Commentaar ASML

Nederland beslist zelf over exportvergunning ASML-machine

Een kroonjuweel van de Nederlandse economie is speelbal in de Chinees-Amerikaanse handelsoorlog.

Een medewerker in een laboratorium van ASML. Beeld AFP

Hightechbedrijf ASML uit Veldhoven heeft een de facto monopolie op de meest geavanceerde machine ter wereld om chips te maken. Chips die overal voor kunnen worden gebruikt, van smartphone tot raket, van gebruiksproduct tot oorlogstuig. Met de laatste categorie als argument oefent de Amerikaanse regering druk uit op de Nederlandse regering om ASML geen vergunning te geven voor de export naar China van een unieke, 150 miljoen euro kostende zogenoemde EUV-machine.

De Amerikanen wijzen daarbij op het door de VS en Nederland ondertekende Wassenaar Arrangement. Dat verdrag bestaat uit een lijst van geavanceerde technologieën die zowel voor vreedzame als militaire doeleinden kunnen worden ingezet. De EUV-chipmachine is in december 2017 aan de lijst toegevoegd en kan daardoor alleen met een vergunning worden geëxporteerd. Nederland beslist zelf of het die exportvergunning wil verlenen.

Tot dusver heeft ASML nog geen groen licht uit Den Haag gekregen voor de levering van de machine aan China. Sinds 2018 dringen de VS, inclusief minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo, er bij premier Rutte op aan de export van de unieke en alom gewilde machine tegen te houden. Daarbij wapperen de Amerikanen met het van 1995 daterende Wassenaar Arrangement, omdat de ASML-technologie ook Chinese militaire doelen kan dienen.

De VS gebruiken het Wassenaarse verdrag en de dreigende veiligheidsrisico’s echter als schaamlappen om hun eigen belangen veilig te stellen. De Amerikanen vechten met China een handelsoorlog uit die uiteindelijk gaat om technologische dominantie. Als maker van een techniek die niemand anders beheerst, is ASML speelbal in die oorlog geworden. Het bezit van hun EUV-machine zet de eigenaar op een voorsprong die het de tegenstander misgunt.

ASML is een door de Nederlandse regering steevast bejubeld kroonjuweel van de nationale economie waaraan het bedrijf eigenhandig een substantiële bijdrage levert. Tegelijk zijn er in China tal van Amerikaanse bedrijven actief met technologieën die ook onder ‘Wassenaar’ vallen. De Nederlandse regering moet de druk van de VS negeren en toestaan dat ASML zijn chipmachines aan China verkoopt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden