Opiniehoogleraar Pim Martens

‘Niet alleen met ‘echte’ dieren kunnen we pracht van de natuur meegeven’

De dierentuinen zitten door corona in de hoek waar de klappen vallen. Tijd voor verandering?  

Bezoekers in dierentuin Burgers' Zoo in Arnhem. Het park is weer beperkt toegankelijk voor publiek dat vanwege de coronamaatregelen online een kaartje moet reserveren.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Alle dierentuinen moeten reor­ganiseren en dan nog bestaat het risico dat ze failliet gaan, waarschuwt directeur Erik Zevenbergen van de Nederlandse Vereniging van Dierentuinen (NVD) vandaag. Eerder lieten publiekstrekkers Blijdorp en Artis al weten in nood te verkeren door de coronacrisis. Maar is de malheur niet een uitgelezen mogelijkheid om de ongeveer vijftig Nederlandse dierentuinen ter discussie te stellen?

Pim Martens, hoogleraar duurzame ontwikkeling en mens-dierrelaties aan de Universiteit van Maastricht: 

‘Sommige dierentuin zouden misschien op een andere manier ingericht kunnen worden. Er is veel meer mogelijk dan nu. Denk aan ‘virtual reality’, dat wellicht voor het besef van de schoonheid van de natuur en ­dieren in sommige gevallen beter geschikt is, bijvoorbeeld virtueel tussen ijsberen op de Noordpool rondlopen.

‘Dus denk ik dat nu bij uitstek het aantal en de rol van de dierentuinen weer eens kritisch bekeken kan worden. Wel vanuit een positieve insteek. Dierentuinen kunnen ons ook de pracht van dieren en de natuur meegeven en dat hoeft niet alleen met ‘echte’ dieren te zijn. De dierentuinen hebben een publieke functie en potentieel een belangrijke taak in voorlichting, educatie en natuurbehoud. Dat zou een subsidie vanuit de overheid rechtvaardigen.’

Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft 39 miljoen euro toegezegd, maar dat zou onvoldoende zijn. En hoe voorkom je dat populaire dierentuinen (net als grote musea in de cultuursector) met het gros van de overheidssteun aan de haal gaan? 

Martens: ‘Door er inhoudelijk en financieel duidelijke voorwaarden aan te stellen voor de toekomst.’

Hebben dierentuinen, denk aan dierenleed, nog wel een bestaansrecht? 

Martens: ‘Habitatverlies, stroperij en illegale handel bedreigen enorm veel dieren in het wild. Hoe je ook tegen dierentuinen aankijkt, er worden in dierentuinen wel degelijk belangrijke stappen gezet om diersoorten te behouden voor de toekomst.’

Dierentuin Artis kan vanwege covid-19 slechts op halve kracht draaien en koerst af op een verlies van 10 miljoen euro. Zelfs met overheidssteun lijken bezuinigen onvermijdelijk. ‘We staan onder enorme druk’, zegt directeur Rembrandt Sutorius.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden