ColumnSander Schimmelpenninck

Niet alleen Baudet kreeg een spiegel voorgehouden: in Nederland kun je beter gezellig doen dan principes hebben

Sander Schimmelpenninck Beeld de Volkskrant
Sander SchimmelpenninckBeeld de Volkskrant

Buiten een kleine kring van journalisten en politieke junkies is er voor de gemiddelde burger weinig plezier te beleven aan de huidige campagne. Mark Rutte ligt een straatlengte voor en zijn kansrijkste uitdagers weten te weinig spektakel te brengen. Het voorspelbare getier van Wilders voelt bovendien ouderwets aan, alsof de tijd in zijn safe house stil is blijven staan. Het helpt ook niet dat vrijwel alle lijsttrekkers, die van extreemrechts uitgezonderd, eigenlijk buitengewoon aimabele mensen zijn, die het overduidelijk goed voor hebben met het land.

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie

Rutte heeft er met zijn talent voor accommodatie voor gezorgd dat de drempel hoog ligt om hem frontaal aan te vallen. De man is zo’n vrolijk kwispelende labrador, dat het collega’s als Kaag en Hoekstra zichtbaar moeite kost om hem niet te aaien. Ook inhoudelijk is er geen vat te krijgen op de VVD. Hoewel die partij vrijwel als enige een verkiezingsprogramma heeft waar de ongelijkheid verder groeit, weet Rutte overtuigend de indruk te wekken genezen te zijn van zijn neoliberalisme, door zelfkritisch te biechten over de mislukking van het afschaffen van de dividend­belasting.

Televisieprogramma’s trekken die gezapigheid maar slecht. In Hilversum zal men zich hebben afgevraagd hoe het kan dat de campagne zo ongelooflijk saai voelt, terwijl de maatschappij onder hoogspanning lijkt te staan. Waarom zijn die lijsttrekkers zo aardig, terwijl het volk zo woest loopt te twitteren? De weigering om spektakel te leveren, leidde tot een voor de hand liggende noviteit: zure burgers in de studio. En zo kreeg Rutte zijn eerste, en mogelijk enige, benauwde moment toen een slachtoffer van de toeslagenaffaire voor hem verscheen. Ook in Nieuwsuur werden de uitstekende presentatoren opeens gesouffleerd door teleurgestelde kiezers.

Dat leidde tot ongemak bij de kijker, maar toen moest Martijn Koning nog komen. De cabaretier hield bij Jinek FvD-leider Thierry Baudet, en eigenlijk het hele land, een ongenadige spiegel voor, door hem te confronteren met zijn eigen, verdorven logica. Het was tergend ongemakkelijk en niet grappig bovendien, maar daarmee wél een tamelijk briljante manier om het ware gezicht te tonen van een politicus die zijn eigen waanzin altijd weglacht. Wanneer een politicus de clown is, hoef je van de clown geen humor te verwachten.

Het ging de kleinburgerlijke Nederlander echter véél te ver, zo bleek uit het schuimbekken van wakker Nederland. De gezelligheidsgestapo vond dat het ‘gezin’ van Baudet ongewild gespreksonderwerp zou zijn, terwijl het toch echt Baudet zélf is, die zijn vriendin (24) constant opvoert om te bewijzen dat hij niet antisemitisch zou zijn, in plaats van in te gaan op zijn uitspraken. De grappen over Baudets inconsistenties waren pijnlijk raak en vermoedelijk waren het vooral Konings sneren over de marginalisering van Forum die Baudet écht pijn deden.

Baudet en zijn sektarische achterban doen al jaren niets anders dan mensen aanspreken op hun afkomst, maar nu Baudet eens door zijn eigen biologische bril bekeken werd, was het niet leuk meer. De fatsoens­pavlov zegt alles over Nederland. Baudet kreeg een koekje van eigen deeg, weliswaar erg zout, maar de manier waarop zelfs progressief Nederland zijn kant koos, verraadt de oppervlakkige volksaard. Écht pijnlijk mag het niet worden. Brutaliteit en platheid, op Geer-en-Goor-niveau, dat vinden we leuk, maar de waarheid? Daar houden we niet van. In dit land maken we het leven draaglijk, door het weg te lachen.

Geconfronteerd met de herrie op Twitter besloten RTL en Jinek, welhaast Ruttiaans, met de overheersende guurrechtse wind mee te waaien en de dappere Koning voor de bus te gooien. Door die lafheid kan Baudet geloofwaardig zijn martelaarschap én wat extra zetels claimen, terwijl Koning ongetwijfeld zal moeten onderduiken voor extreemrechtse knokploegen. Het geschrokken Nederlandje kan weer terug naar haar geliefde gezapigheid, waarin we onze populisten net zolang doodknuffelen tot ze camp worden, en talkshowhosts er nog een avondklokbiertje mee kunnen drinken. Koning hield niet alleen Baudet een spiegel voor: in Nederland kun je maar beter gezellig doen dan principes hebben.

Sander Schimmelpenninck is journalist en ondernemer

Podcast Koorst

In de politieke podcast Koorts word je in aanloop naar de verkiezingen iedere week bijgepraat door Sheila Sitalsing, Pieter Klok en Gijs Groenteman en de Haagse redactie van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden