Opinie Afghanistan

Na meer dan 150 duizend doden en 1000 miljard euro lopen we nog het risico de oorlog tegen de Taliban te verliezen

De Afghanen kiezen op 28 september een nieuwe president. Maar ons kan dat weinig meer schelen, betoogt dichter en wijnhandelaar Ofran Badakhshani.

Afghaanse speciale eenheden staan bij een locatie in Kabul waar een zelfmoordaanslag heeft plaatsgevonden, opgeëist door de Taliban, 12 september 2019. Beeld AP

Het lijkt erop dat het ons niet meer uitmaakt wat er met Afghanistan gebeurt, hoewel Nederland al achttien jaar betrokken is bij de wederopbouw en vredeshandhaving in Afghanistan. Waarom is de stabiliteit van Afghanistan niet meer noodzakelijk voor onze veiligheid? Hebben wij niet nog steeds een morele plicht de Afghanen bij te staan in hun streven naar meer democratie en vrijheid? Of hebben wij als land en als internationale gemeenschap onze taak volbracht?

We lopen het gevaar de oorlog tegen de Taliban alsnog te verliezen na meer dan 150 duizend doden en ondanks dat we al ruim 1.000 miljard euro geïnvesteerd hebben in vrede en wederopbouw. Na de Al Qaida-aanslagen in de VS op 11 september 2001, ­vielen de Amerikanen Afghanistan binnen. De Noordelijke Alliantie versloeg met Amerikaanse ondersteuning het Talibanbewind dat Al Qaida onderdak bood. Een nieuw politiek hoofdstuk begon voor Afghanistan. Nu dreigt Afghanistan weer in de ­handen van de Taliban te vallen.

De Amerikaanse president Trump heeft de onderhandelingen met de Taliban nu ‘dood’ verklaard. Maar het lijdt geen twijfel dat de Verenigde ­Staten dit hoofdstuk zo snel mogelijk willen afsluiten, koste wat kost. Dat zei de van oorsprong Afghaanse Zalmay Khalilzad, die namens de VS met de Taliban onderhandelt, onlangs in een interview met de Afghaanse tv-zender Tolo News. Hij maakte duidelijk dat de onderhandelingen alleen gingen over een wapenstilstand tussen de Taliban en de Amerikanen. De VS wilden zo nodig zelfs samenwerken met hen tegen IS en andere terroristische groeperingen. Het is verder aan de Afghaanse bevolking en regering om er met de Taliban uit te ­komen.

Harde eisen

Maar de Taliban stellen drie harde ­eisen: een andere staatsvorm, een nieuwe regering waarin zij een belangrijke rol gaan spelen en een nieuwe grondwet. Als de internationale gemeenschap ingaat op die Talibanwensen en Afghanistan aan haar lot overlaat, zijn we terug bij af.

De Afghanen hebben veel te verliezen. Achttien jaar betrokkenheid van de Internationale Gemeenschap heeft Afghanistan, naast alle ellende en vele doden, een ongekende vrijheid van meningsuiting gebracht.

Er is imposante vooruitgang geboekt op het gebied van mensenrechten, vrouwenrechten, onderwijs en infrastructuur. Deze vooruitgang is het enige houvast voor de Afghaanse bevolking. Na iedere zelfmoordaanslag houden de Afghanen de rug recht, van journalist tot ambtenaar en van straatveger tot poëet, jong en oud, en ze zeggen tot elkaar: ‘Dit is de prijs die wij voor onze vrijheid moeten betalen.’

Tot Trumps onverwachte draai ­beweerden de Amerikanen dat de Taliban van vandaag niet de Taliban van gisteren zijn. Dat zij van het verleden hebben geleerd en dat zij het deze keer anders gaan aanpakken. En op de vraag wat de Taliban van nu precies anders maakt dan de Taliban die vrouwen onthoofdden, meisjes stenigden, handen afhakten en musea vernielden, wordt even vaag gereageerd.

De vraag is: wat moet een Afghanistan, dat naar meer vrijheid en vooruitgang streeft en waarvan de bevolking voor het merendeel uit vrouwen bestaat, beginnen met een politieke groepering die enkel gelooft in de harde wetten van de Koran van veertienhonderd jaar geleden?

Er mag geen twijfel over bestaan dat de Afghanen vrede willen. Maar niet tegen elke prijs. Wij, als het ­Nederland van verzuiling en van een voorbeeldige parlementaire democratie, kunnen onze ervaring beschikbaar stellen om Afghanen door hun etnische verdeeldheid heen te helpen. De Europese Unie, als de Unie van waarden, kan nog steeds een zeer belangrijke rol spelen.

Federaal systeem

In de afgelopen achttien jaar hebben we hopelijk van dichtbij kunnen zien, dat we niet van één Afghanistan en één Afghaans volk kunnen spreken. De cultuurverschillen tussen het noorden en het zuiden van het land zijn enorm. In de afgelopen honderd jaar hebben alle pogingen gefaald om in Afghanistan een centrale en machtige regering te vormen. Het minste dat we als internationale gemeenschap kunnen doen, is een federaal systeem neerzetten voordat we weer vertrekken.

Voor de fragiele en jonge democratieën zijn de verkiezingen van levensbelang. Die verkiezingen zijn, ­ondanks alle fraude, de grootste democratische gebeurtenissen die de Afghanen ooit hebben meegemaakt.

Op 28 september gaan de Afghanen een nieuwe president kiezen. Het is van het grootste belang voor de vrede en vrijheid van de Afghanen dat die verkiezingen doorgaan en dat wij in Nederland en Europa hen daarbij steunen. Als we Afghanistan nu in de steek laten, zullen de gevolgen desastreus zijn en is een hernieuwde, zeer bloedige burgeroorlog niet uitgesloten.

Ofran Badakhshani is een van oorsprong Afghaanse dichter en wijnhandelaar in Den Haag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden