'Niet aanpakken renteaftrek maar versoepeling ontslagrecht is doel kabinet'

Als de discussie over de hypotheekrenteaftrek geluwd is komt versoepeling van het ontslagrecht weer op de agenda. Maar hoe dit in crisistijd tot meer banen leidt is de vraag, stelt procesmanager Sander Groebe.

Oud-minister Piet Hein Donner. Beeld anp

Door de voortdurende crisis en matige vooruitzichten staan ons nieuwe bezuinigingen te wachten of wellicht zelfs hervormingen. De hypotheekrenteaftrek lijkt niet meer heilig, maar dat is gemakkelijke retoriek van het CDA en de VVD, omdat de PVV dan de stekker uit het gedoogkabinet trekt.

De schijnbeweging van het kabinet over het H-woord heeft geen ander doel dan de weg vrij te maken voor versoepeling van het ontslagrecht. De PVV kan een dergelijk besluit verdedigen vanuit de optiek dat zij dan wel de renteaftrek heeft gered van de ondergang. De VVD en CDA zijn al veel eerder overstag gegaan door de aanhoudende lobby van werkgeversorganisatie VNO-NCW.

Wat mij opvalt is dat er maar beperkt een inhoudelijke discussie wordt gevoerd over het ontslagrecht. Politieke partijen geven aan dat werkgevers eerder mensen aannemen als gevolg van versoepeling van de ontslagregels, omdat ze dan minder risico lopen tot in de lengte van dagen aan een contract gebonden te zijn. Dit levert aan de ene kant het bedrijfsleven geld op (denk hierbij aan vertrekpremies en aan alle medewerkers op personeelsafdelingen die overbodig worden). Aan de andere kant is de werknemer de dupe.

Hoe dit de werkgelegenheid helpt blijft de vraag. Er zijn genoeg voorbeelden te bedenken van landen waar er nauwelijks ontslagbeperkingen gelden. Amerika is het bekendste voorbeeld. Tijdens de crisis is de werkloosheid daar sterk toegenomen, en zijn door de afwezige vangnetten vele honderdduizenden mensen onder de armoedegrens beland.

Flexibiliteit
Flexibiliteit zou het toverwoord zijn en werd met name gebezigd door oud-minister Donner. Je kan je echter afvragen of de arbeidsmarkt niet al flexibel genoeg is. In bijna alle specialismen zijn tegenwoordig zelfstandigen in te huren, waarmee contracten vaak maandelijks opzegbaar zijn. Daarnaast bestaat er voor werkgevers al de mogelijkheid om drie maal een jaarcontract aan te bieden alvorens deze een werknemer in vaste dienst moeten nemen.

Het bedrijfsleven zou die flexibiliteit optimaal moeten inzetten, zonder dat dit ten koste gaat van hun intellectueel kapitaal. We leven nu eenmaal in een kennisintensief land, waarvoor investeringen in eigen medewerkers een belangrijke motor zijn. Door een té flexibele markt bestaat het risico dat er meer winst naar aandeelhouders wegvloeit zonder dat hierbij rekening wordt gehouden met de ontwikkeling op de lange termijn.

Indien de arbeidsmarkt niet wordt versoepeld blijven we wel met een probleem zitten. Dat is het gebrek aan slagkracht van werkgevers bij het ontslaan van niet goed functionerende medewerkers. De dossieropbouw die hieraan vooraf dient te gaan is hen logischerwijs een doorn in het oog, maar zorgt wel voor een zekere rechtsbalans. Dat hierin de aanwezige beleidsruimte beter benut zou kunnen worden, wil ik wel toegeven.

Mijn oproep aan werkgevers is dan ook om slim gebruik te maken van de flexibiliteit die de arbeidsmarkt nu al biedt en te blijven investeren in kennis en gemotiveerde medewerkers. In verband met de niet gemotiveerde medewerkers is een beleidsaanpassing vereist die werkgevers de rust biedt om zich te concentreren op de belangrijkste zaak: de optimale bediening van haar klanten. Versoepeling van het ontslagrecht is dan overbodig.

Sander Groebe is bestuurskundige en procesmanager bij een adviesbureau.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden