Week in wetenschap Vaccinatiefoto's

Nieuwsmedia krijgen vaak kritiek op foto’s bij artikelen over vaccinaties. Wat zou u zelf voor foto plaatsen?

Elvis Presley krijgt in 1956 voor de camera's een vaccinatie tegen polio. Beeld NY Daily News via Getty Images

Foto’s van huilende baby’s liggen gevoelig, zeker in combinatie met het woord ‘vaccinatie’. Elke keer als een nieuwsmedium een foto plaatst van een inenting waarbij het kind ook maar een tikkeltje ongelukkig kijkt, regent het klachten uit het pro-vaccinatiekamp.

Met die foto’s zouden journalisten angst zaaien voor inentingen, luidt het verwijt dan. Vaak volgt daarna het advies om te kiezen voor een foto die de mogelijke gevolgen laat zien van niet inenten. Een gepijnigde puber met polio bijvoorbeeld.

Vaccinatietweet Beeld Twitter

Zou dat echt effect hebben op vaccinatietwijfelaars? Er is maar één manier om daarachter te komen, dachten wetenschappers van onder meer de University of Michigan. De onderzoekers verdeelden ouders in vier groepen met elk een ander soort voorlichting over vaccinaties. Een daarvan zag foto’s van kinderen met ziektes die vaccinaties kunnen voorkomen.

Eindresultaat? Geen van de vier voorlichtingsstrategieën vergrootte de bereidheid om te vaccineren. Bij de foto van het zieke kind dachten ouders juist eerder dat inenten nare bijwerkingen heeft. Blijkbaar knoopt het emotionele brein de nare foto vast aan het woord vaccinatie, en verdwijnt de boodschap over preventie naar de achtergrond.

Hoe dan wel? Even mailen met Hans van Vliet (hoofd rijksvaccinatieprogramma RIVM) en Frans Meijman (hoogleraar VUmc, gespecialiseerd in communicatie van medische informatie). Die laten weten dat deze puzzel nog lang niet is opgelost. Er bestaat geen perfecte beeldstrategie voor alle doelgroepen, en meningen meten over vaccinaties is iets anders dan daadwerkelijke gedragsverandering. Meijman: ‘Als je onbedoelde nadelige effecten wilt vermijden, doe je er verstandig aan beeld achterwege te laten. Maar ja, valt dat tegenwoordig nog te verkopen?’

Hoogste tijd voor een zoektocht naar vaccinatiefoto’s die én journalistiek interessant zijn én geen onnodige angst zaaien over inentingen. Suggesties zijn welkom op t.mudde@volkskrant.nl. Hier alvast mijn eigen voorzet: een kiekje van Elvis, terwijl hij een prik krijgt tegen polio. Geen traan te bekennen, al wekt zelfs dit vrolijke plaatje mogelijk toch negatieve gevoelens op. In de woorden van Meijman: ‘Elvis is natuurlijk wel mooi dood.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.