Rondvraag

Moeten moeders minder zeuren?

Heeft columnist Elma Drayer een punt? Is het moederschap nog nooit zo licht geweest als nu, mede omdat vanwege 'fijne apparatuur het huishouden een eitje werd'? Hebben vrouwen tegenwoordig het beste van twee werelden?

Beeld anp

Christien Brinkgreve is hoogleraar Sociologie:

'Elma Drayer heeft een punt als we het hebben over de huishouding. Als ik aan mijn moeder denk die geen ijskast had en nog met de hand waste, zijn we in materieel opzicht er enorm op vooruit gegaan. Het moederschap was vroeger fysiek zwaar.

'Maar nu is het moederschap emotioneel ingewikkelder geworden. Vroeger was de stelregel: rust, reinheid en regelmaat. Tegenwoordig zijn de eisen onduidelijker en strijdiger. Je moet aandacht geven aan je kind, maar niet te veel. Je moet het stimuleren maar weer niet opjagen. En moet je nou alles uit je kind halen of krijg je dan van die opgefokte adhd'ers? De eisen zijn zo hoog dat je het gevoel hebt dat je het nooit goed kunt doen. Dat vind ik geen gezeur.

'Ik ben altijd erg voor de vrouwenemancipatie geweest, en ik tel geregeld mijn zegeningen. Ik zeg ook niet dat het vroeger beter was. Ik vond het net als Drayer heerlijk dat ik rust uit mijn kinderen kon halen als ik gek werd van mijn werk. En andersom. Maar dat betekent niet dat het allemaal zo simpel is.

'Ik vind het beperkt om je ogen te sluiten voor de lastige dingen die deze combinatie van werk-moederschap ook weer met zich meebrengt. Waarom moet je alleen maar je zegeningen tellen, of anders ben je een zeurend verwend prinsesje? Het is flauw om het meteen als geklaag af te doen. Waarom zou je beide kanten niet willen zien?

'Zelf denk ik dat het in mijn tijd eenvoudiger, terloopser en improviserender was dan dat het voor de huidige generatie jonge moeders is. De eisen worden alleen maar hoger en ingewikkelder.'

Christien Brinkgreve. Beeld CB

Sarah Sluimer is programmamaker Paradiso en feminist:

'Ik ben zeven maanden in verwachting dus dit onderwerp houdt me erg bezig. Elma Drayer reageert op het artikel in het Volkskrant Magazine (12 september) van Barbara van Erp en Femke Sterken , die betogen dat het moederschap zo zwaar is. Toen ik dat stuk las, heb ik het door de kamer gegooid. Ik hoor niets anders. Vooral op fora op internet lees ik alleen maar: 'Berg je, het moederschap is echt niet leuk.' Ik vind het weinig charmant. Kom op dames, zeur niet zo. Ik ben het dus volkomen eens met Drayer.

'Er is een enorm berg huishoudelijk werk uit handen genomen, wat had je dan gedacht? Tuurlijk kan het zwaar zijn om een fulltime baan met een baby te combineren, maar volgens mij is het ook tamelijk overdreven. Ik denk dat de moeders die zich zo druk maken vooral tegen hun eigen perfectionisme aanlopen.

'Het komt allemaal wat verwend over. Nee, je kunt niet je eerste cappuccino om 10 uur 's ochtends gaan drinken. Een kind is een individu geen poedel.

Als toekomstige moeder zou ik het fijn vinden als er meer rolmodellen van moeders zouden bestaan waar ik me beter in kan herkennen. Is het resultaat van de emancipatie dat moederschap zwart moet worden gemaakt? Terwijl ik alleen al de zwangerschap als iets spectaculairs ervaar waarbij ik veel nieuwe dingen over mezelf leer. Er mag wat meer waarden aan het moederschap worden toegekend. Je kunt heus moeder zijn zonder mutserig of zuur te worden, hoop ik.'

Sarah Sluimer Beeld .

Irene de Bel is hoofdredacteur van Opzij:

'Ik ben blij dat ik niet meer met de hand hoef te wassen en een stofzuiger heb, maar het moederschap is iets anders dan de huishouding.

'Ik denk niet dat het nog nooit zo licht is geweest. Als gezin breng je veel meer tijd buiten de deur door dan vroeger. Werk is veel meer tijd gaan kosten. Tegenwoordig is het ook normaal om in je vrije tijd te werken. Alles is mobiel en iedereen wordt geacht 24 uur per dag bereikbaar te zijn. Je moet met een gezin veel meer regelen, soms is het net een militaire operatie. De combinatie werk-moederschap is hierdoor veel complexer geworden. Het is dus wel degelijk zwaar en dan heb ik het nog niet eens over alleenstaande moeders.

'Het zou veel makkelijker gemaakt kunnen worden. Door overblijven in de pauze op scholen verplicht te maken en naschoolse opvang beter te regelen en betaalbaar te maken. Dan wordt het laagdrempeliger en ook normaler. Voor mannen geldt trouwens ook dat het zwaarder is geworden. Vroeger werkte je standaard 40 uur maar ook van hen wordt meer verwacht op de werkvloer.'

Irene de Bel Beeld anp

Deb Appel is politicoloog en feminist:

'Drayer slaat de plank faliekant mis. Ik vind het juist moedig van Barbara van Erp en Femke Sterken dat ze hebben opgeschreven hoe zwaar het moederschap kan zijn. Het is heel moeilijk om hier over te spreken. Vrouwen kijken wel uit, want voor je het weet word je uitgemaakt voor 'verwende prinses', zoals Drayer nu ook doet.

'Uit onderzoek van het SCP blijkt dat mensen het ouderschap als zwaarder ervaren dan vroeger. In 2011 zei meer dan de helft van de vaders, en 58 procent van de moeders dat ze het moeilijker vonden dan ze van te voren hadden gedacht.

'Volgens Drayer zijn de tijden veranderd maar uit de emancipatiemonitor 2013 blijkt dat negentig procent van de mannen evenveel of meer gaat werken na de geboorte van het eerste kind. Dus dat gedeelde sprookje, wat Drayer schetst, klopt helemaal niet. Verder blijkt volgens een ander onderzoek van het SCP dat ouders twee keer zoveel tijd aan hun kinderen besteden als in 1980.

'Mijn grootmoeder kreeg elf kinderen in dertien jaar tijd. Zelf ging ze na de bevalling van het elfde kind dood. De oudste kinderen kleedden de jongsten aan. Je droeg je kleren een week. En je verschoonde je bed een keer in de drie weken. Het ambitieniveau was overleven. Maar de samenleving is veranderd. We leven in een meritocratie. Het is je eigen verantwoordelijkheid maar ook je eigen schuld als het misgaat met je kinderen. Dat legt veel druk op de ouders.

'We hebben nu wel een wasmachine, maar we doen ook om de dag nieuwe kleren aan. We verschonen ons bed eens per week. We hebben email, heel handig maar daardoor maken we ook meer afspraken. Het leven is in allerlei opzichten complexer geworden. Dus om te zeggen dat het moederschap lichter is dan ooit, is klinkklare onzin'

Deb Appel. Beeld .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden