GastcolumnDonatello Piras

Noord-Italië had code rood moeten krijgen

Het is te makkelijk om vakantiegangers naar Noord-Italië de maat te nemen, stelt gastcolumnist en communicatie-expert Donatello Piras. De reisadviezen van de overheid waren niet duidelijk. ‘We hadden meer gehad aan code rood.’

Beeld AFP

De ophef rond de studenten van Vindicat, die afgelopen week op skivakantie gingen naar Noord-Italië, was groot. Wie de discussie op sociale media volgde, merkte al snel de totale verontwaardiging van vele mensen. Zelfs voormalig parlementair journalist Wouke van Scherrenburg liet zich gaan en twitterde: ‘En die Vindicat gekken maar skiën en regering hier niks anders dan negatief reisadvies.’

Daarmee legde Van Scherrenburg een duidelijke tweedeling in ons land bloot. In Nederland is het begrip voor vakantiegangers die naar Noord-Italië afreizen tot een nulpunt gedaald. Aan de andere kant zitten Nederlanders met een al geboekte reis met een dilemma. Voor beide perspectieven is begrip nodig.

Toch had een duidelijker standpunt van de Nederlandse autoriteiten dit kunnen voorkomen. Het door het RIVM uitgeroepen code oranje (alleen reizen als dat strikt noodzakelijk is) heeft een rol gespeeld bij de ontstane problemen.

Ook ik zou aanvankelijk op vakantie gaan naar Noord-Italië. Naar de Alto Adige, om precies te zijn, ook wel bekend als Zuid-Tirol. Daar is welgekend één besmetting al sinds het moment dat de corona-uitbraak duidelijk werd. Toch was voor deze regio op moment van boeking code geel uitgeroepen, en dus hebben wij ons van tevoren goed geïnformeerd. Eerst bij de Italiaanse informatiebronnen, en de dag voor vertrek bij het RIVM Buitenlandse Zaken. Beide instanties gaven aan dat het onze eigen verantwoordelijkheid was. Het RIVM liet weten dat onze reis afzeggen ‘niet hoefde omdat code geel die noodzaak niet gaf en de lokale omstandigheden daar geen aanleiding toe gaven.’ Een dag later was de situatie ineens anders en werd door datzelfde RIVM code oranje verkondigd.

Wij hebben uiteindelijk omgeboekt naar Oostenrijk met veel extra kosten. Een beroep op de reis- en annuleringsverzekering was nutteloos. Mijn verzekering sluit annuleringen door het coronavirus uit. Ook de reisbranche meldde niets te kunnen doen voor alle Nederlanders van wie de reisplannen in de problemen waren gekomen.

De keuze van de Nederlanders die braaf het advies van hun regering opvolgden en hun reis annuleerden, omboekten of voortijdig afbraken, was dus een dure. Dat zorgde bij mij en mijn reisgenoten ook kort tot twijfel. Te meer daar Buitenlandse Zaken meldde: ‘U moet uw eigen afweging maken maar dit is geen negatief reisadvies dus u kunt overwegen te gaan of te blijven. Daar geven wij geen advies over.’ Dat beroep op de eigen verantwoordelijkheid is weliswaar begrijpelijk vanuit het ambtelijke perspectief. Maar de Nederlandse reiziger die zijn zuur verdiende geld uitgeeft aan de vakantie en dat kwijt is, heeft daar niets aan.

En dus hadden we meer gehad aan code rood. Dat was direct duidelijk geweest. Voor alle Nederlanders was er dan geen twijfel geweest, de reisverzekeringen en de reisbranche hadden dan een eenduidiger beeld gehad. En voor de Vindicat-studenten was de eigen afweging ook een stuk gemakkelijker gemaakt. Nu geldt die code alleen voor de gemeenten in Noord-Italië die in quarantaine zijn.

Het had voor de eenduidige communicatie naar alle Nederlanders toe die op vakantie waren of zouden gaan veel beter geweest én ook voor de gevolgen thuis. Want niemand zit erop te wachten om te worden ontvangen als een paria of gedwongen twee weken thuis te zitten terwijl er op het werk allerlei belangrijke afspraken zijn. We hadden veel scheldkanonnades kunnen vermijden tussen Nederlanders die elkaar online de maat nemen.

Zachte heelmeesters maken stinkende wonden en vooral de communicatie in deze crisis is belangrijk. Hoe meer eenduidigheid, hoe beter.

Donatello Piras is dagvoorzitter en communicatiedeskundige. Deze maand is hij gastcolumnist van Volkskrant.nl.

Donatello Piras
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden