Media inPolen

Moeten de verkiezingen in Polen nu wel doorgaan?

Waarover maken de media in Polen zich druk? Over de vraag of de verkiezingen wel moeten doorgaan, constateert correspondent Jenne Jan Holtland.

President Andrzej Duda aan het woord tijdens een persconferentie over het coronavirus. Beeld SOPA Images/LightRocket via Gett

Liefde in tijden van cholera heet de vuistdikke klassieker van de Colombiaanse romancier Gabriel García Márquez. Voor Polen kan daar een vervolg aan worden toegevoegd: Stemmen in tijden van corona. Over iets meer dan zeven weken staan er presidentsverkiezingen gepland. De PiS-regering wil (nog) niet van uitstel weten en oogst met die lankmoedige houding steeds meer kritiek.

Nu verkiezingen houden, zo kopte de oppositiegezinde krant ­Gazeta Wyborcza, zou een ‘aanfluiting zijn van de democratie’. Op

10 mei gaat de zittende president Andrzej Duda op voor een tweede termijn. Duda komt uit de stal van de oerconservatieve partij PiS. Zijn uitdagers uit links-liberale en centrumrechtse hoek hebben hun campagnes moeten stilleggen door de corona-uitbraak, net als Duda zelf. Toch is het speelveld op deze manier niet eerlijk verdeeld, aldus psycholoog Andrzej Machowski in Gazeta Wyborcza. De ministers van PiS zijn vrijwel permanent te zien in de ­coronabulletins en strijken zo een electorale bonus op. Je moet het volgens de auteur vergelijken met ‘een hardloopwedstrijd waarin vijf deelnemers 100 meter moeten lopen en Duda slechts 50.’

Donald Tusk, oud-EU-president en een gezworen vijand van PiS, twitterde dat de pandemie ‘solidariteit en eenheid’ vereist, wat volgens hem niet te rijmen valt met het verbale modderworstelen in een verkiezingscampagne. Hij wil uitstel, net als de meeste oppositiekandidaten.

In de praktijk is dat niet zo makkelijk. Pas als Polen – in navolging van de meeste buurlanden – de noodtoestand afkondigt, zou het kunnen.

Machtshonger

In het gezaghebbende dagblad Rzecpospolita beticht columnist Jacek ­Nizinkiewicz de president van ‘gevaarlijke machtshonger’. Duda zou een cynisch spelletje spelen door zijn politieke toekomst veilig te willen stellen over de ruggen van de coronapatiënten. Niet toevallig is hij in de peilingen gestegen naar ruim

50 procent. Zo’n resultaat zou genoeg zijn om zijn concurrenten al in de eerste ronde naar huis te sturen – een droomscenario voor PiS. Veel kiezers zullen in deze vreemde tijden op safe spelen, denkt Nizinkiewicz. Hij haalt er een Pools spreekwoord bij: ‘Je verandert niet van paard als je net de rivier oversteekt.’

Echt het nieuws halen tijdens een pandemie lukt je als oppositiekandidaat sowieso nooit, moppert de linkse website Krytyka Polityczna. Het moet uitsluitend over corona gaan. Je kunt iets zeggen over de ‘inefficiëntie van de regeringsaanpak’, of je eigen politieke volwassenheid ophemelen. ‘Beide strategieën zijn in de regel ineffectief.’ Ook in de ogen van deze commentator, schrijvend onder het pseudoniem ‘Galopperende Majoor’, speelt Duda met vuur. Als het aantal besmettingen snel gaat oplopen, zal de regering flinke kritiek krijgen. Duda’s herverkiezing komt dan – in een mogelijke tweede ronde – alsnog in gevaar.

Voor Duda’s campagneteam is het te hopen dat ze de analyse hebben gelezen van opiniepeiler Łukasz Pawłowski, gepubliceerd op Wirtualna Polska. Op de vraag of de coronapaniek de bereidheid om naar de stembus te gaan (negatief) beïnvloedt, had dik 18 procent van de respondenten ‘ja’ geantwoord. Onder Duda-stemmers lag dat percentage nog ietsje hoger. Die wonen met name op het platteland, redeneerde Pawłowski, waar de schrik voor het virus er flink in zit. Zijn Maurice de Hond-achtige conclusie: verkiezingen in mei zouden ‘buitengewoon riskant’ zijn voor Duda.

Jenne Jan Holtland is correspondent in Boedapest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden