VerslaggeverscolumnMargriet Oostveen in Tynaarlo

Naar het dorp van Ron Jans, qua Ron Jans

Klonk er een groter verlangen naar Nederland dan in de woorden van Ron Jans, de gewezen trainer van de Amerikaanse voetbalclub Cincinnati? ‘Ik wil naar huis, terug naar het land waar ik mezelf kan zijn’, zei Jans, nog vanuit Amerika, tegen het Algemeen Dagblad.

Deze week keert Ron Jans terug naar Tynaarlo, één afslag van de N34, die ze in Drenthe dan weer met Amerikaans gevoel voor marketing ‘Hunebedhighway, de route 66 van Nederland’ noemen. Compleet met quasi-Amerikaanse snelwegborden. Drenthe, waar oude dorpen namen hebben als ‘Echten’ en ‘Anderen’. ‘Jezelf zijn’ is hier van oorsprong  plaatsgebonden. In Anderen begon het Amerikaanse echtpaar Dorothy en John Keur uit New York in 1952 het eerste antropologische veldonderzoek dat ooit in Nederland is gedaan. De titel van het boek dat ze erover schreven is The Deeply Rooted.

Tynaarlo is een dorp met oude boerderijen rondom een brink en een paar nieuwbouwwijken, waar de vrijstaande woning van Ron Jans ook staat, handig dicht op de snelweg. In het dorp een mooi oud bushokje waar geen bus meer stopt, nu rijksmonument. Een cafetaria met de uitstekende naam ‘Cafetaria’, waar Ron friet haalt. En daarnaast een ouderwetse slijterij en ‘Café Centraal’, met retro interieur, van systeemplafonds tot fluwelen gordijnen al decennia onveranderd.

Hier heb ik afgesproken met de enige redacteur van de enige krant van het dorp: Tom Meijers van De Krant van Tynaarlo. ‘Normaal doen, dat is wel de insteek hier’, zegt de goedgemutste Tom (25). Hij heeft fotograaf Erik meegenomen, want misschien is ons gesprek dan weer een leuke insteek voor de volgende editie, qua Ron Jans. De Krant van Tynaarlo heeft er nog niet veel aan gedaan. ‘De hele maatschappij nu’, zegt Tom, ‘waar mensen zich voortdurend aangevallen voelen en overal iets van vinden, je wordt al moe als je erover leest’.

Tom Meijers van De Krant van Tynaarlo met fotograaf Erik (r).

Ron Jans uit Tynaarlo zong per ongeluk het woord ‘nigger’ mee in de kleedkamer van Cincinnati toen daar een Amerikaans rapnummer werd gedraaid en hij zou spelers eerder bij wijze van een soort goedbedoelde peptalk op hun overwinnen van het slavernijverleden hebben gewezen.

Een ongeluk. Maar of Ron Jans nu opeens, zoals hij suggereerde, daar zichzelf niet meer kan zijn? Ron Jans heeft in een ander land, met andere gewoonten, in een andere taal een woord gezongen dat ooit is bedacht voor mensen die er niet zo uitzien als hij. En hij las anderen een beetje de les over een geschiedenis die de zijne niet is. Ook wie best begrijpt dat het niet onaardig was bedoeld, kan zich afvragen wat dit te maken heeft met jezelf zijn.

Waarom is het voor Nederlanders vaak zo moeilijk te doorgronden wat je wel en niet kan maken in een vreemde omgeving? Wij beschouwen het als een vanzelfsprekend recht om overal onszelf te zijn, maar wie van elders komt dient zich hier intussen wél z.s.m. aan te passen.

Bushokje zonder bus.

Tom Meijers schrijft in zijn eentje De krant van Tynaarlo vol en doet ook de eindredactie, twee leeftijdgenoten maken vanuit dezelfde uitgeverij twee andere huis-aan-huisbladen voor de streek. Toen de kwestie-Ron Jans landelijk nieuws werd zaten ze even bij elkaar om te concluderen dat de kwestie ‘wel weer overdreven zou zijn’. Tom: ‘Wij haalden onze schouders erover op.’

Een heikeler punt in De Krant van Tynaarlo is de agenda, als je een kegelmiddag van vereniging Vrouwen van Nu vergeet, ‘zitten ze er meteen bovenop’. Over het hoofd gezien worden, dat ligt overal buiten de Randstad gevoeliger.

Versiering voor Café Centraal in Tynaarlo.

Tynaarlo heeft behalve de cafetaria en Café Centraal nog een drogisterij annex buurtwinkel genaamd Aldro, en Bakkerij Brughoes, waar gebakken wordt door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Daar tref ik Augustinus de Jonge, die vrijwillig in het bestuur van het Brughoes zit, en vertelt hoe Ron Jans de zaak nog feestelijk hielp heropenen door een voetbal naar binnen te schieten. Augustinus is vrijwilliger voor Vluchtelingenwerk en kerkasiel. Ook gebruikt hij demonstratief de woorden ‘nikker’, ‘kleurlingen’, ‘zwartjoekel’ en ‘bruine’, als steunbetuiging aan Ron Jans. Als ik hem nog kan volgen. ‘Al is Ron helemaal niet zo, die had zijn tong al twintig keer afgebeten’.

Tom Meijers van De Krant van Tynaarlo vroeg nog of ik het countrynummer A simple man kende, van de Charlie Daniels Band:

You better watch where you go and remember where you been

That’s the way I see it I’m a simple man’

Die begreep het tenminste.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden