ColumnJarl van der Ploeg in Rome

Niet één maar drie fonteinen in Rome zijn gerestaureerd dankzij de Feyenoordrellen

null Beeld
Jarl van der Ploeg

Allereerst het grootste misverstand: het was niet de iconische Trevifontein die tijdens de vorige editie van AS Roma-Feyenoord aan gort werd geslagen, maar de verderop gelegen Barcacciafontein. Tweede misverstand: de schade bedroeg geen 8 miljoen euro, zoals de burgemeester van Rome meermaals beweerde. Nee, de schade die de zelfgemaakte vuurwerkbom en de 108 tegen het travertijn gemieterde bierflesjes veroorzaakten, bedroeg 75 duizend euro.

De rest van het bedrag, zo bleek later, was vooral het product van een aantal op het Romeinse gemeentehuis bij elkaar gestoken natte vingers die samen kostenposten uit een naburige duim zogen als ‘Imagoschade Rome’ (minimaal 3 miljoen euro), ‘Waardeverlies van monument’ (1,2 miljoen euro) en ‘Verliezen winkels en bedrijven’ (3 miljoen euro).

Typisch Romeins natuurlijk, maar geef ze daar op het gemeentehuis eens ongelijk. Het was immers hun Eeuwige Stad die dankzij de zondeval van een aantal bezopen hooligans vlak daarvoor was veranderd in een pisbak. Ze hadden met hun eigen ogen kunnen zien hoe hun caput mundi was vernield door een groep mannen, jochies eigenlijk nog, die hun puberale puistjes pas net ontgroeid waren en van binnen ongetwijfeld overliepen van frustraties, omdat de meisjes in Rotterdam maar matig in hen geïnteresseerd bleken waardoor ze hun bronstige verlangens vrijwel dagelijks moesten onderdrukken.

Maar nu, op die dag in 2015, hoefde dat allemaal niet want ditmaal waren ze onder elkaar. In Rome bovendien, waar ze dronken van branie en overmoed hun blazen leegden ten overstaan van de politie. Ze vraten hun pizza, zopen hun pils en gingen tekeer als zwijnen tussen de truffels.

‘Nederlandse beesten’, schreef de Romeinse krant Il Tempo niet voor niets een dag later op de voorpagina.

Het was rond die tijd dat ook Raphael Hunsucker in de smiezen kreeg wat er in zijn geliefde Rome was gebeurd. Als historicus ontgaan voetbalwedstrijden van Feyenoord hem wel vaker en ditmaal was hij ook nog eens bij een bijeenkomst voor oudheidkundigen in een congrescentrum in Ede.

Raphael Hunsucker bij de heropening van een pas gerestaureerde fontein in het centrum van Rome. Zijn groep Wij Zijn Romeinen startte een benefietactie nadat Feyenoordsupporters de Barcacciafontein even verderop molesteerden.  Beeld Raphael Hunsucker
Raphael Hunsucker bij de heropening van een pas gerestaureerde fontein in het centrum van Rome. Zijn groep Wij Zijn Romeinen startte een benefietactie nadat Feyenoordsupporters de Barcacciafontein even verderop molesteerden.Beeld Raphael Hunsucker

Hij had dus geen idee wat er allemaal speelde, tot iemand hem ’s avonds aanschoot en zei dat het zelfs aan tafel bij Humberto Tan over de rellen in Rome was gegaan. Direct belde hij een aantal collega-academici met wie hij vlak daarvoor het historisch tijdschrift Roma Aeterna had opgericht en zei: ook wij zijn Romeinen, dus laten we iets doen.

In een voor classici ongekend tempo schreven ze nog datzelfde weekend een brief aan de burgemeester van Rome waarin stond dat er vanuit het beschaafde deel van Nederland geld zou worden ingezameld voor de restauratie van Rome’s monumenten. Al een dag later sprak diezelfde burgemeester in een interview over een benefietactie opgezet door jonge Nederlandse academici.

Tot zover het voortvarende gedeelte van het verhaal. Niet lang daarna werd de burgemeester immers ontslagen vanwege een vermeend corruptieschandaal, waardoor de daaropvolgende afspraken tussen de groep rondom Hunsucker en de gemeente plaatsvonden met steeds iets lagere ambtenaren die, hoe minder indrukwekkend hun rang ook steeds minder interesse leken te hebben in historisch erfgoed, en steeds meer in de vraag of het al half vijf is.

Bovendien bleek de Barcacciafontein al een dag na de rellen gerestaureerd te zijn door de gemeente zelf, waardoor Hunsucker en collega’s, Wij zijn Romeinen, op gegeven moment een catalogus van 48 pagina’s kregen toegestuurd stampvol andere fonteinen die nog wel een opknapbeurt konden gebruiken, met kosten variërend van 15 duizend euro tot 1,8 miljoen. Zijn groep koos uiteindelijk voor de Fontana dei Libri, vlakbij het Pantheon.

Het zou niet de enige fontein zijn die dankzij Nederlandse donaties werd opgeknapt. In de eerste dagen na de Feyenoordrellen bleken meerdere inzamelingsacties op poten te zijn gezet. Pogingen die initiatieven samen te voegen mislukten, temeer daar de grootste groep inzamelaars, een rits Nederlandse zakenlieden, structureel bleef spreken over de door Feyenoorders gesloopte fontein van Gian Lorenzo Bernini, terwijl de jonge academici toch vrij zeker wisten dat het een fontein betrof van Pietro Bernini.

Het gevolg: tussen de vorige editie van AS Roma en die van vanavond zijn in totaal drie verschillende fonteinen gerestaureerd dankzij Nederlands smartengeld en geen van die drie was de Barcaccia. Misschien is er trouwens nog wel meer opgeknapt want een in Italië woonachtige Nederlandse die via een crowdfundwebsite tienduizend euro inzamelde, maar later vastliep in het bureaucratisch moeras rondom Rome, maakte weliswaar een deel van het geld over naar de actie van de zakenlieden, maar gebruikte naar eigen zeggen ook een deel voor ‘nog een paar andere kleinere doelen’.

Misschien wel voor een fontein in haar eigen achtertuin. Wie weet. Uiteindelijk zijn we immers allemaal net Romeinen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden