Opinie

Naïviteit is geen christelijke deugd

Bas van Bommel stelt in zijn stuk van 24 september een aantal kritische vragen bij de wijze waarop in naam van 'christelijke waarden' vluchtelingen die naar Europa en ook Nederland stromen, worden opgevangen.

Vluchtelingen opgevangen in de kerk Falsomiele San Giovanni Maria Vianney, in Palermo Italië.Beeld anp

Wij zijn het met Van Bommel eens dat er kortsluiting kan ontstaan wanneer een christelijke notie als barmhartigheid als oplossing voor een uiterst ingewikkeld thema als de huidige vluchtelingencrisis wordt gepresenteerd.

De gelijkenis van Jezus over de barmhartige Samaritaan kan politici wel inspireren maar dicteert geen eenduidig beleid. Met alleen een sentimenteel appèl op barmhartigheid, komen we niet veel verder. Met oneliners evenmin. Ook niet met de oneliner 'eigen volk eerst' van Wilders. Daarom spreken we graag met twee woorden. Ook als het gaat om christelijke waarden.

Dienstbaarheid

De eerste is dienstbaarheid. We zijn in de wereld om elkaar te helpen. Als economie en politiek daarvan loszingen, komen we in een keiharde wereld terecht. De waarde van de dienstbaarheid is diep in Europa ingeslepen. Waar zijn de ziekenhuizen en de huizen voor ouderen anders vandaan gekomen? Die dienstbaarheid is vooral gericht op mensen die geen helper hebben. Vluchtelingen zijn helemaal aangewezen op steun van anderen. We kunnen hen niet in de kou laten staan. Eerste opvang is hard nodig.

Precies dat leren we van de gelijkenis van Jezus over de barmhartige Samaritaan. Dat dit niet automatisch hoeft te leiden tot een verblijfsvergunning voor iedereen, is evident. De goede naam van Europa staat op het spel als het gaat om onze houding ten opzichte van de vluchtelingen, die een goed heenkomen zoeken weg uit de brandhaarden in het Midden-Oosten.

Vrijheid

De tweede waarde is vrijheid. Vrijheid heeft wat ons betreft ook alles te maken met de publieke ruimte. Daar ontmoeten we elkaar met onze waren en waarden. Iedereen is daar welkom, ook nieuwkomers. We zijn geen eigenheimers en moeten dat ook niet worden. Alleen maar bezig zijn onze vrije publieke ruimte af te schermen, leidt tot een eng en bekrompen leven.

Tegelijk moet die ruimte wel beschermd worden. Het mag geen bezet gebied worden. Wij moeten pal staan voor het vrije verkeer van mensen. Wij moeten kritisch zijn ten opzichte van elke poging die vrije ruimte te kapen. Repressie en intolerantie in publieke instellingen, tot en met azc's, kunnen niet worden getolereerd.

Grenzen trekken

Wie de ruimte open wil houden, moet ook grenzen trekken en nee zeggen tegen een ideologie of tegen religieus fundamentalisme dat deze ruimte teniet wil doen. De regel over 'de tirannie verdrijven' staat in een volkslied dat geïnspireerd is door een christelijke levensovertuiging. Wij pleiten voor een principiële én realistische houding. Mensen in nood moeten worden geholpen, maar tegelijkertijd moet onze kostbare én kwetsbare vrijheid worden beschermd. Want naïviteit is geen christelijke deugd, ook als het gaat om de opvang van de huidige vluchtelingenstroom.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden