Column Loethe Olthuis

Moeten we niet teruggaan naar de tijd dat we enkel konden kiezen uit pure, hazelnoot- en melkchocolade?

Heeft u enig idee wat uw supermarkt allemaal verkoopt? Ik ging eens tellen bij het chips-schap. Daar vond ik, verbijsterend, ruim 70 smaken en soorten, van simpele naturelchips tot chips met groene curry-smaak. Verderop stonden de potten pindakaas: 34 verschillende pindakazen, van ‘100% pinda’ tot pindakaas met kokos-ahornsiroop. Het schap ernaast pronkte met 145 verschillende ‘gezonde tussendoortjes’, zoals fruit- of melkbiscuits, fruitrepen en notenrepen. 

Maar de kroon op mijn telwerk was wel het chocoladeschap, waar ruim 230 verschillende soorten chocoladerepen me toelachten, ‘candybars’, bonbons en kleine chocolaadjes niet meegenomen. Goed, de supermarkt heeft geen chocolade-met-drop-repen zoals in IJsland (overigens verrassend lekker). Maar wél IJslands bronwater, één van de ruim vijftig soorten flessenwatertjes met of zonder ‘vleugje’ smaak. Ik voelde me opeens ouderwets, want zelf doe ik altijd een schijfje citroen, komkommer of een takje munt in een karaf gekoeld kraanwater.

Waarom zoveel? Zijn er echt mensen die niet kunnen slapen zonder een stukje chocolade met citroen en maanzaad? Die denken dat ze gezond bezig zijn met mierzoete fruitrepen? Producenten willen graag verkopen, dat is logisch. En dat ze daar steeds nieuwe dingen voor bedenken, is ook geen vreemde gedachte. Zo was het heel slim van chipsfabrikant Lay’s om consumenten bij de keuze voor een nieuwe smaak te betrekken. Of het ontbreken van ‘patatje joppie’-chips nou zo’n gemis zou zijn, laat ik in het midden.

Volgens voedingswetenschapper Jaap Seidell willen producenten de consument de illusie geven dat hij volop keuzevrijheid heeft. ‘Meer keuze stimuleert namelijk de consumptie, want je wilt alles een keer proberen.’ Maar geeft dat dan geen keuzestress? ‘Klopt,’ zegt Seidell. ‘Meer alternatieven betekent niet meer tevredenheid. Hoe meer keuze er is, hoe lastiger de consument het vindt óm te kiezen. Bovendien worden mensen ontevreden omdat ze blijven denken dat ze beter iets anders hadden kunnen uitzoeken.’ Je zou verwachten dat er ook weer producten verdwijnen. Maar dat gebeurt nauwelijks, zegt Seidell. ‘Er komen voornamelijk steeds meer smaken bij.’

Worden we hier nu gelukkiger van? Volgens mij laten we ons steeds weer bedotten om de zak van de producenten te spekken, want bij zuivel, snoep en koek is het niet anders. Bovendien zijn de meeste van deze producten voedingsmiddelen waar we prima zonder kunnen. Groente en fruit zijn daarentegen wel belangrijk voor een goede gezondheid. Toch telde ik maar zo’n 43 verschillende verse groenten en zelfs maar 26 verse fruitsoorten.

Niet alleen zijn bewerkte luxeproducten lekker lang houdbaar, de producent en supermarkt verdienen er ook een stuk meer aan dan aan verse groente en fruit. Maar wist u dat de milieu- en klimaatimpact van bewerkte producten ook veel hoger is? We maken ons vooral druk over vleesconsumptie, maar het leeuwendeel van de palmolieproductie, waar zo ongelooflijk veel bos voor moet wijken, verdwijnt niet in basisvoedingsmiddelen maar in snoep, koek en snacks. Minder suiker eten is niet alleen gezonder: nu neemt bijvoorbeeld suikerriet de plek in van voedingsmiddelen als graan, peulvruchten of groente. En water uit een fles is maar liefst tweehonderd keer klimaatbelastender dan water uit de kraan. Dan tel ik de plasticvervuiling nog niet eens mee.

Wat vindt u? Moeten we teruggaan naar de tijd van pure, hazelnoot- en melkchocolade? Vooruit: karamel met zeezout mag ook nog wel!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden