opinie Hongkong

Nederland, wees solidair met de actievoerders in Hongkong

De wereld kijkt gespannen toe hoe de confrontatie in Hongkong uit de hand dreigt te lopen. Gaat China ingrijpen in de autonome regio omdat de protesten alleen maar heviger lijken te worden? Milan Ismangil, een Nederlandse PhD-student aan de Chinese Universiteit van Hongkong, is verbijsterd door de afwachtende houding van Nederland en de Europese Unie. Solidariteit met jongeren die voor hun vrijheid strijden zou toch boven economische belangen moeten gaan, betoogt hij.

Betogers in Hongkong vluchten weg voor traangas van de oproerpolitie woensdag. Beeld REUTERS

De protesten in Hongkong worden met de dag grimmiger. Het geduld van de politie lijkt op te raken, steeds vaker wordt met traangas of rubberen kogels geschoten. Ook de protestacties verharden; maandag leidde massaal protest op het vliegveld tot annulering van alle vluchten. De Chinese regering betitelde de actie als ‘terrorisme’ en roept om hard optreden om wet en orde te herstellen. Het wordt hoog tijd voor solidariteit met de actievoerders.

Vreemde stad

Hongkong is een vreemde stad. Een arbitrair plekje dat onnatuurlijk uit de grond is gegroeid als een kapitalistische paddenstoel. Dankzij het belang voor het Britse rijk heeft Hongkong jarenlang een speciale positie gehad in Azië, met een belangrijke haven en, belangrijker, als ‘toegang tot China’ met zijn financiële middelen. Hongkong is na de overdracht aan China in 1997 in een traag sudderende crisis beland.

Een stadstaat die gewend is aan vrijheid van meningsuiting, vormen van democratie en andere waarden die wij in Nederland en elders als gewoon beschouwen, is plotseling in handen gekomen van een autoritaire staat. Een staat die heeft laten weten Hongkong als eigen gebied te beschouwen en te willen integreren in China. Een staat die de afgelopen jaren steeds meer het eigen volk aan het vervolgen is; niet alleen in Xinjiang maar overal in het land groeit de controle van de overheid over het doen en laten van de burgers.

Dit heeft tot gevolg dat de ongeveer zeven miljoen inwoners van Hongkong getuige zijn van een continue afbrokkeling van hun samenleving. De publieke sfeer wordt kleiner en kleiner, de ruimte voor expressie staat onder druk en politiek dient niet langer het volk, maar heeft een nieuwe meester in Beijing. De protesten die in juni begonnen vanwege een uitleveringswet zijn hier een uiting van. Meer nog gaat het over wat Hongkong zo speciaal maakt. Dat laten de betogers keer op keer zien, bijvoorbeeld als in bezette straten al na drie uur een recycling-systeem wordt opgezet.

De acties van de voornamelijk jonge betogers worden als ‘extreem geweld’ bestempeld door de Hongkongse leider Carrie Lam, maar zijn verre van dat. Al hun woede is gericht op de symbolen van het politieke systeem waardoor de jeugd zich sinds 1997 genegeerd voelt. Hoewel er ook vandalisme is, lieten actievoerders ook geld achter voor de drankjes in een door hen bezette kantine.

Tragische stilte

De stilte waarmee Nederland, de Europese Unie en andere landen die voor vrijheid zouden staan, is tragisch. Bij China gaat het voor hen vooral over geld: goedkope arbeid, een grote afzetmarkt en een regering die weet hoe ze zakenlieden moet paaien. Nu de Verenigde Staten onder Trump meer en meer hun legitimiteit verliezen, zou het juist de taak van de Europese Unie (en daarmee ook Nederland) moeten zijn om deze kernwaarden te verdedigen.

Laat Hongkong niet ongehinderd worden overgenomen door een staat die keer op keer heeft laten zien geen problemen te hebben met het vermoorden en martelen  van de eigen burgers. De makke stilte of het oproepen tot een ‘rationeel debat’ speelt het Chinese bewind alleen maar in de kaart. China is wel degelijk gevoelig voor reputatieschade, zeker nu het zich in de laatste jaren bezighoudt met een ‘soft power’-offensief, bedoeld om zijn eigen imago op te poetsen door middel van culturele en politieke toenaderingen.

Laat de Hongkongse jongeren, opgegroeid in een vrije samenleving, niet alleen vechten tegen het autoritarisme. De Nederlandse regering moet haar stem laten horen, want de wereld is meer dan economie, iets wat wij vaak vergeten in ons comfortabele kikkerlandje. Vele stemmen, hoe klein ook, maken samen een groot geluid.

Milan Ismangil is PhD student aan de Chinese Universiteit van Hongkong

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden