column ionica smeets

Negen speenlikkende moeders: moet dat echt als nieuws in de krant?

Begin deze week kreeg ik een déjà vu toen ik hoorde dat het aflikken van een speen kinderen gezonder maakt. Dat zou blijken uit een Amerikaanse studie waarbij 74 moeders was gevraagd wat ze deden als de speen van hun kind op de grond viel. Negen moeders likten de speen even zelf af voor ze hem teruggaven, de anderen spoelden de speen schoon onder de kraan of gingen over tot uitkoken. En wat bleek? De kinderen van moeders die de speen aflikten, bleken als ze anderhalf waren minder stoffen in hun bloed te hebben die vaak verhoogd zijn bij allergieën. Kortom: het aflikken van een speen was reuzegezond.

Ik kreeg een flashback naar 2013, toen vergelijkbare conclusies werden getrokken uit een soortgelijke Zweedse studie. Destijds schreef ik een column voor glossy Kek Mama over hoe een verband tussen twee dingen niet per se betekent dat het een het ander veroorzaakt. Bij die afgelikte speentjes leek het me tamelijk aannemelijk dat er iets anders achter het gevonden verband zat. Het is al jaren bekend dat betere hygiëne ironisch genoeg zorgt voor meer allergieën. Kinderen die vaker in aanraking komen met bacteriën hebben juist minder kans op allergieën. En natuurlijk, een speentje aflikken in plaats van uitkoken zorgt ervoor dat kinderen wat meer bacteriën in hun mond krijgen. Maar zou het niet zo zijn dat moeders die speentjes aflikken sowieso een wat lagere standaard hebben qua hygiëne? En dat hun kinderen daardoor opgroeien in een omgeving waar überhaupt meer bacteriën zijn? Hoe groot zou de invloed van dat aflikken dan echt zijn?

Nu was die Zweedse studie uit 2013 dus herhaald in Amerika – maar dan met een kleinere groep moeders en met een minder uitgebreid onderzoek. Desondanks zorgden de resultaten weer voor groot nieuws met allerlei vrolijke berichten op internet over hoe geweldig het is om spenen af te likken. Gelukkig was Jop de Vrieze maandagochtend in de Volkskrant wél heel genuanceerd. Hij hield een slag om de arm bij de resultaten en voerde maar liefst drie experts op die onder andere benadrukten dat de Zweedse en Amerikaanse studies niet kunnen uitsluiten dat speenlikkende moeders andere types zijn of dat andere factoren een rol spelen. Bovendien waarschuwden ze dat je bij het aflikken van een speen ook gaatjes veroorzakende bacteriën kunt overdragen aan je kind.

Een keurig berichtje, maar waarom komt dit überhaupt op pagina 2 als nieuws in de krant? Geraadpleegde experts zijn niet erg enthousiast, het gaat om resultaten van een schamele negen speenlikkende moeders en als ik de studie probeer te vinden, blijkt die nog niet eens gepubliceerd – er is alleen een poster gepresenteerd op een conferentie. Moet je dat wel als nieuws melden?

Ik heb nog veel meer vragen: waarom stuurde dat congres een ronkend persbericht uit over een posterpresentatie? En waarom deden die Amerikaanse onderzoekers in plaats van een verkleinde herhaling niet een onderzoek waarin dat aflikken geïsoleerd werd bekeken? Bijvoorbeeld met een groep ouders van wie je de helft vraagt om spenen af te likken en de andere helft de speen laat afspoelen onder de kraan? Dan kun je daarna kijken of er een verschil ontstaat tussen die twee groepen. Zelf zou ik als zeer slonzige moeder best bereid zijn geweest om voor de wetenschap de speen af te spoelen in plaats van af te likken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.