VerslageverscolumnMargriet Oostveen

Niet de laaggeletterde moslims, maar hun hoogopgeleide kinderen zijn vaak anti-vaccin

xx Beeld x
xxBeeld x

Twintig moslimvrouwen zitten op een bovenverdieping van Moskee Taqwa in Culemborg over coronavaccinaties te praten en zij willen na enige uitleg best een vaccin. Het blijken eerder hun hoogopgeleide, Nederlands sprekende kinderen te zijn die hen ervan probeerden te weerhouden.

De helft is al gevaccineerd. Inmiddels zijn hun kleinere kinderen in het geding, overigens mede dankzij een brief van ‘D.L.H. Ramdas, huisarts’ bij ‘Gezondheidscentrum Kempenaar’ in Lelystad, die hier rondgaat via whatsApp – ze zwaaien nu met telefoons. De heer Ramdas schrijft niet achter de vaccinatie-uitnodiging voor kinderen te staan: ‘Als uw kind deze prik neemt is hij/zij onderdeel van een groot medisch experiment’.

Een lokaal met Perzisch tapijt. Iemand gaat gezellig rond met zoete thee en lekkers, deze ochtend is ook een uitje. Er zijn vrouwen die aan de universiteit studeren en vrouwen die gezien hun grauwe gelaatskleur niet vaak buiten lijken te komen. Daarom mag behalve de voorlichters Faitima Zohra en Souad Achour ook niemand herkenbaar op de foto, ‘we zien hier inderdaad ook verborgen vrouwen, voor wie zo’n foto tot echtscheiding kan leiden’. De vrouwen praten Arabisch, Berbers, Nederlands. Waar nodig vertaalt Souad.

Half mei schreef ik hier over de toen nog nodeloos ingewikkelde uitnodigingsbrief voor vaccinatie, die onder verantwoordelijkheid van het ministerie van VWS was gemaakt – die wordt nu beetje bij beetje verbeterd. Betrokkenen vertelden toen dat VWS ook de ‘Stichting Inclusia’ van Souad Achour ging inhuren om anderstaligen te bereiken, omdat Inclusia destijds ook de campagne over de donorregistratie aan anderstaligen heeft uitgelegd. Ze moesten eerst mensen trainen, maar sinds juni hebben ze in hoog tempo 113 bijeenkomsten op touw gezet. Dat had wat eerder gemogen, beaamt Souad.

Ze begonnen met mannen in moskeeën, want toen de coronamaatregelen nog streng waren bleven de vrouwen thuis. Voor hen kwamen er online sessies met uitleg, via zoom voor wie dat begreep en vooral via WhatsApp voor de anderen, want appen kan iedereen. Sinds een paar weken komen ook de vrouwen in live bijeenkomsten steeds beter aan bod. In alle grote steden en in bijna alle nodige talen, van Arabisch tot Bulgaars, Pools en Krio. Steeds geleid door een sleutelfiguur die de mensen ter plekke goed kent. Fatima Zohra geeft hier bijvoorbeeld ook weerbaarheidstraining aan moslimvrouwen. Souad zorgt namens Inclusia en VWS voor de powerpoint en helpt Fatima bij lastige vragen.

Fatima zelf zei niet eens tegen haar man dat ze zich ging laten vaccineren. Toen ze daarna de familie inlichtte, was die in rep en roer. Lachend: ‘Maar toen ik mijn tweede vaccinatie ging halen stonden ze daar zelf al in de rij, een beetje betrapt naar me te zwaaien.’ Alleen haar man wil nog steeds niet. ‘Hij denkt dat het zinvol is om te wachten op ‘het beste vaccin’ voor alle varianten.’

Dat kinderen proberen voor hun ouders te beslissen, dat zien Souad en Fatima bij alle bijeenkomsten. Soms gaat dat ver, tot en met het verstoppen van de uitnodiging voor vaccinatie. ‘Hoe beter ze zijn opgeleid en Nederlands spreken, des te vaker blijken ze gevoelig voor modes rond alternatieve geneeskunde en complottheorieën.’

Even later zal het inderdaad een jonge vrouw in de mooiste jurk en hoofddoek zijn die, mét zelfbewust verwijzen naar haar universitaire diploma, blijft hameren op niet vaccineren, ‘omdat ik op mijn weerstand vertrouw’. Aan de overkant van de tafel vertelt een oudere vrouw in zwarte chador juist opgewekt hoe zij thuis juist iedere briefing probeert te volgen die Jaap van Dissel van het OMT aan Kamerleden geeft, ‘hij lijkt wel betrouwbaar’.

Alle mogelijke vragen komen langs. Rode draad in de antwoorden van Fatima Zohra is verwijzen naar betrouwbare overheidsbronnen en waarschuwen voor complottheorieën. ‘Jullie mogen zelf kiezen. Maar let wel op waar je informatie vandaan komt. En laat je niet leiden door angst.’

Dan de vraag of je met vaccinatie kunt reizen en een tumult breekt los. ‘Ja? Ja?’ Iedereen roept nu door elkaar.

‘Jaaa!’

‘Hóe dan?’

‘Eindelijk naar moedertje!’

‘Mashallah!’

‘De gemoederen lopen weer hoog op’, giechelt Souad. En het pleit lijkt beslecht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden