Lezersbrieven Zaterdag 15 december

Niets doen? Wij ondersteunen de patiënt in een betekenisvol leven

De ingezonden lezersbrieven van zaterdag 15 december.

Beeld Bas van der Schot

Brief van de dag: 

Een mooie aanpak in het Elisabeth–Twee Steden ziekenhuis in Tilburg, waarbij voor moeilijke beslissingen die samenhangen met een voortschrijdende ziekte, het perspectief van de patiënt centraal staat (Ten eerste, 12 december). Bewonderenswaardig ook dat zorgverleners in de spreekkamer de emoties die voortkomen uit het verlies van gezondheid en het onder ogen zien van het levenseinde niet vermijden.

Hoe jammer is het dan, dat bij het bespreken van de behandelopties de laatste optie blijkbaar wordt gepresenteerd als ‘niets doen’. Zorgverleners hebben de patiënt die deze route kiest juist veel te bieden, alleen is levensverlenging niet meer het primaire doel.

De aandacht gaat naar kwaliteit van leven en comfort. In de praktijk betekent dit dat de patiënt zorg en behandeling mag verwachten die hem of haar ondersteunt bij de voortzetting van een betekenisvol leven, goede symptoombestrijding en, wanneer de tijd daar is, waardig sterven.

Andersoortige zorg dus: palliatieve zorg. Een zorgbenadering die overigens veel eerder kan worden ingezet dan bij het moment waarop de levensverlengende behandelmogelijkheden opraken. ‘Niets doen’? We kunnen nog heel veel voor u doen.

Marijke Kars, Meteren

Censuur

Met verbazing las ik dat de overheid van plan is een campagne tegen nepnieuws te starten (Ten eerste, 14 december). Big brother gaat bepalen wat echt en wat geen echt nieuws is. Dat is niets anders dan doodgewone censuur. Vrijheid van drukpers is nog steeds één van de belangrijkste grondrechten. De overheid heeft een lesje staatsinrichting nodig.

Jacqueline Soetenhorst, Bilthoven

Stint

De Stint is destijds zonder serieus technisch onderzoek in het wegverkeer toegelaten (Ten eerste, 14 december). Na de publicatie van het TNO-onderzoek wordt duidelijk dat de overheid hiermee nalatig is geweest en dus volledig verantwoordelijk en aansprakelijk is voor alle schade. Dus ook voor de schade van alle kinderopvangorganisaties die met door de overheid goedgekeurde foute Stints blijven zitten. Maar ook voor de schade van de Stint-producent die dacht met goedkeuring van de overheid dit product in de markt te kunnen zetten.

Cees Hoogland

Jessica Durlacher

Wat komt het artikel ‘Namenmonument mag lelijk zijn’ van Jessica Durlacher (O&D, 14 december) hevig bij mij binnen. Wat brengt zij prachtig, hartverscheurend en doeltreffend onder woorden wat ik al langer vond maar niet in de juiste woorden wist om te buigen. Diepe buiging en respect voor Jessica!

Marianne Mullens, Amsterdam

Eindelijk rust

Nu worden edelherten in de Oostvaardersplassen afgeschoten (Ten eerste, 13 december). De overheid kan ook kiezen voor een natuurgebied dat vrij is van herten, reeën en runderen. Waar alleen vossen en vogels leven en een variatie aan in het wild levend pluimvee. Dan heb je nooit meer gesteggel over grazers die in een mensonterende situatie moeten leven. Dan keert de rust terug in ­Nederland en is iedereen tevreden.

S.R. Strikwerda, Olst

Coachende dokter? Graag!

Psychiater Valentijn Holländer (O&D, 13 december) schrijft dat KNMG-voorzitter Héman ervoor pleit dat de arts in de terminale fase van een patiënt omgevormd moet worden tot coach (Voorpagina, 12 december). Maar ik lees helemaal niet dat dokters formeel coach zouden moeten worden. Dat zou onzinnig zijn, omdat de beroepen van dokter (verantwoordelijk behandelaar) en coach (onafhankelijk professioneel begeleider) kunnen botsen. Bedoeld wordt dat in de studie geneeskunde meer aandacht moet zijn voor de competentie van het coachen. Om als arts vaardiger te zijn in het waardevrij en ­belangeloos communiceren met de ­patiënt die, bijvoorbeeld in de laatste ­levensfase, keuzes te maken heeft op het gebied van de behandeling.

Cees van Elst, Nieuw Milligen, Coach Medisch Specialisten

Beeld Bas van der Schot

Zat Theo Maassen op de politieschool?

Denkend aan mijn leraar Nederlands op de politieschool in Harlingen, die mij altijd placht te dreigen ‘jongen jij komt nog op het verkeerde pad’, want in een ambtsedig opgemaakt proces-verbaal horen geen stijlfiguren thuis, zoals daar bijvoorbeeld is het pleonasme (hij sloeg mij met gebalde vuist op mijn oog): daarom moet je bij mishandeling enzo schrijven over ‘een tot vuist gebalde hand’.

Conclusie: Theo Maassen uit Eindhoven heeft op de politieschool gezeten.

Bert Vrielink, Zuidwolde (Dr)

Knuistje

Ja, Theo Maassen, een ongebalde vuist bestaat, dat heet knuist. In het geval van Fransje Timmermans knuistje, gevuld met heel veel eurootjes.

Jan van der Klooster, Almere Haven

Intensiteit

Met zijn retorische vraag of een vuist ook ongebald kan zijn, wil Theo Maassen kennelijk bijdehand uit de hoek komen. Echter, een vuist is niet per definitie gebald. Theo zal vast wel een woordenboek hebben, en dat had hij beter even kunnen raadplegen. Volgens Van Dale is een vuist ‘een gesloten hand’, en het werkwoord ballen wordt in één van de betekenissen daarin omschreven als ‘tot een bal vormen’, met als voorbeeld daarbij nog ‘een gebalde vuist’. In een gebalde vuist zit meer intensiteit. Bert Wagendorp heeft het goed gezien.

Ton ten Barge, De Heurne

Gebalde vuist

Jazeker Theo! Gereed voor de klap, dat is de gespannen vuist. De ontspannen variant wordt gebruikt door kinderen voor het vingertellen, door rokers voor de pijpe(n)kop en door denkers voor onder de kin.

Bram Varga, Oud Beijerland

Mijn klimaattafeltje

U mag geloven dat de aarde koorts heeft, dat de zeespiegel sterk stijgt en dat de poolkappen spoedig zullen smelten. U mag geloven dat de ijsberen spoedig zullen uitsterven, dat eilanden zullen verdrinken, dat koralen zullen verdwijnen en 80 procent van de soorten zal verdwijnen. U mag geloven dat dat allemaal komt door de stijgende CO2 en dat dat onze schuld is. U mag geloven dat 97 procent van de wetenschappers het hierover eens is. U mag zelfs geloven dat 97 procent van de wetenschappers in ­detail snapt hoe het klimaat werkt. U mag geloven dat we het tij kunnen keren door de CO2-emissie terug te brengen. U mag zelfs geloven dat Nederland hierin vanwege zijn gebrek aan gewicht dan maar een gidsland moet zijn.

Maar u mag niet geloven dat we dat kunnen bereiken door ons land en onze zeeën vol te plempen met windmolens en zonneweiden. Of door het beste gasnetwerk ter wereld te vervangen door elektriciteit (waar opgewekt?) en dure warmtepompen (die ook stroom gebruiken). U mag ook niet geloven dat biobrandstof voor minder CO2 zorgt (in ­tegendeel) en niets met ontbossing te maken heeft. Of dat al dat ombouwen van Nederland een feest wordt voor de portemonnee. Maar daar was u al achter.

Als de CO2-emissie dan werkelijk omlaag moet om de wereld te redden, is er op dit moment maar één weg: vol inzetten op de nieuwste kernenergie. En anders doen China en India dat wel.

P.C.Bouwmeester, Prinsenbeek

Olie op het gele vuur

Bettina Loose roept de Eerste Kamer op tegen de verhoging van het lage btw-­tarief te stemmen (Brief van de Dag, 12 december). Terecht, want de financi­ële toekomst van veel mensen is zeer zorgelijk, vooral van de lagere inkomensgroepen. In het nieuwe jaar krijgen we immers niet alleen te maken met een btw-verhoging, maar ook met een kostenverhoging van tientallen euro’s per maand voor zorgverzekering en energie. De lonen, uitkeringen en zeker de pensioenen gaan er daarentegen niet op vooruit. Met deze kostenverhoging is Nederland weldra rijp voor Franse toestanden. Onbegrijpelijk en dom ook dat de regering met de btw-verhoging olie op het gele vuur gooit. De opstelling van de (linkse) oppositiepartijen is ronduit slap. Heel anders dan in het geval van de dividendbelasting. Hoe denken zij bij zo’n houding electoraal garen te spinnen?

Wilbert van Vree, Amsterdam

Steun WOinActie

Als hoogleraar filosofie Bransen (O&D, 13 december) onderzoeken over de aansluiting tussen wo-opleidingen en ­arbeidsmarkt had bekeken, was hem opgevallen dat de arbeidsmarktbehoefte aan academici sectorspecifiek is. Afgestudeerden in accounting, econometrie, tandheelkunde, fiscaal recht en - economie en lerarenopleidingen hebben een zeer goede startpositie op de arbeidsmarkt. Dat geldt echter niet voor afgestudeerde archeologen, letterkundigen, cultuurwetenschappers. Voor zijn eigen vak, de filosofie, geldt een matige startpositie.

Zijn voorstel om vwo’ers te dwingen eerst tien jaar te werken alvorens een academische opleiding te volgen, zal resulteren in een groter tekort aan ict’ers, accountants en artsen, en zal ertoe leiden dat de jaren waarin de cognitieve ­capaciteit van jonge mensen optimaal is, verloren gaan met allesbehalve uitdagend werk dat ook weinig aanknopingspunt zal bieden voor het inbrengen van authentieke vraagstellingen bij een later aan te vangen academische opleiding. Op termijn hoeft het verplichte ‘tussendecennium’ helemaal niet te leiden tot een reductie van het aantal op te leiden academici. De discrepantie tussen de taakstelling van de universiteiten en de financiering daarvan, wordt daarmee dus niet vanzelfsprekend opgelost. Er blijft daarom alle reden om het verzet van WOinActie tegen het te krappe ­macrobudget te steunen.

Iris Breetvelt, Houten, Onderzoeker Kohnstamm Instituut UvA 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden