'Nederland chanteert Sint Maarten, in een bepaalde zin'

De spanning tussen Nederland en Sint Maarten over de voorwaarden van financiële steun loopt op. Premier Rutte stelt zijn bezoek aan het door de orkaan Irma verwoeste eiland nu uit. Een logisch besluit?

Gert Oostindie, hoogleraar en directeur van Het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). Beeld Freek van den Bergh

Gert Oostindie, hoogleraar en directeur van Het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV)

Premier Rutte stelt zijn bezoek aan Sint Maarten voor onbepaalde tijd uit. Verstandig?
'Het is jammer dat het zo moet lopen. Maar dat Nederland het hard speelt is niet onbegrijpelijk. Er zijn grote problemen met de integriteit van de bestuurders op Sint Maarten en zolang die niet zijn opgelost, is Nederland niet bereid om grote hoeveelheden geld te investeren. Dat vind ik consistent.'

Is het echt zo ernstig gesteld met de integriteit van het bestuur?
'Er zijn grote problemen. Maar ik begrijp dat het voor de regering van Sint Maarten onverteerbaar is het zwaarbevochten zelfbestuur terug te geven aan Nederland, al is het formeel maar tijdelijk. '

Is het een vergissing geweest om Sint Maarten een autonoom land te maken in 2010?
'Dat is achteraf praten. Ik heb er met een collega Inge Klinkers een boek over geschreven en toen veel mensen geïnterviewd. Het viel mij op dat in Nederland, Aruba en Curaçao vrijwel iedereen zei: Sint Maarten is te klein om een succesvol land te worden. De enigen die het wel een goed idee vonden waren de politici van Sint Maarten zelf.'

Volgens een ambtenaar die anoniem wil blijven heeft juist Den Haag voor de huidige explosieve situatie gezorgd.
'Nederland gebruikt deze situatie om iets te doen aan de integriteit van het bestuur. Het gebruikt het nu als een soort van stormram: de landsregering van Sint Maarten kan zich niet permitteren dat het geld niet loskomt. Nederland chanteert in die zin. Het is deels onvermijdelijk en consistent dat Nederland dat doet, maar het is erg te betreuren dat Den Haag en Sint Maarten dit niet samen oplossen.'


Suzanne Koelega, correspondent voor de Sint Maartense krant The Daily Herald in Nederland

Is de ruzie tussen Nederland en Sint Maarten compleet?

'Nee, de ruzie is pas echt compleet als de Rijksministerraad artikel 51 in werking gaat stellen en het bestuur van Sint Maarten aan de kant zet. Als er geen akkoord komt over de integriteitskamer, zal dat de enige manier zijn om te zorgen dat het wederopbouwfonds door kan gaan.'

Wie is volgens u schuldig aan de ruzie?
'Ik snap beide partijen. Sint Maarten is een autonoom land en geeft niet zomaar zijn autonomie prijs. Aan de andere kant heeft Nederland ook gelijk dat het maximale controle wil hebben over het wederopbouwfonds. Het is geld van de Nederlandse belastingbetaler. Vergeet niet, die controle is ook wat de gewone Sint Maartenaar het liefste wil. De gewone man op straat is helemaal niet geïnteresseerd in het politieke geroezemoes dat nu plaatsvindt tussen Den Haag en Philipsburg, die wil een oplossing. Laten we niet vergeten dat we het hebben over hulp aan mensen, aan koninkrijksburgers. Elke dag dat deze kemphanen tegenover elkaar staan is er een te veel.'

U heeft als journalist van The Daily Herald meer dan tien jaar op Sint Maarten gewoond. Klopt het beeld van 'het roversnest'?
'Nee, dat is een PVV-term. De gewone Sint Maartenaar werkt heel hard. Misschien wel het hardste van het hele koninkrijk. Het is een druk en dynamisch eiland waar alles in het teken staat van toerisme. Er zijn een heleboel eerlijke mensen op Sint Maarten die hun huis en baan al kwijt zijn en nu slachtoffer dreigen te worden van een politieke discussie.'

Er wordt gezegd dat een kleine elite van acht families de macht heeft op Sint Maarten.
'Dat klopt. Het is een klein eiland. Ik zal niet zeggen dat deze families alle macht hebben, maar wel veel macht. Je hebt ook figuren op het eiland opereren die connecties hebben met de Italiaanse, Turkse en Russische maffia. Die komen af op de Amerikaanse dollars die op Sint Maarten geïnvesteerd worden. Zij hebben hotels, casino's, nachtclubs en restaurants. Er valt zoveel geld te verdienen op Sint Maarten, dat trekt allerlei malafide mensen aan.

Dat Nederland toezicht wil op het geld en de grenzen is dus begrijpelijk.'

Hoe ziet u de toekomst?
'Ik ben somber gestemd. Zonder het Nederlandse hulpfonds zie ik geen toekomst voor Sint Maarten. De grote zware klappen gaan nog vallen op Sint Maarten. Die orkaan was de eerste grote smak, maar de tweede grote klap komt nu in de vorm van een ingestorte economie en grote werkloosheid.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden