Nederlands en rekenen zijn ook in mbo cruciaal

Mbo-onderwijs Nederlands en rekenen zijn geen overbodige luxe, maar vereist voor maatschappelijke redzaamheid.

Beeld -

De vakken Nederlands en rekenen in het mbo zijn gelukkig belangrijk genoeg om maar liefst twee pagina's in de zaterdagkrant van de Volkskrant (Vonk, 6 juni) te vullen. Dat doet me goed! Enkele belangrijke punten bleven in het artikel echter onbelicht. Daarom voel ik me als mbo-docent Nederlands bij Techniek (onlangs gepensioneerd) genoodzaakt te reageren.

Pas dit schooljaar tellen de examens Nederlands mee bij de diplomering op het mbo, en dan alleen nog bij niveau 4 (zeg: voormalige mts, meao et cetera). In de komende jaren zal het vak ook bij de lagere niveaus gaan meetellen. Rekenen wordt wat later ingevoerd en er zijn (terechte) twijfels bij de vorm van de landelijke examens. Prof. Van de Craats cum suis stellen met name de taligheid van de examens en het gebruik van de rekenmachine ter discussie.

Dat laat onverlet dat er goede redenen zijn om zowel Nederlands als rekenen een belangrijkere plek in de mbo-kwalificaties te geven. Deze zijn niet alleen aan het beroep ontleend. Het belangrijkste is de maatschappelijke redzaamheid. Een goede basisvaardigheid in deze vakken is noodzakelijk om je in deze steeds complexere maatschappij zelfstandig te kunnen redden. Het niveau van de examens taal en rekenen voor niveau 2 en 3 is gebaseerd op maatschappelijke redzaamheid. Dat is een zeer goede reden om hieraan veel aandacht te besteden.

Natuurlijk heb je ook voor je vak taal- en rekenvaardigheden nodig (meer dan de gemiddelde Nederlander denkt), maar dat heeft geen rol gespeeld bij de invoering van de landelijke examinering en het meetellen van de resultaten voor het diploma.

Elk diploma op het mbo levert het recht op om door te stromen naar een hoger niveau. Van niveau 2 kun je naar niveau 3, vervolgens naar 4 en daarna zelfs naar het hbo. De vereiste taal- en rekenniveaus lopen daarmee parallel. Het niveau taal en rekenen van niveau 4 wordt op den duur gelijk aan het toelatingsniveau voor het hbo.

Er valt natuurlijk veel voor te zeggen om leerlingen die niet aan de vereiste taal- en rekenniveaus voldoen wél een vakdiploma uit te reiken, maar dan zonder doorstromingsrecht. Wellicht haalt zo'n maatregel zelfs de angel uit de hele discussie.

De klacht van de docent Nederlands die zegt te veel tijd aan d's en t's te moeten besteden, is helaas nogal onterecht. Deze docent moet zich dan toch eens in de inhoud van de examens gaan verdiepen. Bij de landelijke examens lezen en luisteren is de spelling sowieso al niet aan de orde en bij de schoolexamens spreken en gesprekken ook niet. Slechts bij schrijven maakt de werkwoordspelling een piepklein onderdeel van de beoordeling uit.

Afgezien daarvan doet het mij - en vele anderen - pijn aan de ogen als een leerling schrijft dat hij tijdens zijn stage 'zo fijn heeft gewerkd' of als hij in een advertentie schrijft dat zijn fiets 'in goede staat verkeerd'. Wij kregen als stagebegeleiders regelmatig boze reacties van werkgevers over de belabberde vaardigheden in taal en rekenen: 'U levert halve debielen af, mevrouw!'

Leerlingen van het ROC Gilde techniek in Roermond, opleiding werktuigbouwkunde.Beeld anp

Ook in de techniek moet je een begrijpelijk briefje (of mail of appje) kunnen schrijven om je uren te verantwoorden of om je collega of chef van iets belangrijks op de hoogte te stellen.

Gelooft u mij maar; de geciteerde hoogleraar onderwijssociologie Vermeulen heeft niet meer verstand van de taal- en rekeneisen die het (beroeps)leven stelt dan uw kapper, de minister van Onderwijs of uw buurman. Iedereen is naar school geweest en waant zich deskundig.

Het onderwijs heeft, door al die stuurlui aan de wal, veel last van zwalkend beleid. De examens Nederlands en rekenen zijn nog niet eens volledig ingevoerd. Over vorm en inhoud van de examens mag zeker gediscussieerd worden, maar het feit dat ze deel uitmaken van de diplomering is een zegen voor de leerlingen en het behoud van een gegarandeerd niveau van onze mbo-diploma's.

Marion van Voorst is onlangs gepensioneerd als mbo-docent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden