat hoofdkantoren wel eens uit Nederland kunnen vertrekken als gevolg van alle salarisophef, wordt door velen als chantage uitgelegd. Het verzoek om ‘respect' wordt weggehoond; veelvuldig wordt de suggestie gedaan dat niets de topmannen ervan weerhoudt elders hun geluk te beproeven.

Die reacties miskennen het gewicht en de complexiteit van het vraagstuk. De aanwezigheid van hoofdkantoren is van evident belang voor de Nederlandse economie. Zij brengen niet alleen bedrijvigheid met zich mee, maar multinationals als Shell, Unilever en Philips dragen ook bij aan het imago van Nederland in het buitenland. Natuurlijk hangt de vestigingsplaatskeuze van bedrijven vooral af van objectieve factoren als het algehele loonkostenniveau, het fiscale klimaat en de sociale (on)rust. Maar een subjectief element als irritatie over kritiek op het salarisniveau kan ook meespelen. Wanneer dat aan de top van bedrijven leeft, dient dat serieus te worden genomen.

Dat betekent uiteraard niet dat er achter de discussie over de topinkomens een punt zou moeten worden gezet. Met alle ‘respect’ die er voor bestuurders als Van der Veer en Scheepbouwer valt op te brengen, moet ook worden geconstateerd dat de sterke groei van de ongelijkheid tussen directeur en werknemer tot een maatschappelijk probleem heeft geleid. Zowel regeringen als bedrijven dienen zich daarop te bezinnen.

In dat verband valt het te prijzen dat minister Wouter Bos van Financiën het debat op Europees niveau heeft aangezwengeld – internationale oplossingen verdienen op dit vlak de voorkeur boven een nationale aanpak. De regels die Bos voor Nederland in gedachten heeft, kunnen overigens beter niet het uitgangspunt voor een Europese oplossing vormen – zij zijn te beperkt in hun reikwijdte en laten bedrijven te veel manoeuvreerruimte.

De multinationals zelf zouden er eveneens goed aan doen zich te beraden op de vorming van de salarissen. Nu is de voornaamste maatstaf wat de concurrentie doet, een uitgangspunt dat de opwaartse spiraal van de afgelopen kwart eeuw verklaart. Een andere benadering kan de normering van de afstand tussen werknemer en directeur worden. De maximering daarvan zou het grote publiek kunnen overtuigen dat multinationals hun verklaringen over ‘maatschappelijk verantwoord ondernemen’ ook op dit vlak serieus nemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden