COMMENTAARDELTAPLAN

Nederland heeft een deltaplan voor de bouw nodig

Negentigduizend woningen per jaar moeten er worden gebouwd en dat tien jaar lang, zodat er in 2030 bijna een miljoen nieuwe woningen staan. Dat vraagt een brede alliantie van gemeenten, woningcorporaties, aannemers, beleggers en projectontwikkelaars aan het kabinet.

Nieuwbouw in de wijk Blaricummermeent. Een deel van de woningen zal door particulieren worden gebouwd op een vrije kavel. Beeld Hollandse Hoogte / Goos van der Veen

Het lijken enorme aantallen, maar in wezen is het een pleidooi om terug te keren naar de situatie voor 2008, toen een jaarlijkse woningproductie van bijna 90 duizend vanzelfsprekend was.

Na de financiële crisis van 2008 zette de woningbouw een dramatische daling in. Van bijna 90 duizend nieuwe woningen per jaar liep het terug naar de helft: 45 duizend in 2014. Sindsdien nam het aantal nieuw gebouwde huizen licht toe, maar het bleef nog ver verwijderd van de aantallen die nodig zijn om de vraag naar woningen bij te benen. 

De gevolgen daarvan laten zich dagelijks voelen. De wachttijden voor een sociale huurwoning zijn enorm toegenomen en de huizenprijs is zo fors gestegen dat starters vaak geen huis kunnen kopen en de vermogensongelijkheid snel is gegroeid.

Deze ontwikkeling heeft de samenleving ontwricht. De weerstand tegen de komst van asielzoekers is bijvoorbeeld grotendeels het gevolg van de lange wachtlijsten voor een huurwoning, waardoor het moeilijk te accepteren is dat een statushouder wel snel een huis krijgt.

Het kabinet stond erbij en keek ernaar, omdat het zichzelf alle wapenen uit handen had geslagen. In 2004 gaf minister Sybilla Dekker de regie over de woningbouw uit handen. Het roemruchte ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijk Ordening, dat in het verleden onder meer verantwoordelijk was voor de aanleg van de Vinex-locaties, verloor zijn macht. Het plannen van woningbouw werd voortaan overgelaten aan gemeenten en provincies. Die hebben echter niet de macht om het echt grootschalig aan te pakken, zeker niet nu Nederland zijn stikstofplafond heeft bereikt waardoor veel bouwprojecten moeilijk doorgang kunnen vinden.

Alleen het rijk heeft de kaarten in handen om de bouw een serieuze impuls te geven. De subsidies en steunmaatregelen die minister Kajsa Ollongren tot nu toe heeft afgekondigd, zijn niet genoeg. Om te voorkomen dat de economie wegglijdt in een recessie en de bouw opnieuw instort, is eerder een Deltaplan nodig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden