Nahed Selim veranderde van mening over individuele vrijheid: 'Je moet ook het welzijn van je naasten meewegen'

180 graden

Tolk-vertaler Nahed Selim veranderde van standpunt over persoonlijke vrijheid als hoogste doel.

Nahed Selim: 'Sinds ik christen ben weet ik dat God mij beschermt en een plan met mij heeft.' Foto Ivo van der Bent

Oude standpunt

'Individuele vrijheid leidt tot gelukkige burgers en een gelukkige samenleving. Het geeft je de ruimte je eigen belangen te beschermen en een waardig bestaan te leiden. De keuzevrijheid en hoge welvaart maken de westerse samenleving tot een paradijs. Ik ben opgegroeid in Egypte, een land dat vrijheid en mensenrechten niet hoog in het vaandel heeft staan. Als student Engelse literatuur reisde ik met het openbaar vervoer naar de universiteit in Caïro. Een nachtmerrie. Zoals veel vrouwen, werd ik vaak betast in de overvolle bussen. Ik vertelde mijn familie dat ik een fiets wilde kopen om ongestoord te kunnen reizen. Iedereen was tegen. Alleen mannen fietsen. Die zouden mij belachelijk maken en van de weg duwen. Uit de pas lopen kan niet in de Arabische wereld, dus die fiets kwam er niet.

'Ook op andere manieren voelde ik mij beknot in mijn vrijheid. Mijn familie zocht een huwelijkskandidaat voor mij uit. Om te ontsnappen aan de druk te trouwen, vroeg ik als 20-jarige een visum aan voor Engeland om daar verder te studeren. De vrijheid die ik in Engeland voelde was zó overweldigend. Ik hoefde niemand om toestemming te vragen en kon wonen waar ik wilde.

'Na een jaar kreeg ik heimwee en keerde terug naar Egypte. Al snel liep ik weer tegen de vrijheidsbeperkingen aan. Een ongetrouwde vrouw maakt geen enkele kans op woonruimte. Op mijn advertentie als werkzoekende kwamen reacties als: je kunt als buikdanseres naar Koeweit. Ik verlangde weer naar het vrije Westen. Ik droomde van een toekomst waarin ik mij zou inzetten voor gelijke rechten voor moslimvrouwen. Via Frankrijk kwam ik in Nederland terecht. Ik kon alles doen wat in Egypte onmogelijk was voor een moslima. Ik ging werken als tolk en vertaler Arabisch en publiceerde kritische artikelen en boeken over vrouwen in de islam. Ik vond dat ik waakzaam en sterk moest zijn zodat anderen mij niet van mijn vrijheid konden beroven.'

Het kantelpunt

'Ik kreeg twee kinderen met mijn Nederlandse partner. Ze waren 2 en 5 jaar toen ik in 1992 besloot bij hem weg te gaan. Mijn motto in relaties was: ik blijf zolang ik mij er goed bij voel. Zo niet, dan vertrek ik. Radicale vrijheid als bron van een gelukkig leven. Het bleek een vergissing. Ik zag dat het mijn kinderen pijn deed op te groeien in een gebroken gezin. Hun basisveiligheid was weg. Ik had de waarde en stabiliteit van een gezinsleven met een vader en een moeder voor jonge kinderen onderschat. Als ik de cultus van vrijheid en zelfstandigheid niet had verheven tot hoogste doel in mijn leven, als ik mijn gevoelens niet had verheerlijkt, had ik heel andere keuzes gemaakt. Dat zag ik in na een belangrijk keerpunt in mijn leven: mijn bekering tot het christendom vier jaar geleden. De angst mijn vrijheid te verliezen verdween in de wetenschap dat God mij beschermt.'

Nieuwe standpunt

'Persoonlijke vrijheid wordt overschat. Als je daardoor al je keuzes laat bepalen, leef je niet in een paradijs, maar geïsoleerd op je eigen eiland. Er zijn grenzen aan de individuele vrijheid. In keuzes moet je ook het welzijn van je naasten laten meewegen. Daar ben je medeverantwoordelijk voor.

'De individuele vrijheid in het Westen heeft geleid tot een te ver doorgeslagen individualisme, met veel eenzaamheid en hoge zelfmoordcijfers tot gevolg. Bij veel individualisme ontbindt de samenleving zich, het wordt ieder voor zich. Voor een stabiele, duurzame relatie is het noodzakelijk dat je een deel van je vrijheid opgeeft, als commitment naar de ander. Ik hoef mijzelf niet krampachtig meer te beschermen om vrij te kunnen zijn. Sinds ik christen ben weet ik dat God mij beschermt en een plan met mij heeft. Het enige wat ik hoef te doen, is te ontdekken wat dat plan is en daarnaar te leven.'

Tolk-vertaler Nahed Salim. Foto Ivo van der Bent

Het effect

'Mijn leven ziet er nu anders uit. Ik leef niet meer met de angst de vrijheid te verliezen die ik als moslimvrouw bevochten had. Het juk van het onderdrukkende geloof waarmee ik ben opgegroeid ben ik kwijt. Sinds ik christen ben is er een balans tussen vrijheid en verbondenheid. Wat ik in de islam miste, vind ik bij de katholieke kerk: diepe verbondenheid met God en gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen. Dit geloof leert mij bescheidenheid en wat het belangrijkste is in het leven: omkijken naar anderen in plaats van hebberig je eigen verlangens en ambities najagen. Ik ben minder uren gaan werken en beperk mij tot tolken en vertalen in een asielzoekerscentrum. Met schrijven ben ik gestopt. Meer tijd besteed ik aan mijn kinderen, familie, vrienden, buren en de kerkgemeenschap waarvan ik lid ben. Ik ben medeverantwoordelijk voor hun welzijn. Nu leef ik in een kleinere wereld, maar intenser en rijker.'