Niemand bij Op1, en al zeker niet ambassadeur Hoekstra, zou het woord ‘racisme’ in de mond nemen

Beeld De Volkskrant

Op zichzelf was het al een opvallende keuze, om de Amerikaanse ambassadeur Pete Hoekstra aan een spierwitte talkshowtafel bij Op1 te vragen om zijn kijk op de situatie in de VS. Hoekstra ligt al sinds zijn aantreden regelmatig in de trans-Atlantische spagaat bij bevraging. Hij kijkt dan ongedurig, als een man die op een vliegveld onverwachts een lang formulier moet invullen, en die tactiek werkte ook zaterdag weer prima: Op1 probeerde hem zo min mogelijk te ontrieven met vervelende vragen.

Natuurlijk vond Hoekstra het awful, wat er gebeurt in Amerika: ‘Je zou hopen dat het incident dat dit getriggerd heeft niet zou voorkomen in Amerika.’ – Even tussendoor, want je had eigenlijk ondertiteling nodig om alle subtekst te volgen, met ‘het incident’ bedoelt Hoekstra de moord op de afro-Amerikaanse George Floyd door de witte politieagent Derek Chauvin – ‘En je hoopt dat de respons die we hebben gezien niet zou voorkomen in Amerika.’

‘Het blijft terugkomen’, zei presentatrice Carrie ten Napel – met ‘het’ bedoelde ze geweld van Amerikaanse politie tegen zwarte Amerikanen – ‘Hoe is dat mogelijk?’ Ja, er waren ‘wat problemen’, zei Hoekstra.

Presentator Charles Groenhuijsen legde een statistiekje voor: ‘Meer dan duizend Amerikanen per jaar worden vermoord door de politie. Isn’t that amazing?’ – Groenhuijsen doelde eigenlijk op zwarte Amerikanen, die twee keer zo vaak worden doodgeschoten door de politie als witte landgenoten, terwijl ze 13 procent van de bevolking uitmaken, maar dat zei hij niet –‘Yeah’, zei Hoekstra. ‘En zorgelijk’, zei Groenhuijsen. ‘Yeah’, zei Hoekstra. ‘Wat moet je eraan doen?’, vroeg Groenhuijsen.

Hoekstra keek weer ongedurig. ‘Je moet kijken naar de oorzaken ervan’, zei hij. ‘Er zijn nog veel mensen in Amerika die vinden dat ze niet dezelfde kansen hebben.’ Dus zonder dat Groenhuijsen geweld tegen zwarte Amerikanen had benoemd, sprong Hoekstra naar criminaliteit onder zwarte Amerikanen, tenminste: dat vullen we dan maar in. Maar hoe moet je in vredesnaam terug naar de vraag, als je je onderwerp nooit hebt benoemd? Groenhuijsen zat ook in de spagaat.

De Amerikaanse ambassadeur Pete Hoekstra bij talkshow Op1.Beeld Op1

‘Begrijpt u de woede?’, vroeg hij toen maar. ‘Sure, I’m angry’, zei Hoekstra. Trouwens, die protesten, die waren ongerechtvaardigd. Hoekstra verlegde nogmaals ongestoord de aandacht naar de vernielingen van demonstranten – afgekeken bij Trump. Anything else? Iets over de ontelbare filmpjes waarin te zien was hoe de politie buitensporig geweld gebruikte tegen vreedzame demonstranten en journalisten zonder reden werden opgepakt? Nee hoor.

Het spelletje talkshowpingpong werd uitgespeeld, zonder ook maar één keer de bal aan te raken. Thanks Op1, tweette Hoekstra later, voor de kans om ‘de tragische voorvallen van deze week in de context te plaatsen.’ Als Hoekstra iets had gekregen was het de kans raciaal geweld van zijn context te ontdoen, tot er iets minder schrijnends overbleef.

Ik heb het interview twee keer teruggekeken, om te kijken of het woord dat als een hete aardappel onder tafel werd doorgegeven, echt niet was gevallen. Nee. Het ergste was dat iedereen aan tafel wist: je kúnt niet praten over ‘tragische voorvallen’, over ‘dit incident’, over deze demonstraties, over politiegeweld, zonder het woord te zeggen dat niemand over zijn lippen kreeg: racisme.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden