column bert wagendorp

Niemand wist of Zuckerberg een hekel aan zichzelf had wanneer hij zulke dingen teruglas

Bert Wagendorp blikt terug op dingen die in 2018 anders gingen dan algemeen was verwacht. Tja, hoe stond het ervoor, met Facebook, die eerste januaridag van 2018?

Beeld Eva Roefs

Behoorlijk goed, eigenlijk.

Over 2017 vertoonde het bedrijf elk kwartaal spectaculaire omzet- en winstgroei en ergens halverwege dat jaar meldde zich de tweemiljardste gebruiker. Zeker, jongeren verlieten Facebook en masse en er was wat negatieve publiciteit geweest over trollen die vanuit Rusland met nepnieuws op Facebook de presidentsverkiezingen zouden hebben beïnvloed. In The Guardian verscheen in mei 2017 een verhaal, ‘The Great Brexit Robbery’, dat ook ging over ongewenste beïnvloeding van het brexitreferendum via dataroof op Facebook. Maar zelfs The New York Times dacht dat het een hoax was. Nee, ceo Mark Zuckerberg werd best prettig wakker, die eerste januari. Nog altijd pas 33, leuke vrouw, twee kleine meisjes en goed voor 70 miljard dollar. Hij zette een paar weken later een bericht op zijn Facebookpagina. ‘Een van onze belangrijkste focuspunten voor 2018 is dat we ervoor willen zorgen dat tijd die wij met z’n allen doorbrengen op Facebook goed bestede tijd is.’ Mark Zuckerberg ging je helpen ‘meer betekenisvolle sociale interacties te hebben’.

Niemand wist of Zuckerberg een hekel aan zichzelf had wanneer hij zulke dingen teruglas. Als het zo was wist hij het goed te verbergen, maar waarschijnlijk was het niet zo. Nam hij niet duizenden mensen in dienst om haatzaaien en wraakporno tegen te gaan? Sloot hij geen miljoenen nepaccounts? Gaf hij geen miljarden aan goede doelen? Nou dan. Maar toen, in maart, bleek opeens dat dat verhaal over de brexitroof helemaal geen hoax was. De data van 87 miljoen Facebookgebruikers waren geplunderd en ter beschikking gesteld aan een bedrijf dat Cambridge Analytica heette. En dat gebruikte de gegevens om onder meer het brexitreferendum en de Amerikaanse presidentsverkiezingen te beïnvloeden. De verontwaardiging was groot. De beurskoers van Facebook dook 20 procent naar beneden. Zuckerberg werd tweemaal verhoord door senatoren. Hij had het over de noodzaak van ‘een bredere filosofische verschuiving in de manier waarop we onze verantwoordelijkheid als bedrijf benaderen’.

Met de aandelenkoers kwam het later weer goed, winst en omzet bleven stijgen. Maar met één ding kwam het niet meer helemaal in orde. Het wantrouwen jegens Facebook, vooral in Noord-Amerika en Europa, was gezaaid en groeide. In de VS stabiliseerde het aantal facebookers, in Europa was er krimp.

In november bleek dat Facebook zelf gebruik had gemaakt van trollen en fakenieuws om critici van zich af te houden.

Mark Zuckerberg zei dat hij van niks wist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden