opinie conflict VS-Iran

Nederland, voorkom verdere verharding aan de Iraanse kant

Nikita Shahbazi, afkomstig uit Iran en als expert bij het Grote Midden-Oosten Platform aangesloten, pleit voor Nederlandse toenadering richting Iran. 

Demonstranten houden een zelfgemaakt altaar van Donald Trump en een foto van de tweede Iraanse man Qassem Soleimani omhoog buiten bij het Amerikaanse consulaat in Istanboel. Beeld AFP

Anderhalf jaar geleden ben ik met een vriend Libanon uitgezet. De Iraanse regering zat erachter. Mijn vriend is een Britse Iraniër die voor een reportage over de verplaatsing van de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem naar Israël was gereisd. Na zijn terugkeer in Libanon zijn we opgepakt en per direct het land uitgezet.

Hij was meerdere malen daarvoor naar Israël gereisd, geen haan die ernaar kraaide. De Libanese veiligheidsambtenaar die ons ondervroeg gaf toe dat ze van zijn Israël reizen op de hoogte zijn geweest. Ze voelden zich door de Iraanse overheid onder druk gezet om ons te deporteren.

Oorlogsdreiging

Sinds de terugtrekking van Trump uit het nucleaire akkoord met Iran en een campagne van maximale druk met harde sancties tegen Iran zijn miljoenen mensen, net als wij, slachtoffers van het huidige Iran-beleid geworden. Trumps maatregelen hebben alleen maar olie op het vuur gegooid en de kans op stabiliteit en dialoog met Iran verder verkleind. Sinds de recente aanvallen van de Verenigde Staten op Qassem Soleimani, de leider van de Iraanse Revolutionaire Garde (IRG), is de dreiging van een oorlog in het Midden Oosten nog nooit zo groot geweest.

Soleimani heeft de onderdrukking en dood van honderdduizenden op zijn geweten. Zonder twijfel hoorde hij door het Internationaal Gerechtshof voor zijn misdaden te worden berecht. Dit geldt ook voor de Amerikanen, die met een illegale oorlog in Irak voor een politiek vacuüm en de opkomst van Islamitische Staat verantwoordelijk zijn. 

Daarom heeft Soleimani naast de VS tegen Islamitische Staat gevochten en heeft Iran in Irak sinds de val van Saddam Hoessein meer macht en invloed gekregen. De aanvallen op Soleimani in Irak kunnen de macht van Iran in de regio vergroten en hardliners in Iran de vrije hand geven. De Iraanse machthebbers zijn bereid tot het uiterste te gaan en kunnen op verschillende manieren de regio en de wereldeconomie destabiliseren. 

Vergelding

Sinds de aanval krijgen de oproepen van de machthebbers in Iran voor een vergelding tegen Amerika meer weerklank. Een grote meerderheid van Iraniërs beschouwt de Amerikaanse aanval op de Iraanse generaal als een oorlogsverklaring. Op sociale media is te zien hoe gematigde Iraniërs in de afgelopen dagen sinds de aanval op Soleimani’s konvooi achter de regering zijn gaan staan.

Door de recente aanvallen en het beleid van maximale druk van Trump zijn de aanhangers van de Soleimani’s Al Quds-brigade in hun overtuiging en afkeer van Amerika verder gesterkt. Er bestaan duizenden aanhangers van de Quds-brigade die bereid zijn Soleimani’s weg te bewandelen. In Irak heeft Moqtada al-Sadr, de invloedrijke Sjiitische geestelijke en de leider van de grootste partij in het Iraakse parlement, zijn leger geactiveerd en opgeroepen om tegen Amerikanen in Irak te vechten. Het Iraakse parlement heeft met een resolutie gestemd om Amerikaanse troepen uit te zetten.

Trump dreigt nu zelf met aanvallen op culturele plekken in Iran. Dit is geen aanval op de regering meer, maar op het werelderfgoed in Iran en de culturele identiteit van Iraniërs: een oorlogsmisdaad.

Coalitie

Het is noodzakelijk dat Nederland een coalitie vormt met de belangrijkste neutrale krachten die een eind aan deze situatie kunnen maken. Emmanuel Macron heeft de aanvallen op het konvooi veroordeeld. In samenwerking met Frankrijk, Duitsland, Groot-Brittannië en Jordanië, die al contact met Iran hebben gezocht, zou Nederland voor meer dialoog en toenadering met Iran moeten pleiten. 

Het zou een gevaarlijke stap van Defensie zijn het fregat Zr. Ms. De Ruyter naar de Perzische Golf te sturen. Deze missie was als alternatief voor een soortgelijke missie van de VS bedoeld. Nu de VS provocerende stappen buiten het internationaal recht heeft gezet, kan het tot meer polarisatie en verharding aan de Iraanse kant leiden. Er moet naar lange termijn oplossingen, waarbij de belangen van mensen en stabiliteit in de regio voorop staan, worden gezocht.

Nikita Shahbazi is oorspronkelijk afkomstig uit Iran en is als expert bij het Grote Midden-Oosten Platform aangesloten.

Qassem Soleimani wilde van zijn land een regionale grootmacht maken, maar hielp het in plaats daarvan juist naar de knoppen, zo betoogt New York Times-columnist Thomas Friedman.

Wat heeft president Trump hiermee bereikt en hoe zal Iran reageren? Een rondgang langs Iraans-Nederlanders

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden