Opinie

Nieuwe regering moet van energietransitie prioriteit maken

Energiebeleid

Creëer een minister voor economie, klimaat en energie voor samenhang in het beleid.

Schuiven we de verduurzaming van de energiehuishouding voor ons uit of gaan we vaart maken met de energietransitie? Foto Raymond Rutting

Nederland staat voor een belangrijke keuze: schuiven we de verduurzaming van de energiehuishouding voor ons uit of gaan we vaart maken met de energietransitie? Wij, de CEO's van een aantal grote ondernemingen actief in de Nederlandse energiesector, pleiten bij de start van de Nationale Klimaattop ondubbelzinnig voor het versnellen van de energietransitie. We roepen als Transitiecoalitie de (komende) regering en het parlement op dit met voorrang op te pakken en tot belangrijk onderdeel van het nieuwe regeerakkoord te maken.

Met het Klimaatakkoord van Parijs heeft Nederland zich verplicht de uitstoot van broeikasgassen in 2050 met 80 tot 95 procent te verminderen. Wij omarmen deze ambitieuze doelstelling. Het biedt kansen onze economie te versterken en meer groene welvaart te creëren. En drastische reductie van broeikasgassen is noodzakelijk om de klimaatverandering binnen de perken te houden. Om deze twee redenen pleiten we ervoor vaart te maken met de energietransitie.

In het SER Energieakkoord zijn afspraken gemaakt over de verduurzaming van de energievoorziening in Nederland tot 2020 respectievelijk 2023. Het gaat om energiebesparing en de toename van het aandeel hernieuwbare energie-opwekking. Voor de periode erna zijn nog geen afspraken gemaakt. Plannen, rapporten en meningen zijn er genoeg. Wat ontbreekt is een gedeelde visie op de snelheid van en de manier waarop de transitie moet plaatsvinden in de periode van 2020 tot 2050.

Wij zijn ervan overtuigd dat de energietransitie moet plaatsvinden om klimaatverandering tegen te gaan en zien het versnellen van de transitie ook als een kans voor het ontwikkelen van een nieuwe economie. Om dit te realiseren is een ondernemende, stimulerende overheid nodig, die voor bedrijven de ruimte creëert om hun rol in de energietransitie in te vullen.

Dat betekent een geïntegreerd beleid op het gebied van klimaat, energie en economie, met borging over de kabinetten heen. Zo'n beleid heeft een consistente uitvoering door de verschillende bestuurslagen nodig om snelheid te kunnen maken. Op die manier creëren we een toekomst waarin duurzame producten en markten tot ontwikkeling komen, en bedrijven verantwoord kunnen investeren, innoveren en nieuwe banen scheppen.

Wij zijn ervan overtuigd dat investeringen in innovatie en de toepassing van nieuwe technieken een impuls aan de Nederlandse economie geven. Wij zijn er ook van overtuigd dat Nederlandse bedrijven de kennis en ervaring die ze daarmee opdoen wereldwijd kunnen inzetten. Versnellen kost daarom op korte termijn meer dan langzaam aan doen, maar levert op lange termijn meer op. Dat is ondernemen en vooruit kijken.

De energietransitie vraagt van burgers, overheden en bedrijven een forse inspanning. Een snelle en succesvolle realisatie van de transitie vraagt om een meerjarig, robuust beleidskader. Daarom sporen we de (nieuwe) regering aan prioriteit te geven aan de volgende vier zaken:

Het maken van een klimaatwet om de doelen van het Klimaatakkoord van Parijs in 2050 te realiseren, met concrete doelen in 2030 en 2040 die hiermee in lijn zijn. Het in het kabinet opnemen van een minister voor economie, klimaat en energie die zorgt voor samenhang in het beleid. Het opzetten van een borgingsmechanisme dat de partijen verbindt en aanspreekt op een voortvarende en consistente uitvoering en de gemaakte afspraken onafhankelijk borgt over kabinetten heen. Het opzetten van een nationale investeringsbank die investeringen in verdere innovatie en in grote energieprojecten op land en op zee mogelijk maakt.

Een precieze blauwdruk of routekaart voor de energietransitie is niet te geven. Maar ons commitment en pleidooi zijn duidelijk: wij omarmen het klimaatakkoord en willen vaart maken. Wij willen vanuit een gedeelde ambitie werken aan de verduurzaming van Nederland.

Hoe de transitie de komende decennia vorm moet krijgen, willen we graag samen met overheden, ngo's, andere bedrijven en koepelorganisaties afspreken. De vier hierboven genoemde punten zijn wat ons betreft daarbij van groot belang. De afspraken die we maken moeten bindend zijn, want daar baseren we onze investeringen op.

Wij hebben de afgelopen weken contact gezocht met andere Nederlandse bedrijven over dit pleidooi voor het versnellen van de energietransitie. We hebben daarbij veel bijval gekregen. Inmiddels wordt dit pleidooi met de vier bovenstaande punten door 40 bedrijven onderschreven, een aantal dat nog dagelijks toeneemt.

Ab van der Touw, Siemens Nederland
Allard Castelein, Havenbedrijf Rotterdam
Jeroen Haas, Eneco
Marjan van Loon, Shell Nederland
Pieter van Oord, Van Oord