tv-recensiefrank heinen

Na twintig jaar was-ie er: de opgestoken middelvinger van Nicolien Sauerbreij

null Beeld
Frank Heinen

Er staat een vrouw voor de camera. Ze aarzelt. Die tijdwaarneming, dat kan niet kloppen toch? 3 seconden verlies, op zo’n kippeneindje... Terwijl de camera draait en de microfoon van NOS-verslaggever Kees Jongkind tussen hen in hangt, tuurt snowboardster Nicolien Sauerbreij ingespannen naar het scorebord, waarop haar naam intussen alweer verdwenen is.

‘Ik weet het echt niet.’

Er bestaan veel van dit soort momenten, de geschiedenis van de sportverslaggeving is ervan vergeven: teleurgestelde sporter wordt door teleurstelling overweldigd, en krijgt direct daarna ook nog het oordeel van de wereld in de nek. Je hoopte misschien dat het meeviel, maar het viel niet mee, het was nog beroerder dan je al vreesde. En dan kondigt zich in de verte het nationale leedvermaak al rommelend aan, als een onweer in de bergen.

Op de Winterspelen van 2002 werd al gauw duidelijk dat Sauerbreij vlak voor de belangrijkste race van haar leven haar board had meegegeven aan een onduidelijke Oostenrijker, die het volkomen gemaltraiteerd weer bij haar had ingeleverd. Vandaar die slechte tijd. In de aflevering van Andere Tijden Sport (NOS/NTR) van zondagavond was te zien hoe Sauerbreij, nauwelijks volwassen sporter in een in Nederland nog onvolwassen sport, werd uitgelachen aan allerhande babbeltafels.

‘Tút’, riep Mart Smeets haar toe, op een toon waarvan het moeilijk voor te stellen valt dat die toen ook al niet als ongepast moet zijn ervaren. ‘Hoe kun je nou in hemelsnaam…?’ Vier jaar later liep het wéér faliekant mis: in Turijn oogde het begin hoopvol, maar werd Sauerbreij uitgeschakeld nadat ze met een ruime, reglementaire voorsprong op haar directe tegenstander aan de beslissende race was begonnen.

‘Normaal gesproken mag ze dit niet meer weggeven’, riep de commentator, waarop Sauerbreij ‘het’ prompt weggaf.

Ik herinner me dat nationale Sauerbreij-gegniffel nog wel. Vermoedelijk heb ik zelfs even meegegiecheld, want dat is vaak het makkelijkst. De ATS-aflevering van zondag reconstrueerde met behulp van een eenvoudige montage van archiefbeeld en nieuw opgenomen interviews een nationaal gebrek aan inlevingsvermogen, en liet zien hoe dun het laagje zelfvertrouwen van de meeste sporters kan zijn, en hoezeer nationale hoon tegenwind kan betekenen, en soms zelfs de sporter aan het wankelen brengt. De verliezer, dader en schlemiel, de clou van een mop van niks.

De middelvinger van Nicolien Sauerbreij Beeld NOS-NTR
De middelvinger van Nicolien SauerbreijBeeld NOS-NTR

Vlak voor haar derde Olympische deelname, in 2010 in Vancouver, werd Sauerbreij overvallen door een paniekaanval. ‘Wat als ik vals start? (…) Wat als het misgaat voor de derde keer? Moet ik een andere familienaam aannemen? Kan ik nog terug naar Nederland? Wil ik dit weer helemaal meemaken?’ Sauerbreij overwon haar paniek, voorkwam de dreigende selffulfilling prophecy, won goud en liet van haar medaille een ring maken. Die ring toonde ze zondagavond trots aan de camera, door zonder aarzelen haar middelvinger op te steken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden