Opinie Lezersbrieven

Nederland is geobsedeerd door ongelijkheid, maar zo ongelijk is Nederland niet

Daklozen slapen ’s nachts in een McDonalds in Hongkong. Beeld AP

Nederland is geobsedeerd door ongelijkheid. Steeds weer wordt een nieuw kwaad gesignaleerd dat de toch al ‘enorme’ ongelijkheid nog verder zal vergroten: de afschaffing van de dividendbelasting, het grote aantal zzp’ers, milieumaatregelen, ­selectie in het onderwijs, bijles en examentraining, etc. Volgens het laatste rapport van het SCP omvat het precariaat ‘samen met de ‘onzeker werkenden’... eenderde van de bevolking’.

In werkelijkheid is Nederland natuurlijk een van de minst ongelijke landen ter wereld. Wie iets wil weten over ongelijkheid moet naar Hongkong komen. De stad heeft een gini-coëfficiënt van 53 procent (Nederland 28). Niemand – ook niet de meer dan 10 duizend mensen die meer dan 30 miljoen dollar bezitten – betaalt meer dan 15 procent inkomstenbelasting. Dividend- en vermogensbelasting bestaan uiteraard niet. 80-plussers werken nog als schoon­maker of verzamelen ’s nachts op straat karton en blikjes.

In de ranglijst van de Heritage Foundation, een rechtse Amerikaanse denktank, staat Hongkong al jaren bovenaan als ‘meest vrije economie ter ­wereld’. Dat wil zeggen vrij van overheidsinmenging die de markt beteugelt. Vrij inderdaad voor de paar tycoonfamilies die de economie (lees: het vastgoed) in handen hebben en daarmee een permanente vergunning hebben om de bevolking leeg te zuigen.

Het is kwalijk dat de discussie over ongelijkheid in Nederland zo ongenuanceerd wordt gevoerd. Het zet mensen tegen elkaar op en klopt buitenproportionele volkswoede op, zoals in de discussie over de dividendbelasting en het witwasschandaal bij ING. Vreemd genoeg wekken de chaos bij de belastingdienst of de UWV-fraude door Polen veel minder heilige verontwaardiging. Die lijkt exclusief gereserveerd voor het bedrijfsleven.

Josephine Bersee, Hongkong

Steeds minder sociaal

Sheila Sitalsing schrijft dat sinds begin deze eeuw sociale zekerheid steeds minder een basisrecht wordt gevonden (Ten eerste, 14 september). Ze werkt het gesol met arbeidsgehandicapten erg goed uit. Het is echter een veel breder verschijnsel: ouderen, zieken, gehandicapte mensen, mensen met lagere opleiding, kortom miljoenen Nederlanders mogen hun problemen in toenemende mate zelf oplossen. De overheid voelt steeds minder de plicht om zwakkeren te helpen.

Er kan een lange lijst voorbeelden gemaakt worden, die allemaal op hetzelfde neerkomen: Nederland is veel minder sociaal geworden. Daaraan hebben veel regeringen en veel politieke partijen bijgedragen. De partij die hierbij de grootste drijvende kracht is geweest, is de VVD. En dat is al jaren de grootste partij in Nederland. Veel mensen zullen het dus wel eens zijn met deze ontwikkeling.

Het zou goed zijn als zij die niet gelukkig zijn met deze steeds verdergaande ‘iedereen zorgt voor zichzelf, ook als die dat niet goed kan’-mentaliteit, zich ervan bewust zijn dat ze die trend door hun stemgedrag (een beetje) kunnen beïnvloeden.

Hans Bindels, Assen

Niks vertrouwensrelatie

Hoogleraar psychiatrie Van Os zegt dat er met name wetenschappelijk bewijs is voor de heilzame werking van een goede relatie tussen patiënt en behandelaar (Sir Edmund, 15 september). Deze stelling klopt statistisch misschien wel, maar in de prak- tijk kan het tegendeel waar zijn: Een psychiatrische patiënt die zijn behandelaar en diens therapie afwijst, kan zeer gebaat zijn bij dwangbehandeling. Niks vertrouwensrelatie, althans niet in het begin. Probleem is dat academische centra de patiëntengroep die niets wil weten van hulp, behandeling en onderzoek, links laat liggen. Ook dat geeft forse vertekening van de onderzoeksresultaten en het waarheidsgehalte ervan.

Valentijn Holländer, Amsterdam, psychiater

Afscheid op het Centraal Station bij de trein naar Berlijn. Beeld HH.

Gaat NS weer ontsporen?

Het was even stil rond de snelle treinen van NS. Maar nu willen ze weer supersnel. Deze keer niet naar Brussel maar naar Berlijn. En dat gaan ze doen met 12 locomotieven (Ten eerste, 18 september). Als dat zo is, dan heeft NS niets geleerd van het Fyra-debacle. Alle succesvolle snelle treinen bestaan uit treinstellen met bewezen techniek en niet uit rijtuigen met een locomotief er voor. Als NS slim is kiest ze voor de nieuwste generatie van Siemens. Daar rijden ze in Duitsland ook mee. Scheelt in onderhoud en aanschaf. De vliegende nieuwe klant wil niet in een schommelend rijtuig zitten achter een locomotief, maar in een futuristisch ogende flitstrein.

Max Kooijmans, Wommels

Schopenhauer

In zijn bespreking van Houellebecqs boekje In aanwezigheid van Schopenhauer (Sir Edmund, 15 september) zegt Frank Meester dat ‘Schopenhauer vrijwel zijn gehele leven als onbekende minkukel door het leven ging’. Ik voel mij geroepen dit tegen te spreken. Ten eerste maakt ‘onbekendheid’ niemand per se tot een minkukel. Ten tweede, als er iemand is op wie het predikaat minkukel absoluut niet van toepassing kan zijn, dan is het wel Arthur Schopenhauer.

Lees voor de aardigheid eens een paar van zijn brieven uit de jaren van zijn onbekendheid. En dan niet in de eerste plaats de brieven die zijn filosofie betreffen, maar die over alle mogelijke zaken die hij met bekenden te bespreken had. Lees de correspondentie rond het faillisement van het Danziger Handelshaus van A.L. Muhl, waar Schopenhauers vermogen was ondergebracht. Er is daar weinig dat de gedachte aan het woord ‘minkukel’ zou kunnen activeren.

Dick Betlem, Tilburg 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden