Commentaar

Nederland mag niet verzaken: tref noodmaatregelen voor Afghaanse tolken

Alleen politieke daadkracht kan Afghaanse tolken redden die ons hielpen. Is Den Haag ertoe in staat?

Een Nederlandse militair in Afghanistan. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Een Nederlandse militair in Afghanistan.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Na bijna twintig jaar vertrekt ook Nederland uit Afghanistan. Nu president Biden de knoop heeft doorgehakt, pakken westerse troepen hun biezen. Dat gaat voor sommige landen snel. Duitsland, waar Nederland mee samenwerkt, wil al in juli weg zijn.

De Afghanistan-missie zal ongetwijfeld nog aanleiding zijn voor tal van droef gestemde evaluaties en debatten – maar politiek Den Haag moet nu eerst met de grootste urgentie de aandacht richten op een aspect van de missie dat nog wél beïnvloed kan worden: het veilig naar Nederland brengen van de resterende militairen en degenen die cruciale ondersteuning boden aan de Nederlanders, zoals Afghaanse tolken en hun gezinnen.

Dit is niet alleen een ongeschreven militaire wet – je laat niemand op het slagveld achter – maar voor Nederland vooral ook een kwestie van elementair fatsoen. Wat voor land zijn we als we deze mensen overleveren aan een vijand die zint op wraak?

Nederland heeft op dit gebied een slechte reputatie. Vijftig jaar geleden haalden we de Molukkers die met ons streden in Indië weliswaar naar Nederland, maar vervolgens lieten we ze decennia barsten. In Srebrenica was geen plekje op de compound voor de familieleden van de tolk Hasan Nuhanovic. En het duurde achttien lange jaren voordat Nederland tot een regeling kwam waarbij Afghaanse tolken niet meer hoeven te bewijzen dat ze vervolgd worden om asiel te kunnen krijgen.

Andere landen, Amerika en Duitsland voorop, doen dit beter en effectiever. Ook de Britten hebben al meer dan 1.300 tolken en andere lokaal personeel overgevlogen.

De noodsituatie voor de Afghaanse tolken vraagt om directe actie. Zeker: de regeltjes moeten worden gevolgd - ook daarin heeft Nederland in oorlogstijd een weinig trots verleden. En de betrokkenheid van verschillende ministeries en diensten (Defensie, Buitenlandse Zaken, IND) zal evenmin de effectiviteit helpen. Dat die departementen zich graag achter het argument ‘veiligheid’ verschuilen om geen informatie te geven, bemoeilijkt bovendien de politieke controle op wat ze doen – of nalaten.

Maar nood breekt wet. Zijn ambtelijke mierenneukerij en politieke angst voor populistisch oproer écht reden genoeg om in 2021 opnieuw te verzaken? Noodsituaties vragen om noodmaatregelen - en die kunnen nu nog genomen worden. Er zijn geen excuses om dat niet te doen.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden