Opinie

Neem maatregelen tegen inmenging door Erdogan

Nederland moet overwegen de dubbele nationaliteit voor Turkse Nederlanders af te schaffen.

Twee mannen gaan met elkaar op de vuist in het Haagse stemlokaal voor het Turkse referendum. Beeld anp

De huidige afkeer in Nederland van de Turkse president Erdogan, die op 16 april via een referendum dictatoriale bevoegdheden hoopt te krijgen, staat in schril contrast met de boterzachte benadering van Turkije door de Nederlandse overheid in de afgelopen decennia.

Die benadering was een mengeling van paternalistische betutteling, korte termijn belangen van werkgevers en suikerzoete dagdromen over de islam. In 2004 probeerde premier Balkenende samen met de onvermijdelijke Ben Bot als voorzitter van de Europese Unie nog Turkije naar het lidmaatschap van de EU te loodsen. Want de AK partij van Erdogan was een 'islamitisch CDA' en Turkije 'een brug naar de islamitische wereld'.

Weet u nog, al dat gepraat over hoe fantastisch de Turkse Nederlanders wel niet geïntegreerd waren? De harde werkelijkheid is dat met Denk drie marionetten van Erdogan in de Tweede Kamer terecht zijn gekomen. 70 procent van de Turken in Nederland stemden bij de laatste verkiezing op de AK-partij van Erdogan. Nu gingen niet alle in Turkije stemgerechtigde Nederlandse Turken daadwerkelijk naar de stembus, dus enige nuancering is op zijn plaats. Maar het is al erg genoeg dat meer dan de helft van de Turkse Nederlanders loyaal is aan een islamitische dictator.

Het zelfbedrog over de integratie van Turkse immigranten had drie oorzaken. Ten eerste de 'tijdelijke' rekrutering van Turkse gastarbeiders door Nederlandse bedrijven, die leidde tot een permanente migratiestroom. Ten tweede de noodzaak Turkije tijdens de Koude Oorlog binnen het westerse kamp te houden. In het associatieverdrag tussen de EU en Turkije uit 1964 werd als concessie overeengekomen dat Turkse immigranten niet hoeven te integreren. Ten derde de Nederlandse zelfkastijding over het kolonialisme en imperialisme, volkomen misplaatst in het geval van Turkije.

Coen de Jong, historicus en politicoloog

Dat het niks werd met de integratie van een groot deel van de Turkse immigranten in Nederland volgt logisch uit het beleid. De onderdanige opstelling van de Nederlandse overheid richting Turkse organisaties riep bij die Turkse organisaties vooral minachting op. In de Rotterdamse deelgemeente Feijenoord namen Turken via de PvdA een paar jaar geleden nog de stadsdeelraad over. En Denk-opperhoofd Kuzu droomt van een rol als Bey van het Ottomaanse gewest Hollanda.

Als Erdogan op 16 april het referendum wint, is het tijd voor een duidelijk signaal van Nederland. Laat vast een commissie nadenken over de vraag hoe en op welke termijn Nederland de dubbele nationaliteit voor Turkse Nederlanders - gefaseerd - gaat afschaffen. Vergroot dat dan niet de kloof tussen Nederlanders en Turken? Alsof de huidige absurde situatie waarin Turkse Nederlanders tot in de eeuwigheid lijfeigenen van Ankara zijn dat niet doet.

Turkse moskeeën waar wordt oproepen tot geweld of intimidaties plaatsvinden, gaan desnoods dicht. Imams in dienst van het Turkse presidium voor religie Diyanet die zich bezighouden met spionage of opruiing gaat Nederland tot ongewenste vreemdeling verklaren. In Duitsland onderzoekt de politie al een aantal Turkse imams wegens spionage. Onaangekondigde demonstraties van nationalistische Turken? Direct laten opbreken door de politie. Het zijn bewuste provocaties, bedoeld om de Nederlandse overheid uit te testen.

Laat Nederland in NAVO-verband duidelijk maken dat Turkije geen enkele militaire bijstand van Nederland hoeft te verwachten als het in conflict komt met een niet-NAVO land. En de strijd tegen IS dan? Daarin doet Erdogan toch weinig nuttigs. Ankara valt in Syrië alleen de Koerden aan. En de vluchtelingendeal met Turkije? Een mooi moment voor Nederland om weer eens iets via Europa te spelen. CDA, VVD en de ChristenUnie zijn vast wel bereid om in Brussel het associatieverdrag tussen de EU en Turkije ter discussie te stellen.

De EU kan economische sancties instellen zodra Erdogan begint te dreigen vluchtelingen vanuit Turkije naar Europa te sturen. Turkije is economisch grotendeels afhankelijk van de EU. De werkloosheid in Turkije ligt op 13 procent en is stijgende. Knijp die tang maar dicht bij de eerste provocatie. Turkije is afhankelijk van Russische energie, Amerikaanse wapens en handel met Europa. Waarom zou Nederland zich dan laten intimideren door een tweederangs juntaleider in Ankara?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.