Column Sheila Sitalsing

Niet dat Jaco Geurts iets wil insinueren, hij stelt gewoon vrágen over de stikstofberekeningen

We kunnen het RIVM natuurlijk gewoon afschaffen. Zou een hoop ellende schelen.

Geen last meer van stikstof. Geen last meer van lange slierten trekkers op de snelweg. Geen last meer van intimiderende boeren die verhaal komen halen aan het loket van het RIVM omdat ze het ‘niet eens’ zijn met de stikfstofberekeningen. Geen last meer van Jaco Geurts: oud-varkensboer en CDA-parlementariër die zijn bekendheid tot dusver voornamelijk te danken had aan het feit dat hij in de Tweede Kamer als enige CDA’er tegen een betere rechtspositie voor homoseksuele docenten op christelijke scholen stemde, en die sinds het grote stikstofoproer in de krant en op tv mag komen om twijfels te zaaien over de meetmethoden van het RIVM.

Geen Geurts meer die zich in het AD dapper loopt ‘af te vragen’ of het model dat het RIVM gebruikt om vast te stellen wie hoeveel viezigheid waar doet neerdwarrelen ‘wel juist is’. Niet dat hij iets wil insinueren. Of een Henkie (‘Ja, natúúrlijk liegt het CPB’) Krolletje wil doen. Of zich wil voegen bij de anti-vaccinatiezeloten (‘Het is niet zo dat de mensen die bij het RIVM werken anderen iets willen aandoen met vaccins, ze zijn gewoonweg niet wakker’). Of dat hij geïnspireerd door Donald Trump een duister complot vermoedt van gemene experts met weke handjes tegen hardwerkende boeren met eerlijke werkknuisten. Hij stelt gewoon vrágen.

De door Geurts gevraagde ‘helderheid over de rekenmethode’ heeft het RIVM ondertussen allang geboden. Het Operationele Prioritaire Stoffenmodel staat online. Tweede Kamerleden hebben vorig jaar in een technische briefing van het RIVM volop vragen kunnen stellen over de berekening van de stikstofneerslag – misschien was Geurts toen ziek, maar via de kolommen van het AD vragen of een van de collega’s de aantekeningen van die briefing nog heeft, lijkt me nogal omslachtig.

Elk onderzoeksinstituut dat weleens iets heeft berekend of geadviseerd dat heel slecht uitkomt, weet: het heeft geen enkele zin om dingen te zeggen als ‘we hebben hier onafhankelijke oordelen liggen van internationale wetenschappers dat onze manier van werken robuust en wetenschappelijk verantwoord is’. Of om erop te wijzen dat alle data, alle modellen en alle gebruiksaanwijzingen beschikbaar zijn. Of om voor de drieënzestigste keer uit te leggen dat je de uitkomsten van modellen als waarschijnlijkheden moet zien, als scenario’s met onzekerheidsmarges, en dat wie het verschil tussen onzekerheidsmarges en fake news niet snapt, misschien terug naar school moet.

Dat willen de critici natuurlijk niet horen. Die willen dat je zegt dat het de schuld is van de ander. Dat het gelogen is dat er bejaarden zijn met grote vermogens. Dat de rekenrente eenvoudig en consequentieloos verdrievoudigd kan worden. Dat een koe niet eens wéét wat stikstof is, laat staan dat ze zoiets zou uitstoten. Dat het de schuld van de vliegtuigen is. Dat de vergrijzing een verzinsel is. Dat de buurman een lul is.

Het wegmasseren van onwelgevallige boodschappen van onderzoeksinstituten bestaat al zo lang als er onderzoeksinstituten zijn. Dat hoort erbij in een levendige democratie, die godlof niet uitsluitend wordt geregeerd door technocratie, maar ook gewoon door de grootste bek, het beste verhaal, de slimste lobby, het meeste geld, de grootste massa, en door geloof, onderbuik, hart, overtuiging en ontroering. Nu zullen we zien of de boerenlobby haar positie in dit krachtenspel weet te handhaven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden