opinie brieven

Nederlanders gaan te ruw met de taal om? Kijk dan maar eens naar vaderlands Maestro Gerard Reve

De Lezersbrieven van maandag 6 augustus.

Gerard Reve in 1972. Foto ANP
fragment Foto ANP

De Duitse Dorothee von Flemming beklaagt zich over de ruwe wijze waarop Nederlanders hun taal behandelen, wat op haar een onvriendelijke indruk maakt (Ten eerste, 3 augustus). Ook zegt ze dat bloemrijke zinnen met een lengte van driekwart pagina, zoals Thomas Mann die kon schrijven, in onze taal niet voorkomen.

Ik wijs haar graag op de vaderlandse Maestro van de Lange Zinnen, Gerard Reve. Bovenstaand geniaal en übergeestig fragment van 147 woorden komt uit een fijn meesterwerkje met de titel Veertien etsen van Lodewijk Pannekoek voor arbeiders verklaard door Gerard Kornelis van het Reve.

Nu zij weer.

Trees Roose, Haren 

Water besparen

Briefschrijver Paul Impens geeft de lezers een aantal tips om water te besparen (U-pagina, 4 augustus). Maar douchewater opvangen in een emmer? Leg eens uit, Paul. En restwater van het handen wassen opgevangen in een schaaltje goed voor de kamerplanten? Geen zeep gebruikt, Paul?

Plassen als je onder de douche staat, die tip mis ik in de opsomming. Misschien maar beter ook, want wat doe je vervolgens met het opgevangen water… Mijn tip: geef je kamerplanten gewoon een litertje van je opgevangen regenwater. Vinden ze heerlijk.

Of neem je kamerplanten mee onder de douche.

R. Smit, Den Helder

Hajo Meyer

Met verbazing las ik het artikel in de Volkskrant, waarin Labourleider Corbyn zijn excuses maakt voor zijn aanwezigheid bij een lezing van Hajo Meyer (Ten eerste, 2 augustus). Op dit moment maak ik een documentaire over Meyers leven als Joodse vluchteling in Nederland. Zijn lezingen tijdens de tour Never Again For Anyone zijn mij bekend. Ze zijn zelfs integraal opgenomen.

Meyer is in 1924 geboren in Bielefeld en heeft het nationaal-socialisme aan den lijve ondervonden. Januari 1939 is hij met de laatste kindertransporten naar Nederland gereisd. Volwassen Joden werden op dat moment niet meer in Nederland toegelaten, zijn ouders zijn in Theresienstadt omgekomen. Hij heeft Auschwitz ternauwernood overleefd.

Hij maakte dan ook bij elke lezing zeer duidelijk dat de situatie in Palestina natuurlijk niet vergeleken kon worden met de Endlösung. Wel vergelijkt hij nadrukkelijk zijn behandeling in de dertiger jaren door de nazi’s met de behandeling van de Palestijnen door Israël, als tweederangsburger.

De lezing waar Corbyn zich nu onder druk voor verontschuldigt was georganiseerd door IJAN, een groep Joden die zich distantieert van het gebruik/misbruik door Israël van de Holocaust, om de Palestijnen rechten te onthouden.

Tijdens de IJAN-tour maakte Meyer zeer duidelijk dat er een groot verschil bestaat tussen antisemitisme, het discrimineren van Joden, of kritiek hebben op het beleid van de staat Israël. Meyer heeft postuum de Clara Meijer-Wichmann Penning ontvangen van de Liga voor de rechten van de mens, voor zijn inzet voor vluchtelingen, strijd tegen islamofobie en het opkomen voor de belangen van de Palestijnen.

Jacqueline de Bruijn, Amsterdam

Verstekeling met staart

Bestaat er zoiets als een zomerdip? Vast wel. Maar ik heb er geen last meer van dankzij het fabelachtige stuk van Bart Dirks (Ten eerste, 4 augustus) over het halfaapje ‘Edwin’ dat zich in de Tanzaniaanse havenstad Mtwara als verstekeling verstopte aan boord van het 140 meter lange vrachtschip RollDuck Sun en er een liefdevolle verzorging kreeg van de derde stuurman om ten slotte veilig en wel in de maritieme zeehaven Vlissingen te worden opgevangen door de directeur van Stichting AAP.

Geen detail ontbreekt: de staart van ruim 40 centimeter, het geïmproviseerde noctuarium, de druiven die Edwin heerlijk vond en het gekookte eitje.

De research van Dirks is voorbeeldig, en het allermooiste vind ik dat hij er niet de nadruk op legt dat Afrikaanse bootvluchtelingen idealiter dezelfde behandeling verdienen als de schattige bushbaby Edwin.

Alfons Lammers, Otterlo

Arme Koe

In de Brief van de Dag, (U-pagina, 4 augustus) verheerlijkt Robert Mekenkamp het leven van de koe en pleit hij ervoor verantwoord vlees te eten. Als voorbeeld noemt hij zijn opa, die één koe had, een dier dat een aanvaardbaar leven leidde.

Mijn oma (1902, boerin) daarentegen zei : ‘De koe is mijn armste dier, zij moet direct na de geboorte haar kalf afstaan.’

Als Mekenkamp het artikel leest in dezelfde krant, V op Zaterdag, over de tentoonstelling in Alkmaar: De koe, het grazen voorbij, zal hij erkennen dat de meeste koeien tot industrieel product verworden zijn.

Een reden dat steeds meer consumenten voor een vegan leefwijze kiezen. Voor deze groep mensen had de koe van nu niet geboren hoeven te worden.

Corrie van Schaik, Enkhuizen

Pinda’s

Een klasgenoot op de lagere school was de zoon van een lokale kruidenier. Iedere woensdagochtend werden daar ‘pinda’s gebrand’. ‘Rauwe’ pinda’s werden verhit (niet gefrituurd) in een ketel en er ontstonden heerlijke pinda’s. Toen wisten wij al, de pinda groeit in de grond, maar is geen knol of wortel. Het zijn de vruchten. Wikipedia stelt: ‘botanisch gezien geen noot, maar een peulvrucht’. Dus, mevrouw van der Velde en uw dermatoloog (U-pagina, 4 augustus): zeker geen wortel.

Jan van Londen, Lochem

Rookvrije heilstaat

Bij het lezen van het artikel ‘De rookvrije straat komt eraan’ (Ten eerste, 4 augustus) moest ik denken aan de brief van Ed van Tellingen uit Meppel (Brieven, 3 augustus), over die rechte lijn van consequent zijn naar fundamentalisme. (‘Er loopt een rechte lijn van consequent gedrag naar principes, van principes naar dogmatisme en van dogmatisme naar fundamentalisme.’) Ja, de voorstanders van de rookvrije straat hebben gelijk. Zoals alle fundamentalisten gelijk hebben.

Het Amerikaanse fundamentalisme rolt over Europa heen, na de muziek, de hamburgers, het Angelsaksische businessmodel, de preutsheid, de obesitas en wat dies meer zij, nu de rookvrije heilstaat. Op naar de geurloze stad zonder slechte voorbeelden voor de kinderen. Allemaal gelukkig, geur- en risicoloos.

We vinden ook wel een argument om het roken in eigen huis of tuin te verbieden. Net zoals in sommige Amerikaanse steden. Een kwestie van consequent doorredeneren. Terwijl we een ander fundamentalisme proberen te bestrijden, maken we ons eigen fudamentalistische paradijs. Maar dan zonder die zeventig maagden. Ik steek nog maar een sigaar op (in eigen tuin en op eigen verantwoording).

Paul Bouwmeester, Prinsenbeek

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.